VOV4.Êđê- Ho\ng hdra\ êlan ‘’Nao ma\ brua\ truh ti sang, nao ma\ pra\k ti sa\’’, knơ\ng pra\k đru ba yang [uôn ]ar Dak Nông po\k nga\ leh hdra\ ba pra\k ]an truh kơ anôk brua\ nah gu\ ]ia\ng đru kơ mnuih [uôn sang dưi ma\ ]an pra\k, mâo klei ga\l mđ^ kyar brua\ duh mkra go\ sang. Êdah kdlưn ti kdriêk knông la\n Dak Song, anôk mâo 27 djuê ana ayo\ng adei hra\m mb^t hd^p mda, pra\k ]an ho\ng ênoh pra\k mnga hdjul đru leh kơ mnuih [uôn sang g^r ktưn kpưn đ^ tlaih kơ [un, bi h’^t klei hd^p.

Yan mnga anei go\ sang Ngô Văn Tưởng, dôk ti alu\ anôk dôk mrô 4, wa\l krah Đức An, kdriêk Dak Song, tlaih leh kơ klei dleh dlan. ~u brei thâo, go\ sang `u mâo 1ha4 lăn pla kphê, tiu [ia\dah asei mlei rua\ duam nanao snăn klei hd^p mda le\ hlăm klei dleh dlan. [ri mâo ]an prăk mơ\ng knơ\ng prăk đru ba brua\ yang [uôn, snăn phung anak `u mâo hria\m đại học, lehana\n dưi mâo prăk pioh ma\ brua\:

“Ho\ng pra\k ]an mâo mnga hdjul ana\n kâo duh kơ brua\ pưk hma jăk h^n. Kâo mâo ]an 2 – 3 blư\ leh, nanao snăn. Mơ\ng ana\n mơh go\ sang kâo dưi duh [ơ\ng. Tơdah kâo amâo mâo dju djuăm duam rua\ ôh, ăt mdul mơh hla\m klei ma\ brua\ knua\”.

Ăt kyua mâo ]an prăk mơ\ng knơ\ng prăk đru ba brua\ yang [uôn, go\ sang amai Trần Thị Hoa, ti êpul anôk dôk mrô 4, wa\l krah Đức An, dưi găn jih klei dleh dlan, êjai ênoh ênil ]h^ mnia boh mnga amâo mâo yuôm:

“Kâo ]an prăk truh 70 êklăk prăk, duh kơ brua\ pla kphê, lehana\n dlăng kriê tiu. Ho\ng ênoh ]an ana\n, đơ ênoh tla prăk mnga hlăm grăp mlan kăn jăk đei ktro\ rei ho\ng go\ êsei dleh dlan mse\ ho\ng hmei. Mâo knua\ druh knơ\ng prăk di`u đru jih ai tiê brei hmei mâo ]an ho\ng klei ênưih”.

Prăk brei ]an mă mnga hdjul đru kơ [^ng ngă lo\ hma ti kdriêk Dak Song kpưn đ^

Du\m go\ êsei [un, giăm [un ti Dak Song mâo ]an prăk mư\ng knơ\ng prăk đru ba yang [uôn ho\ng klei ênưih, kyua mâo êpul bi ]an prăk mko\ mjing klei bi mkiêt mkriêm mơ\ng djăp êpul êya hlăm alu\ wa\l. Aduôn Doãn Nguyễn Tây Xuyên, K’ia\ng khua adu\ brua\ duh m^n kơ brua\ brei ]an prăk Dak Song, mơ\ng knơ\ng prăk đru ba yang [uôn ]ar Daknông brei thâo, ho\ng hdra\ ngă brua\ jing “Nao ngă brua\ truh kơ sang, nao ma\ prăk ti sa\”, Knơ\ng prăk dưi đru leh kơ du\m boh sa\, nao hla\m grăp boh sang brei phung [uôn sang ]an ho\ng klei ênưih pioh mđ^ kyar brua\ knua\. Ara\ anei ti Dak Song mâo leh êbeh 9.100 go\ êsei mâo ]an prăk ho\ng hdra\ anei, ho\ng ênoh leh ]an jih jang truh 413 êklai prăk, lu jing du\m go\ êsei [un, giăm [un lehana\n du\m go\ êsei mrâo tlaih mơ\ng [un:

“Adu\ brua\ đru kơ klei bi ]an prăk mâo mko\ mjing truh 205 boh êpul mkiêt mkriêm bi ]an prăk hlăm ênu\m 9 sa\. Ho\ng brua\ hbi t^ng tla hlăm grăp mlan, snăn knơ\ng prăk srăng tu\ ma\ hra\ mơar, bi kla\ lehana\n mkăp ênoh brei ]an hla\m sa hrue k]ah. Du\m go\ êsei ]an prăk, snăn mâo êpul mkiêt  mkriêm brei ]an bi mka\ hnơ\ng, lehana\n ngă hra\ mơar brei ]an prăk kơ ana\n, mjing djăp klei găl jăk h^n kơ digơ\ mâo ]an prăk ho\ng klei bi đru”.

Mb^t ho\ng brua\ đru mgrơ\ng, lehana\n mjing klei găl kơ phung ]an prăk mâo ]an ho\ng mnga hdjul, du\m êpul êya ti Dak Song lo\ bi nao ]ua\ êmuh, mđ^ ai, ktrâo ata\t kơ phung [uôn sang hdra\ duh [ơ\ng, pla mjing, rông mnơ\ng ba yua prăk ]an bi djo\ hdra\, ba w^t klei tu\ dưn. Boh nik ho\ng mnuih djuê [ia\, mâo phung knua\ druh kđiăm h^n ]ua\ dlăng, đru digơ\ bi mlih hdra\ êlan ma\ brua\, mtru\t digơ\ kpưn đ^ ]ia\ng tlaih mơ\ng klei dleh dlan. H’Tuyết, go\ êsei [un ti Bon Yang Bơ, sa\ Trường Xuân, kdriêk Dak Song la]:

“Mrâo anei mâo knu\k kna brei ]an truh 50 êklăk prăk pioh duh kơ brua\ pla kphê. Go\ sang kâo amâo mâo jho\ng duah yua ta\ tăn ôh prăk ]an, [ia\dah blei mjeh, hbâo pruê blei môtơr pom êa, đ^ng êa, lehana\n ktuh êyuh ai tiê ma\ brua\ knua\, lehana\n lo\ mưn mnuih hriê đru ngă brua\. Êjai ara\ anei klei hd^p dôk găn hla\m klei dleh dlan, g^r kt^r yơh ma\ brua\, lehana\n ]ang hmăng kơ knu\k kna mâo klei mđing uê` brei nanao”.

Mb^t ho\ng jih jang hdra\ bi đru, lo\ mâo hdra\ ala ]ar k`ăm, mâo prăk mơ\ng knơ\ng prăk đru ba yang [uôn brei ]an, truh djo\ ho\ng mnuih dleh dlan, dưi đru leh kơ kdriêk Knông lăn Dak Song, ]ar Daknông anôk mâo truh 27 djuê ana hd^p mb^t mbla, tu\ jing leh hlăm brua\ bi hro\ [un ara\ anei kno\ng adôk ma\ kgu\ 6%. Thu\n 2021 anei, du\m gưl dhar brua\ hrăm mb^t ho\ng phung [uôn sang djăp djuê ana ti Dak Song lo\ dơ\ng sa ai tiê, bi kđrăp mđrăm mb^t duh m^n, mđ^ kyar klei hd^p mda trei mđao yâo mơak h^n./.

Pô mblang:  Y-Khem Niê