VOV4.Êđê - Thu\n 2015, mâo klei klei kruak knăl yuôm bhăn ho\ng du\m ]ar hlăm Lăn Dap Kngư leh mâo hdră brua\ po\k mlar mkra mđ^ êlan Hồ Chí Minh hlăm êlan dơ\ng pro\ng mrô 14, mâo ba yua. Leh êlan dơ\ng anei mâo mkra, jing leh êlan dơ\ng yuôm bhăn kơ alu\ wa\l Lăn Dap Kngư mâo bi hluh ho\ng du\m ]ar Ngo\ kwar Dhu\ng mse\ si Bình Phước, Bình Dương, [uôn pro\ng Hồ Chí Minh. Amâo mâo djo\ kno\ng mjing [o# ala\ mrâo kơ êlan klông, kdrê] êlan mrâo mse\ si lo\ mjing siam ]ia\ng kơ kr^ng Lăn Dap Kngư mâo lehklei găl pro\ng kđuh phiơr kbưi h^n.

K]ưm mơ\ng wa\l krah Đăk Tô, kdriêk Đăk Tô, ]ar Kon Tum đue# nao pha\ Dhu\ng truh kơ kdriêl dua ]ar Dak Nông, lehana\n Bình Phước, êlan Hồ Chí Minh găn Lăn Dap Kngư dlông êbeh 600km, thu\n anei blăk siam, găn hlăm du\m đang ksu dăng prue# bi kblăk, amâodah lio\ dar hlăm ping ]ư\ hngô, găn hlăm krah đang kphê lia\ lia mb^t ho\ng tiêu.

Hlăm thu\n, leh lu gưl nao kơ [uôn pro\ng Hồ Chí Minh, tăp năng nao ]ua\ anak, tăp năng nao mka\ dlăng klei rua\, Lý Văn Dũng, 57 thu\n, dôk ti alu\ mnuih [uôn sang dôk mrô 1, alu\ kr^ng Trần Hưng Đạo, [uôn pro\ng Kon Tum, thâo [uh kla\ klei tu\ dưn mơ\ng êlan 4 grông êdeh mrâo po\k anei:

“Kâo jing mnuih ti anei, kreh găn êrô êlan anei. Du\m thu\n êlâo hlăk êlan Hồ Chí Minh ka ngă ôh, snăn êlan anei jhat êdi, mnuih [uôn sang nao ma\ brua\, amâodah du\m gưl êdeh mdiăng tuê, êdeh mdiăng mnơ\ng dleh hlăm klei găn êrô dleh dlan. Leh mkra he\ êlan Hồ Chí Minh anei snăn mnuih [uôn sang bo\ ho\ng klei mơak, mâo pui mtrang mnga], wa\t hlăm alu\ wa\l mnuih [uôn sang dôk ăt mâo mơh, jing găl ênưih leh êdi ho\ng mnuih [uôn sang, mơ\ng êa săng hlo\ng truh klei găn êrô jing pral êdi”.

Êlan dơ\ng pro\ng mrô 14, jing êlan dơ\ng lu êdeh găn êrô êdi ti lăn Dap kngư, ho\ng êbeh 6 êbâo gưl boh êdeh ôtô, lehana\n du\m pluh êbâo boh êdeh mkăn hlăm grăp hruê. Amâo mâo djo\ hjăn kơ jih jang mnơ\ng pioh ]h^ kơ ala ta] êngao mơ\ng kr^ng wa\l anei găn êlan anei sơăi, tru\n nao truh kơ kdru\n ks^ ti [uôn pro\ng Hồ Chí Minh, lehana\n lu mnuih [uôn sang, grăp thu\n ăt kreh mâo mơh sa dua blư\ găn êlan anei nao ]ua\ găp djuê, amâodah nao blei mprăp, thâo dah nao mdrao klei rua\. Sa thu\n mkra leh êlan dơ\ng, jing sa thu\n mnuih [uôn sang nâo klei găl êrô ênưih, bi hro\ ênoh bi liê, prăk kăk lehana\n hruê mmông, sa thu\n phung ngă brua\ du\ mdiăng tu\ jing hlăm klei duah [ơ\ng. Đặng Hữu Minh, Khua anôk brua\ 999, sa hlăm anôk brua\ du\ mdiăng tuê ti {uôn Ama Thuôt, ]ar Daklak la]:

“Mâo bi leh êlan dơ\ng anei, leh knơ\ng brua\ ktuê dlăng du\m gưl êdeh găn êrô, snăn [uh mâo klei tu\ dưn êdi. Mphu\n dô, êdeh ktro\, liê prăk bi mlih pông êdeh, ara\ anei mdul leh klei bi mlih pông êdeh hlăm brô 40%. Bi kơ êa pui ăt hro\ mơh truh 30%, lehana\n prăk lo\ mkra w^t êdeh ăt hro\ hlăm brô 30% dơ\ng”.

