VOV4.Êđê
- Mâo gia\m mkrah mlan leh mơ\ng mâo klei pui [ơ\ng 12 boh sang ti [uôn Kon
Sơ La\l hđa\p, Aduôn Ien dôk he\ tmo\k mse\ si mnuih amâo mâo mnga\t êwa ana\n
leh ana\n dôk h’iêng h’ưi kơ sang sia\ suôr leh ho\ng pô gia\m jih klei hd^p.
Aduôn Ien amâo mâo đa\o êdi ôh kơ du\m klei pô [uh, kha\ ti ana\p mta `u [uyh
kla\ hbâo pui [ơ\ng leh ana\n kmeh sang pui [ơ\ng ju\ tut leh jih. Aduôn brei
thâo: sang anei mâo leh mơ\ng êbeh 50 thu\n êlâo, hla\k `u mrâo dôk ung, mâo
am^ ama leh ana\n go\ sang ru\ mkra brei. Sang krum anei ta\m ho\ng hlang, mtih
la\n, kha\ dla\ng gơ\ amao mâo yuôm ênoh ôh, [ia\ bo\ ho\ng êa ho\ hang mơ\ng
go\ sang leh ana\n ga\p djuê kyua ana\n ho\ng `u jing yuôm bha\n êdi. Êlâo adih
hmư\ hing kmeh sang mơ\ng go\ sang `u nga\ ho\ng ana hnê`, mâo du\m êpul mnuih
]ia\ng blei gra\p [e\ kmeh du\m pluh êkla\k pra\k [ia\ `u amâo mâo ]h^ ôh. Jing
a\t ]ia\ng đru mguôp mb^t ho\ng mnuih [uôn sang dôk răng kriê pioh mse\ hrông
si ana\n [uôn sang Kon Sơ La\l anei. {ia\ hla\m sa tlam, mâo sa gưl adiê hjan
ang^n đru\ng gra\m kmla\ pro\ng, sna\n gra\m đah, nga\ pui [ơ\ng he\ sang `u.
Aduôn Ien ênguôt dhuôt la]: “ Kâo dôk
tinei sui thu\n leh kha\ đue# nao dôk leh ti [uôn mrâo, [ia\ s^t nao nga\ hma
sna\n kâo kha\ng dôk tinei. Sang anei mâo leh êbeh 50 thu\n, ara\ anei pui
[ơ\ng he\ snei kâo ênguôt leh ana\n h’iêng h’ưi êdi”.
Kbưi ho\ng anôk aduôn Ien dôk hla\m brô
du\m pluh knhuang êbat, Mduôn Chưng – mnuih khua mduôn h^n hla\m [uôn Kon Sơ
La\l, dôk ti ana\p [a\ng bha\ sang pô ( sang mduôn Chưng [ri amâo mâo pui [ơ\ng
ôh), pe\ bro# Goong leh ana\n mmui` du\m klei mmui` ênhiang djuê ana pô bo\
ho\ng klei ênguôt ê’ưn. Mduôn Chưng amâo mâo hdơr ôh `u hd^p ga\n hgao leh mâo
80 he\ amâo dah 90 yan nga\ hma. ~u m^n sra\ng dôk hd^p truh kơ jih klei hd^p
pô hla\m sang jia\ kma knhuah gru djuê ana pô ta\m ho\ng hlang anei, ênguôt
hn^ng – hơ\k m’ak mb^t ho\ng bro# Goong anei. {ia\ ara\ anei sang rông amâo lo\
dôk ôh, mnuih [uôn sang hla\k dôk ruh du\m boh sang adôk nao dôk kơ [uôn mrâo,
mduôn a\t mse\ mơh dơ\ng ruh sang bi đue# nao dôk mb^t ho\ng anak c\ô pô. Mduôn
Chưng la]: “ Kâo k’kiêng ti nei, đ^ hriê
kơ pro\ng êmo\ng bo\ leh ana\n m^n t^ng ho\ng hluê nao ho\ng aê aduôn atâo
atiêt pô tinei yơh. {ia\ ara\ anei sang rông pui [ơ\ng he\ leh, du\m boh sang
adôk pui amâo mâo [ơ\ng ôh [ia\ a\t bi ruh, bi kâo a\t nao dôk ti anôk mka\n
mơh. H’iêng h’ưi êdi kơ Sang Rông, h’iêng h’ưi kơ [uôn jia\ kma knhuah gru djuê
ana pô, dưi kriê pioh leh du\m pluh thu\n ho\ng anei, [ia\ ara\ anei pui [ơ\ng
he\ jih”.
