VOV4.Êđê - Dja\p djuê ana, gra\p kr^ng [uôn
sang mâo s’a^ du\m knhuah dhar kreh ja\k
Jing
mnuih Mông Lềnh ti Mù Căng Chải – Yên Bái, păt dah djăp mnuih mâo hriăm sơa^
hdră tu\k [ê` Pá Dù mơ\ng aduôn knuê aê hđăp, am^ ama lui pioh leh ana\n dlăng
anei jing 1 mta [ê` mâo mă hjăn păn mơ\ng djuê ana. Grăp bliư\ go\ êsei Mông ti
anei ]uh u\n amâo mâo wơr ruah mă kđeh pông, po\k êmă jăk h^n ]ia\ng mkra mjing
[ê` Pá Dù.
Hluê si klei pia mơ\ng mnuih [uôn
sang: Pá jing [ê`, Dù ana\n ana kyâo Dù ( 1 mta kyâo dliê kno\ng mâo ti kr^ng
dlông Mù Căng Chải), Pá Dù jing [ê` Dù. }ia\ng mkra [ê` Pá Dù jăk [âo mngưi,
mnuih [uôn sang bi ruah u\n pro\ng êmo\ng, khăt mă kđeh pông jăk h^n, leh ana\n
mă po\k êmă, ba k]oh bi lik mb^t ho\ng ]^m kđeh, êdei kơnăn mđam ho\ng hra,
tiêu, amrê] man djăp. Leh ana\n, [ê` Pá Dù amâo dưi k[ah ôh hla Dù. Hla Dù mtah
mnuih [uôn sang pe\ mơ\ng dliê ba w^t kơ sang, rao bi doh, riêk đơđiêt bi lu\k
ho\ng kđeh ]^m k]oh lik mđam leh mnơ\ng bi [a\t leh ana\n m’muôn bi klo\ mđơr
ho\ng ]hiên, êdei kơnăn mă po\k êmă đu\ng ]^m kđeh bi lu\k leh ho\ng hla Dù ba
hđeh êngăp êa pra^. Hla Dù tơdah reh amâo dưi reh lik ôh, s’năn kơh tơdah ba
đeh a\t dôk mnâo mngưi mơ\ng hla Dù, klei m’mih mơ\ng ]^m kđeh hlăm lam leh
ana\n đrê` mơ\ng po\k êmă luôm ti êngao.
Amai Giàng Thị Tồng ti [uôn Dề
Thàng, să Chế Cu Nha 1 ]ô mnuih khăng mkra mjing [ê` Pá Dù brei thâo; tơdah
đu\ng po\k êmă hlăm kđeh ]^m bi lu\k ho\ng hla Dù bi đu\ng kjăp ]ia\ng tơdah ba
đeh, êa pra^ hlăm go\ amâo mâo hram hlăm kđeh ]^m hlăm lam, tơdah [ơ\ng [uh
amâo mâo pra^ ôh, bi mđing tơ đeh c\ia\ng
pui bi knar, pui ktang đei srăng nga\ khia\ po\k pra^ ti êngao, lui] jih
mnâo mngưi hlăm lam [ê`:
“ Grăp bliư\ go\ êsei ]uh u\n sang kâo ăt mkra ming [ê` Pá Dù. Anei jing
[ê` djuê ana mơ\ng mnuih Mông Lềnh mâo leh mơ\ng đưm. }ia\ng mâo [ê` Pá Dù [âo
mngưi leh ]uh u\n, ruah mă po\k êmă, leh ana\n ruah mă kđeh pông jăk h^n amâo
mâo ba rao ôh, c\ia\ng tơ ba đeh amâo mâo kdah ôh êa pra^, êngao kơ du\m mta
mnơ\ng bi [a\t mse\ si hra, tiêu amrê], s’năn amâo dưi k[ah ôh hla Dù”.
