VOV4.Êđê - Wưng êgao, hluê nga\ klei g^t gai mơ\ng Khua knu\k kna leh ana\n Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa  c\ar Kontum, du\m anôk brua\ pô dliê ti alu\ wa\l bi mđ^ ba leh mnuih nga\ brua\ hiu suang dla\ng hur har răng mgang dliê. Ho\ng klei bi nga\ ktang brua\ mơ\ng du\m brua\ djo\ tuôm, ênoh klei nga\ soh ho\ng hdra\ bhia\n răng mgang kia\ kriê dliê [uh hro\ leh êdi.

        C|ia\ng kơ mnuih [uôn sang thâo săng kla\ djo\ kơ brua\ răng mgang kia\ kriê dliê, hra\m mb^t bi hgu\m kngan ho\ng du\m êpul răng kriê dliê leh ana\n mđ^ kyar dliê ho\ng klei tu\, du\m anôk brua\ ti Kontum hluê nga\leh lu brua\ mtô mblang hâo hưn c\iang bi mđ^ klei thâo săng mơ\ng mnuih [uôn sang.

Anôk brua\ ksiêm dla\ng dliê kmrơ\ng kdriêk Ngọc Hồi mâo gia\m 1.000ha dưi djo\ [ơ\ng hdra\ mtru\n tla pra\k răng mgang kia\ kriê dliê. Anôk brua\ jao leh anôk dliê anei kơ 124 go\ êsei ti 7 boh [uôn mơ\ng 3 sa\: Đak Ang, Đak Nông  leh ana\n Đak Dục kia\ kriê răng ngang. C|iang kơ mnuih [uôn sang kla\ s^t sia\ suôr ho\ng dliê mơ\ng ana\n răng kriê dliê ja\k h^n, Anôk brua\ ksiêm dla\ng dliê kmrơ\ng kdriêk Ngọc Hồi bi mkla\ c\ia\ng bi mđ^ klei thâo mơ\ng mnuih [uôn sang kơ dliê.

Võ Thanh Thành, Khua Anôk brua\ ksiêm dla\ng dliê kmrơ\ng kdriêk Ngọc Hồi brei thâo:

 “ C|ia\ng bi mđ^ klei thâo săng mơ\ng mnuih [uôn sang kơ klei yuôm bha\n mơ\ng dliê, sna\n c\iang bi mđ^ ktang brua\ mtô mblang nnao hla\m hdra\ mđung asa\p, mđung rup, hla\m hra\ klei mrâo. Anôk brua\ ksiêm dla\ng dliê kmrơ\ng g^t gai brua\ ksiêm dla\ng dliê alu\ wa\l bi hgu\m ho\ng sa\ mđ^ ktang nnao brua\ mtô mblang hâo hưn truh kơ mnuih [uôn sang. Tal 2 jing mơ\ng du\m klei bi k[^n kơ brua\ kia\ kriê răng mgang dliê hla\m alu\ wa\l.”

Sui ho\ng anei du\m thu\n êlâo, wa\l dliê mơ\ng Anôk kia\ kriê dliê mgang Đak Ang, ti kdriêk Ngọc Hồi, jing anôk hlơr mmơr kơ klei tle\ ua\ druôm kyâo soh ho\ng hdra\ bhia\n, bi rai dliê nga\ hma, bi kdơ\ng ho\ng mnuih nga\ brua\. Êdah êdi jing mlan 2/2012, Hồ Thanh Vương, nga\ brua\ mơ\ng Anôk brua\ tuôm ho\ng phung tle\ ua\ druôm kyâo c\a\m êka kjham. Hla\m mlan 3/2013 Anôk ksiêm dla\ng mlir dhar brua\ ti sa\ Đak Ang tuôm ho\ng phung tle\ ua\ druôm kyâo c\uh pui [ơ\ng jih. {uh thâo jing tơ mnuih [uôn sang amâo mâo bi sa ai sna\n ho\ng ya hdra\ pô nga\ dliê a\t luc\ mơh jing amâo mâo klei tu\ ôh, ana\n Anôk kie\ kriê dliê mgang Đak Ang jao dliê kơ mnuih [uôn sang răng mgang kia\ kriê, mb^t ana\n bi k[^n duh bi liê kơ brua\ mtô mblang hâo hưn c\ia\ng răng kriê dliê.  Vũ Đình Chi, Khua Anôk răng mgang kia\ kriê dliê mgang đak Ang brei thao: ruah ma\ hdra\ êlưih tho săng, êlưih hdơr,  [rư\ hjan lu [rư\gơ\ hram, klei thâo săng mơ\ng mnuih [uôn sang kơ klei tu\ kla\ s^t leh ana\n sui thu\n mơ\ng brua răng mgang dliê dưi bi mđ^:

