VOV4.Êđê - Mphu\n ru\ mdơ\ng mơ\ng mlan 10 thu\n 2012, hlăm ênha\ êbeh 22 êbâo m2, ho\ng ênoh prăk jih jang êbeh 211 êklai prăk, Sang dăp pioh ngă drăp klei blah dưi Điện Biên Phủ jing brua\ ru\ mkra k`ăm kkuh mơak bi hdơr 60 thu\n klei blah dưi Điện Biên Phủ. Anei jing sa mta brua\ pro\ng, kdrăm k’ah, lehana\n ênuk mrâo mrang h^n hlăm ]ar Điện Biên hlo\ng truh kơ ara\ anei.

     Sang dăp pioh ngă drăp mâo ]ua\l mka\ hluê knhuah rup đuôn kjohm mâo bi msiam ju\m gah găn ho\ng rup boh mta dhar, bi knăl kơ `uăl bi hơô dlông đuôn bộ đội, mâo sa tal [a\ng kgu\, lehana\n sa tal [a\ng kdloh kơ dlông. Hlăm năn, tal [a\ng jing anôk drông tuê nao ]ua\ dlăng, anôk hriăm mjua\t lehana\n đơ anôk hlăp mbul. Tal [a\ng kdloh jing anôk rang mdah thơ\ng kơ jih jang brua\ kơ klei dưi Điện Biên Phủ, kơ jih jang wa\l lehana\n anôk ma\ brua\. Boh nik hlăm lam anôk tal 2 mơ\ng sang dăp pioh ngăn drăp mâo ]ua\l mka\ hluê rup w^l. Anei jing anôk yuôm bhăn răng mdah djăp mta mnơ\ng mơ\ng sang dăp pioh, jing rup w^l tal êlâo mâo mkra mjing ti Việt Nam. Rup w^l anei srăng lo\ bi hmô ênu\m kơ jih klei bi blah Điện Biên Phủ hlăk ana\n.

     Sang dăp pioh ngăn drăp mâo rang mdah giăm 1 êbâo mta hra\ mơar, mnơ\ng dhơ\ng, rup lo\ bi hdơr jih kơ klei mnuih [uôn sang lehana\n l^ng kahan drei bi kdơ\ng blah ho\ng Prăng mphu\n dô, hlăm năn lo\ bi hdơr lu jing kơ 56 hruê mlam riêk ]ư\, đăm hlăm [a\ng, krah hl^m hjan, hua\ êsei kpa\t hlăm klei bi blah Điện Biên Phủ h[uê ênuk, ngă kơ jih jang mnuih nao ]ua\ dlăng mgei ai tiê. Vũ Quang Thành, Kahan hđăp kdriêk Lục Ngạn, ]ar Bắc Giang brei thâo:

     “Gưl tal êlâo kâo hriê ]hưn, kâo [uh sang dăp pioh ngăn drăp Điện Biên Phủ bo\ ho\ng klei kdrăm k’ah. Dưi [uh jih djăp mta mnơ\ng, lehana\n djăp alu\ wa\l, du\m anôk lo\ bi hdơr hlăm klei bi blah Điện Biên Phủ, kao [uh bo\ ho\ng klei mgei ai tiê êdi”.

      Bi Monique, sa ]ô tuê hriê mơ\ng ala ]ar Prăng la]:

     “Kâo mâo klei myun truh hriê ]hưn Điện Biên Phủ. Boh nik nao ]ua\ sang dăp pioh ngăn drăp blah dưi, kâo [uh anei jing sa mta brua\ pro\ng yuôm bhăn êdi. Jih jang mnơ\ng rang mdah ti anei jing siam lehana\n dưi mblang brei jih klei tu\ dưn `u. Leh kâo w^t kơ Prăng, s^t nik kâo srăng yăl dliê klei anei ho\ng phung mah jia\ng kâo kơ klei rang mdah anei mnơ\ng dhơ\ng anei”.

     Kyua klei sa ai bi ru\ mkra mơ\ng jih jang djăp êpul brua\, mnuih mơ\ng jih jang kr^ng kwar lăn ]ar, boh nik mơ\ng phung kahan hđăp hlăm klei bi blah Điện Biên Phủ, snăn sang dăp pioh ngăn drăp dưi mâo he\ mse\ djuê anei ho\ng lu mta mnơ\ng yuôm bhăn, mse\ si êdeh kut kit mơ\ng Trịnh Đình Bầm, ho\ng sa kdrê] pông êdeh dưi mkra mjing ho\ng knưng ngă yang kơ aê aduôn atâo atiêt, êdeh anei dưi mdiăng truh 280kg mnơ\ng [ơ\ng hlăm sa gưl tru\t, kyua ana\n kno\ng hlăm wang 4 mlan, hlăm êwang êlan truh 20km, mduôm Bầm mâo du\ ba êbeh 12 tôn mnơ\ng [ơ\ng kơ kdrăn blah; lehana\n đa dho\ng ngă lu mta brua\ mơ\ng Thiếu uý Nguyễn Dũng Chi mâo ma\ mơ\ng [a\ng Christian de Castries; kno\ng 75 ly mơ\ng Phùng Văn Khầu, knong 105 ly mnah leh lu hlăm kdrăn tal êlâo ti Him Lam, po\k gưl ksu\ng blah Điện Biên Phủ…

