VOV4.Êđê - Pô hiu ma\ rup Nguyễn Thành Trung (ti [uôn hgu\m Lộc Tiến, [uôn pro\ng Bảo Lộc, ]ar Lâm Đồng) amâo djo\ kno\ng kha\p m’ai ho\ng du\m po\k rup ja\k siam mơ\ng la\n ]ar, mơ\ng [uôn sang pô hla\m gra\p blư\ hiu ma\ rup [ia\dah `u lo\ kha\p m’ai ho\ng brua\ đru ru\ mkra sang bi đru kơ mnuih [un. 32 boh sang mâo ênoh gia\m 2 êklai pra\k mâo leh Trung đru mguôp ru\ mdơ\ng mâo leh gia\m 4 thu\n ho\ng anei đru kơ lu mnuih dleh dlan mâo klei ga\l g^r ktưn kpưn đ^ hla\m klei hd^p.

Nguyễn Thành Trung nao hlăm brua\ đru mdơ\ng brei sang bi đru mơ\ng hlăk thu\n 2017. Êjai hlăm sa blư\ `u hiu ma\ rup ti sa\ Da\ Mri, kdriêk Da\ Huoai, ]ar lâm Đồng [uh klei hd^p mơ\ng 3 am^ anak, am^ gơ\ mâo klei rua\ amâo mâo jăk ko\ asei, dôk rông dua ]ô anak điêt hlăm sa boh sang t^ rư]. Nô năng hiu ma\ rup anôk lăn mnga êa siam, [ia\dah `u ma\ du\m mta rup la] kơ mnuih knap m`ai dôk hlăm sang t^ djiêu êlan. Pap kơ klei hd^p mda 3 am^ anak K’Tôi knap m`ai, snăn `u bi lar rup ana\n hlăm hla po\k yang [uôn `u akâo klei bi đru mơ\ng jih jang mnuih. Êdei kơ ana\n mâo mtam lu l^n mnuih mâo ai tiê thâo pap đru, dah t^ng ka boh mơh sa mlan `u mâo ma\ leh ênoh đru mkrum truh 60 êklăk prăk hra\m mb^t ho\ng `u mdơ\ng brei sang bi đru. Truh kơ ara\ anei mâo leh 3 thu\n, `u ngă nanao brua\ anei, lehana\n dưi đru mdơ\ng brei leh truh 32 boh sang bi đru kơ mnuih knap m`ai ti du\m ]ar Cà Mau; Đồng Nai, Ninh Thuận; Bình Thuận; Daklak, lehana\n Lâm Đồng ho\ng ênoh mâo jih jang giăm 2 êklai prăk.

Thu\n 2017, Lê Trung Thảo, ti [uôn Dlei, sa\ Nâm Ka, kdriêk Lăk, ]ar Daklak jing mnuih mâo tu\ ma\ sang mrâo, mơ\ng pô ma\ rup Nguyễn Thành Trung đru mdơ\ng brei. Thảo mgei ai tiê kyuadah mơ\ng ara\ anei `u amâo lo\ dôk hlăm sang sô t^ ôh:“Go\ sang kâo mgei ai tiê êdi ]ia\ng la] jăk kơ awa Trung lehana\n jih jang phung mâo ai tiê kmah đru brei leh kơ go\ sang kâo mâo mdơ\ng sa boh sang jăk. Kâo ]ang hmăng mâo lu mnuih mse\ ho\ng hmei anei, srăng mâo klei dưi đru mse\ snăn, ]ia\ng kơ klei hd^p hơ^t h^n”.