 “ Anôk brua\ blei mpra\p leh ma\i t^ng, ma\i mtrang pioh yua kơ brua\ mtô mblang ho\ng gru rup s^t di kơ mnuih [uôn sang thâo săng jing pra\k mơ\ng brua\ răng mgang kia\ kriê dliê mơ\ng mâo. Jing mơ\ng phu\n êa mâo, kyua răng kriê dliê `u mâo êa đoh hriê kơ hnoh êa, `u đoh hriê bi kbia\ pui kmla\ leh ana\n mơ\ng phu\n pui kmla\ ana\n kbia\ pra\k, sang ma\i pui kmla\ kah pra\k pioh tla kơ mnuih răng mgang kia\ kriê dliê. Mnuih [uôn sang thâo săng jing digơ\ răng mgang dliê kơh dưi mâo [ơ\ng pra\k ana\n, thâo boh yuôm mơ\ng dliê jing sna\n. Lu mnuih [uôn sang mơ\ng mduôn hlo\ng kơ phung hđeh ara\ng gơ\ thâo săng, klei thâo săng răng mngang dliê dưi bi mđ^ leh kla\ klơ\ng.” 

Djo\ jao răng mgang kia\ kriê  êbeh 37.000 ha dliê c\o\ng mâo, hla\m ana\n lu pa\t c\ia\ng jih dliê dưi djo\ [ơ\ng hdra\ mtru\n tla pra\k răng mgang dliê, Anôk kia\ kriê Wa\l mgang wa\l dliê mkuôm Ngọc Linh hluê nga\ leh ja\k brua\ mtô mblang bi hria\m c\ia\ng mnuih [uôn sang hra\m mb^t răng mgang dliê. Khua Anôk brua\ Đinh Ngọc Thanh brei thâo: hla\m 5 thu\n êgao, Anôk brua\ bi mko\ mjing leh mâo 323 klei nao hiu mtô mblang bi hria\m ti 58 alu\, [uôn ho\ng gia\m 18.000 gưl mnuih [uôn sang hluê hria\m. Klei tu\ brei [uh: H^n bi mđ^ ktang brua\ mtô mblang sna\n h^n mơh mnuih [uôn sang gơ\ thâo kơ Hdra\ bhia\n răng mgang dliê leh ana\n Mđ^ kyar dliê, Hdra\ bhia\n kơ mâo lu jơr mnơ\ng hd^p, Hdra\ bhia\n răng mgang la\n êa wa\l anôk hd^p mda ana\n ênoh nga\ soh ho\ng hdra\ bhian răng mgang dliê [rư\ hro\ mơh. Hluê si Thanh, hdra\ mtru\n tla pra\k răng mgang dliê jing klei ga\l kơ wa\t Knơ\ng brua\ kia\ kriê Knu\k kna leh ana\n mnuih [uôn sang răng kriê dliê. Kyua ana\n brua\ mtô mblang hdra\ mtru\n anei truh ho\ng mnuih [uôn sang lo\ dơ\ng mâo anôk brua\ bi kla\ jing brua\ phu\n hla\m wưng ti ana\p:

 “ Ho\ng hdra\ k`a\m dja\l ba hdra mtru\n tla prak răng mgang dliê mơ\ng Knu\k kna truh ho\ng mnuih [uôn sang, anôk brua\ lo\ dơ\ng mđ^ brua\ mtô mblang bi hria\m hdra\ mtru\n tla pra\k răng kriê dliê kơ jih 58 alu\ [uôn djiêu roh dliê ra\ng mgang, sang hra\ ho\ng lu hdra\ mdê mdê mse\ si ba yua klei blu\ mnuih [uôn sang djuê [ia\ ti ana\n pô mtam. Wưng leh ana\n anôk mtô mblang bi hria\m djo\ guôp ho\ng klei bhia\n hd^p leh ana\n nga\ brua\ knua\ mơ\ng gra\p djuê ana leh ana\n bi mjing klei ga\l ja\k êdi c\ia\ng mnuih [uôn sang hluê nga\ s^t êm^t. Bi mđing mlih mrâo hdra\ mtô mblang bi hria\m mguôp ho\ng brua\ kđa\m mkra hra m’ar, panô, pruê blu\ k`a\m mjing klei bi mlih ktang hla\m klei m^n săng leh ana\n brua\ nga\ mơ\ng dja\p tal mnuih [uôn sang.”

                        H’Nga pô ]ih hlo\ng răk.