Ho\ng phung knua\ druh mnuih ngă brua\ hla\m sang dăp pioh ngăn drăp, jih jang am^ kkiêng hlăm ênuk êđăp ênang leh sơăi, [ia\dah tuôm hmư\ leh lu klei yăl dliê kơ klei dưi hlăm klei bi blah Điện Biên Phủ, ara\ anei asei pô yơh kriê pioh, lehana\n lo\ hưn mthâo brei jih jang klei tu\ dưn yuôm bhăn mơ\ng h[uê ênuk ana\n, kla\ s^t jing leh klei kdrăm k’ah, klei pưng myưng pro\ng pr^n êdi. Nguyễn Ngọc Linh, pô blu\ mblang mơ\ng sang dăp pioh ngăn drăp klei blah dưi Điện Biên Phủ la]:

     “Kâo jing sa ]ô mnuih hlăm kr^ng lăn Điện Biên anei. Aê kâo jing pô tuôm nao hla\m kdrăn blah Điện Biên Phủ. Dơ\ng mơ\ng kâo điêt hlo\ng truh kơ ara\ anei kâo hmư\ nanao klei aê kâo yăl dliê kơ klei dưi aê bi blah hlăm kdrăn blah Điện Biên Phủ. Phu\n tal êlâo hlăk kâo adôk điêt kâo bi kla\ kâo srăng ngă brua\ kăp blu\ mblang, mơ\ng jih klei aê kâo yăl dliê leh ho\ng kâo, lehana\n truh kơ kâo pro\ng kâo nao hriăm anôk brua\ hiu ]hưn ênguê, leh rue# hriăm kâo w^t ma\ brua\ kơ [uôn sang kâo pô. Kâo [uh kâo bo\ ho\ng klei hơ\k mơak”.

     Sang dăp pioh ngăn drăp blah dưi Điện Biên Phủ mrâo bi leh gưl tal êlâo, [ia\dah mâo drông leh lu phung tuê nao ]ua\ dlăng. Hlăm năn, hjăn thu\n 2014 mâo êbeh 570 êbâo gưl ]ô mnuih lehana\n du\m mlan ako\ thu\n anei mâo giăm 70 êbâo gưl ]ô mnuih nao ]ua\ dlăng.

     Hlăm gưl ru\ mkra adôk, sang dăp pioh ngăn drăp klei blah dưi Điện Biên Phủ srăng lo\ mkra sang rang mdah ti êngao, mâo kdrăn rơ\k, wa\l ta] lehana\n êlan klông hlăm wa\l sang dăp pioh. Jih jang brua\ anei t^ng srăng bi leh hlăm thu\n 2016. Đoàn Văn Chì, K’ia\ng khua knơ\ng brua\ Dhar kreh, mjua\t ktang asei mlei, hiu ]hưn ênguê ]ar Điện Biên brei thâo:

     “Hlăm wưng kơ ana\p hmei srăng lo\ g^t gai Sang dăp pioh mâo nanao mmông drông tuê. Tal 2, mđ^ hnơ\ng kjăp klei thâo blu\ mblang mơ\ng mnuih ngă brua\. Mrâo anei hmei lo\ bi mlih dăp w^t mnuih ngă brua\, kyuadah boh s^t mnuih ngă brua\ blu\ mblang jing [ia\ snăk. Hmei mko\ mjing leh sa boh adu\ mjua\t bi hriăm kơ 60 ]ô mnuih ngă brua\, wa\t ho\ng mnuih ngă brua\ blu\ mblang mơ\ng Sang dăp pioh, lehana\n phung knua\ druh mnuih ngă brua\ hlăm kluôm dhar brua\, mb^t ho\ng phung amuôn adei mrâo mjua\t bi hriăm kơ du\m brua\ hlăm ]ar, hmei yap jing phung kăp đru. Boh tu\ dưn mơ\ng klei mjua\t bi hriăm ana\n, boh nik êdeh êdi hlăm klei bi hdơr 60 thu\n klei blah dưi Điện Biên Phủ, hmei lo\ ruah đa đa knua\ druh hriê ma\ brua\ hlăm sang dăp pioh ngăn drăp klei blah dưi Điện Biên Phủ. Lehana\n ara\ anei hmei hơ^t leh ai tiê kơ ênoh mnuih ngă brua\ kăp blu\ mblang kơ sang dăp pioh”.

     Klei dưi ru\ mdơ\ng sa boh sang dăp pioh ngăn drăp pro\ng, knar ho\ng sa boh sang dăp pioh gưl 1 ala ]ar ti ]ar Điện Biên mâo đru mguôp leh yuôm bhăn kơ klei tu\ dưn h[uê ênuk djuê ana. Ho\ng rup, ho\ng hra\ mơar, mnơ\ng dhơ\ng rang mdah, grăp ]ô mnuih truh kơ anei srăng thâo kla\ h^n, lo\ pưng myư\ng h^n kơ du\m thu\n êngu\n mlan kdrưh k’ăm, kdloh [ro\ng h^n jing klei djuê ana drei blah dưi “Ngă kpư\ mgei kơ tar ro\ng lăn”, lehana\n [rư\ hruê mtru\t mđ^ ai tiê ru\ mdơ\ng sa Điện Biên Phủ lehana\n lăn ]ar Việt Nam knư\ hruê mdro\ng sah jăk siam h^n.

                                                            BTV: Y-Khem.