Mse\ snăn mơh, knhal jih thu\n 2019, go\ sang Hoàng Chí Trung ti alu\ mrô 8, sa\ Lộc Nam, kdriêk Bảo Lâm, ]ar Lâm Đồng ăt myun mdan mâo tu\ ma\ sa boh sang mrâo mơ\ng pô ma\ rup Nguyễn Thành Trung mdơ\ng brei. Chí Trung yăl dliê, êlâo dih `u jing nai mtô gưl 1 mtô tui si klei kuôl ka\, êpul kmha dua nah dôk kbưi, klei hd^p mda adôk tuôm ho\ng lu klei dleh dlan, snăn dua ung mo# nao dôk hlăm sang mưn. Thu\n 2019, le\ he\ hlăm klei rua\ kboh, lehana\n đue\ nao kơ kjham, go\ sang hiu ]an êbeh 200 êklăk prăk, ]ia\ng nao mdrao kơ [uôn pro\ng Hồ Chí Minh. Kyuadah asei mlei amâo lo\ suaih ôh, snăn sang hra\ khăt mơh klei kuôl ka\ brua\ knua\ ho\ng `u, jih jang djăp mta ênoh bi liê, pra\k blei êa drao gu\n, klei mdrao mgu\n kno\ng jưh knang kơ prăk mlan mo# ngă nai. Mâo tu\ ma\ he\ sa boh sang mrâo mơ\ng Thành Trung iêu mthưr jih jang phung thâo bi đru mdơ\ng brei Chí Trung mgei ai tiê la]:“Kâo dju djuăm duam rua\ snei, snăn klei hd^p le\ hlăm klei dleh dlan, amâo thâo ôh êla srăng dưi mdơ\ng he\ sa boh sang kơ amo# anak. {ri mâo awa Thành Trung pô bo\ ho\ng klei thâo khăp, iêu mthưr leh phung mâo ai tiê kmah bi đru mdơ\ng brei sa boh sang mrâo. Go\ sang hmei mơak snăk. Mơ\ng sang anei go\ sang hmei sra\ng g^r jih ai tiê găn klei dleh dlan rua\ duam anei, lehana\n kpưh đ^ hlăm klei hd^p”.

Ti thu\n 67, nô năng mdei msăm ho\ng thu\n leh khua mb^t ho\ng ]ô anak, pô ma\ rup Nguyễn Thành Trung lo\ dơ\ng ruah kơ `u sa klei khăp hiu đru mnuih [un [in. Ho\ng kdrăp ma\ rup amâo mâo djo\ kno\ng dja\ pioh du\m klei jăk siam mơ\ng dliê kmrơ\ng lehana\n klei hd^p mda, [ia\dah `u lo\ duah lehana\n pioh lu rup la] kơ klei hd^p phung knap m`ai hlăm djăp `u đue\ hiu:“{uh klei hd^p mda dleh dlan, kâo kreh truh ti anôk digơ\ hd^p ]ia\ng dlăng lăng thâodah pô dưi dru amâodah hơăi. Amâodah mâo du\m klei hd^p tui si kâo [uh hlăm brô mơ\ng 5 – 7 thu\n kơ ana\p digơ\ amâo srăng dưi brưih đ^ ôh hlăm klei hd^p, snăn kâo iêu mthưr yơh. Mâo phung di`u [uh kâo iêu mthưr, snăn hlo\ng mâo klei bi đru mtam, mâo mơh đa đa sang kâo kno\ng hiu iêu mkrum hlăm brô 3 hrue mâo mtam mơ\ng 50 truh 60 êklăk prăk bi mguôp leh. Tăp năng kno\ng mrâo bi lar klei iêu mthưr đui] mâo mtam mnuih akâo hlo\ng đru mtam sa boh sang. Kyuadah di`u knang s^t kơ kâo, snăn di`u jao prăk di`u kơ kâo, lehana\n kâo amâo mâo duah [ơ\ng prăk di`u mguôp sa đah po\k ôh. Ara\ anei mơ^t 50 êklăk prăk, snăn jih 50 êklăk prăk ana\n kâo ba mtruh kơ phung knap m`ai mtam. Lehana\n hdra\ êlan kâo ngă anei, lehana\n ho\ng anôk mâo ma\ brua\, kâo ăt la], kâo amâo mâo bi lui] sa đah po\k ôh kơ phung knap m`ai”.

Amâo mâo djo\ kno\ng jih ai tiê iêu mthưr hlăm hla po\k yang [uôn đui] ôh ]ia\ng iêu jak phung thâo bi đru, phung mâo ai tiê thâo khăp, Trung lo\ jak iêu jih jang mnuih hlăm găp djuê `u pô, mah jiăng `u hrăm mb^t ngă brua\ bi đru, đru mdơ\ng brei sang kơ phung knap m`ai. Du\m brua\ `u ngă bo\ ho\ng klei yuôm bhăn ana\n, mâo đru leh kơ lu go\ êsei phung knap m`ai [rư\ [rư\ dơ\ng hơ^t klei hd^p mda./.