{ê`
Pá Dù đưm mơ\ng mnuih Mông ti Mù Cang Chải ara\ anei amâo djo\ kno\ng ba yua
hlăm mmông hua\ aguah tlam đui] ôh, [ia\dah jing leh [ê` mâo mă hjăn păn lu
phung tuê khăp ]ia\ng. Leh [ê` Pá Dù kdjo\ng mă mơ\ng go\ adôk hlơr, mnuih [uôn
sang mă dho\ng khăt jing klo\ đ’điêt, [ơ\ng mb^t ho\ng du\m mta djam [âo mngưi
mâo hlăm war sang mse\ si: djam [âo mngưi hla kprê`, sa lat… leh ana\n tak
ho\ng êa tương dưi mkra mjing mơ\ng amrê] leh ana\n êsu\n hrah. {ê` Pá Dù dưi
[ơ\ng mb^t ho\ng ]hiên kpiê [âo mngưi, đru kơ tuê hiu c\hưn dul [ia\ klei ê’ăt
mơ\ng ]ư\ dliê. Ayo\ng Đinh Văn Thắng, 1 ]ô tuê hiu ]hưn mơ\ng Hà Nội la]:
“ Jing 1 ]ô tuê hriê ]hưn dlăng lăn mnga êa m’ak ala ]ar lo\ boh ê`an Mù
Căng Chải phu\n tal êlâo kâo hmư\ kơ [ê` Pá Dù. Leh êmuh hdră mkra, Pá Dù dưi
mkra mơ\ng po\k êmă u\n, kđeh pông k]oh lik leh ana\n du\m mta mnơ\ng bi [a\t
mâo mă hjăn păn mơ\ng mnuih Mông. Leh [ơ\ng, klei bi [uh mơ\ng kâo dleh mơh
la], mnâo [a\l [a\l mơ\ng hla Dù, đrê` đrê` ê’un mơ\ng ]^m k]oh lik leh ana\n
êmă leh đeh. }ang hmang hlăm wưng giăm anei dưi lo\ hriê kơ Mù Cang Chải ]ia\ng
[ơ\ng [ê` anei”.
}ia\ng găl êlưih kơ bruă mkra mjing
hlăm go\ êsei leh ana\n klei ]ia\ng mơ\ng phung tuê hiu ]hưn, ara\ anei, lu go\
êsei mnuih Mông ti Mù Căng Chải pla leh ana Dù hlăm war sang. Ayo\ng Hờ A Câu
ti [uôn Chế Cu Nha, kdriêk Mù Căng Chải mb^t ho\ng go\ êsei po\k anôk ]h^
mnơ\ng [ơ\ng huă, hlăm ana\n khăng mâo [ê` Pá Dù jing mnơ\ng [ơ\ng phu\n kơ tuê
ênguê. Ayo\ng Hờ A Câu m’ak m`ai brei thâo:
“ Đưm adih go\ êsei kâo khăng mkra [ê` Pá Dù hlăm wưng tit, hlăm klei bi
kuôl ung mo#, wưng huă êsei mrâo. Bi ara\ anei, kâo ]ia\ng hâo hưn [ê` Pá Dù,
]ia\ng mâo lu mnuih hrăm mb^t [ơ\ng mta [ê` anei mơ\ng djuê ana Mông, kyua `u
mâo mă hjăn păn leh ana\n mâo mnâo mna` mdê mơh”.
Mnâo
mna` ngă klei tluh tlư` mơ\ng [ê` Pá Dù mb^t ho\ng k]ok kpiê braih [âo mngưi
mdhư\ hlăm hruê adiê ê’ăt anôk ]ư\ dlông jing asa\p jak iêu, dja\ krơ\ng jơ\ng
phung tuê hriê ]hưn kơ kr^ng dlông Mù Căng Chải ]ia\ng duah mđing kơ knhuah
dhar kreh, [ơ\ng mnơ\ng [ơ\ng mâo mă hjăn păn mơ\ng mnuih [uôn sang Mông ti
anei.
H’Nga pô ]ih mkra.
Viết bình luận