Amâo mâo djo\ kno\ng mjing [o# ala\ mrâo kơ êlan klông ti kr^ng wa\l Lăn Dap Kngư, êlan Hồ Chí Minh jing leh boh kdru\t mđ^ kyar brua\ duh mkra. Leh êlan klông mâo mkra mđ^, phung duh bi liê kluh hriê leh kơ Lăn Dap Kngư lu h^n. Ti anôk bi k[^n tui duah klei duh bi liê kơ Lăn Dap Kngư, mko\ mjing hlăk mlan 5/2015, du\m ]ar Lăn Dap Kngư mâo leh 13 hdră brua\ pro\ng ho\ng ênoh duh bi liê êbeh 16 êbâo 600 êklai prăk. Kon Tum, ]ar êlâo dih dưi yap jing amâo mâo jăk găl ôh hlăm êlan klông, mơ\ng năn mơh dleh dlan măng ai hlăm brua\ iêu jak klei duh bi liê, [ia\dah truh thu\n anei, mâo leh truh 7 êbâo 700 êklai prăk, lu h^n hlăm alu\ wa\l. Ai hd^p mơ\ng êlan anei ba hriê kơ klei duh mkra du\m ]ar bi êdah leh kla\ klei đ^ kyar hlăm êlan klông. Phung duh mkra ti Lăn Dap Kngư, ti Bình Phước, Bình Dương, [uôn pro\ng Hồ Chí Minh, jho\ng duh bi liê, blei mprăp ]ia\ng dưn yua jih klei găl hlăk dôk po\k mlar. Trần Việt Hùng, K’ia\ng khua anôk brua\ kia\ kriê Kr^ng Lăn Dap kngư la], ênoh duh bi liê kơ Lăn Dap kngư thu\n 2015, bi kla\ leh kơ brua\ hmăi djo\ jăk mơ\ng brua\ po\k êlan Hồ Chí Minh:

“Leh êlan anei mkra hluh, mjing leh ai êwa mtru\h mjhar phung duh mkra, lehana\n mnuih [uôn sang, wa\t ho\ng brua\ sang ]ư\ êa du\m ]ar Lăn Dap kngư mâo êlan dơ\ng anei găn. Phung duh mkra mâo klei m^n hriê duh bi liê kơ Lăn Dap Kngư lu h^n”.

Bi Phạm Ngọc Nghị, Khua knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar Daklak la]:

“Kơ klei duh mkra, snăn djăp mta mnơ\ng ]h^ mnia leh mâo êlan klông jăk siam h^n, dơ\ng mơ\ng boh mnga brua\ lo\ hma ]ar Daklak, lehana\n kluôm Lăn Dap Kngư, snăn [uh mâo leh klei găl êdi, boh tu\ dưn mnơ\ng dhơ\ng dưi lo\ mđ^, lehana\n klei bi mnia mblei, lehana\n klei hd^p mda mnuih [uôn sang mâo leh klei bi mlih êdah kla\”.

Ho\ng ]ar Dak Nông, êlan Hồ Chí Minh găn ]ar pô mâo bi leh, lehana\n ba yua ba w^t leh hnơ\ng hrui w^t đ^ êdi kơ knu\k kna ]ar. Ngô Xuân Lộc, khua adu\ brua\ sang ]ư\ êa ]ar Dak Nông brei thâo:

“Hlăm thu\n 2015, ]ar Dak Nông mâo leh lu phung duh mkra hriê duh bi liê, kyua mâo êlan dơ\ng phu\n anei snăn truh leh giăm 2 êklai dolar. Êngao kơ du\m hdră brua\ pro\ng hriê duh bi liê hlăm brua\ duh mkra, snăn du\m klei duh bi liê mkăn hlăm brua\ lo\ hma, kmrơ\ng dliê ăt mao mơh, lehana\n hlăk dôk ngă du\m hdră brua\ kơ thu\n 2016, ]huang srăng ma\ brua\ pro\ng kơ brua\ rông mnơ\ng, lehana\n pla mjing, mơ\ng ana\n ăt dưi bi mkla\ mơh ênoh ba w^t ngăn prăk kơ ]ar, srăng đ^ êbeh 1 êbâo êklai prăk mka\ ho\ng thu\n êlâo”.

Elan pro\ng leh po\k, mơ\ng ako\ thu\n mtam mjing leh klei găl kơ brua\ duh mkra đ^ kyar kla\ mnga]. S^t nik srăng lo\ mâo thiăm lu klei bi mlih pro\ng h^n hlăm du\m thu\n kơ ana\p, tơdah êlan klông leh hluh đru kơ Lăn Dap Kngư dưn yua jih klei găl pô.

Y-Khem pô ]ih ho\ng răk.