{uôn Kon Sơ La\l hđa\p jing 1 hla\m 9
boh [uôn mâo mnuih Bahnar dôk hd^p sui thu\n êdi ti sa\ Hà Tây. Êlâo kơ mâo
klei pui [ơ\ng, [uôn a\t adôk răng kriê sang rông jia\ kma knhuah djuê ana
lehana\n gia\m 50 boh sang krum đưm, ta\m ho\ng hlang, mtih ho\ng la\n amâo mâo
dah mtih kđuh ho\ng kram, m’ô. Amâo mâo djo\ kno\ng mâo klei yuôm bha\n kơ
knhuah ru\ mdơ\ng, kơ h[uê ênuk leh ana\n ai tiê klei m^n, [ia\ du\m boh sang
ti Kon Sơ La\l lo\ yuôm bha\n h^n mơh kyua dưi ru\ mdơ\ng ho\ng kyâo hnê`, sa
mta kyâo yuôm hin êdi. Kyua ana\n thu\n 2012, hla\k nao dôk kơ anôk dôk mrâo,
mnuih [uôn sang amâo mâo ruh ôh du\m boh sang mâo kyâo yuôm, [ia\ lui sna\n răng
kriê pioh hrông mse\ si hđa\p. Kha\ sna\n, klei truh ju\ jhat mơ\ng adiê tuh kơ
[uôn anei. Mâo lu mnuih kha\p ]ia\ng kơ knhuah dhar kreh djuê ana pô kdja\t,
ênguôt hn^ng, h’iêng h’ưi kơ [uôn Kon Sơ La\l – sa boh [uôn ja\k siam mse\ si
rup c\ih ka], ti gu\ jơ\ng ]ư\ }ư\ Pah, gra\m đah he\. Nghệ sĩ ma\ rup Nguyễn Linh Vinh Quốc, la]:
“ {uôn
a\t dôk mse\ hrông si hđa\p, jia\ kma knhuah gru djuê ana sna\n mâo kno\ng [uôn
Kon Sơ La\l anei. Ayo\ng adei hmei, phung kha\p hiu ma\ rup a\t kha\ng hriê
tinei mơh. Hmư\ hing la] gra\m đah djo\ sang rông sna\n hmei kdja\t êdi, mâo
mnuih luh leh êa ala\ kyua hmư\ hing pui [ơ\ng, kbia\ boh blu\ Ya sna\n le\
! Kla\ s^t jing amâo mâo dưi lo\ duah
[uh mâo ôh sa anôk mâo klei
Du\m boh sang krum adôk ti [uôn Kon Sơ La\l
hđa\p, bri amâo mâo pui [ơ\ng ôh, [ia\ mnuih [uôn sang hla\k dôk ruh he\ ]ia\ng
nao dôk kơ anôk dôk mrâo. Kyua, amâo lo\ dôk Sang Rông ôh, [uôn amâo lo\ bi kah
mbha mnuih nao dôk gak ra\ng, kriê mgang. Ênoh kyâo hnê` mơ\ng [uôn dôk a\t mâo
nanao phung tle\ ]ia\ng nao suang dla\ng c\ia\ng tle\ ma\. Dưy, K’ia\ng khua
[uôn Kon Sơ La\l, brei thâo:“ Kyua gra\m đah ana\n nga\ [ơ\ng leh jih 12
boh sang leh ana\n sang Rông. Du\m go\ sang adôk kmeh nga\ ho\ng kyâo hnê`
sna\n di`u ru\ he\ nao ba pioh ti [uôn mrâo, mâo mnuih m^n ]h^ he\ amâo lo\ lui
tinei ôh, tal 1 jing hu^ ara\ng tle\ ma\, tal 2 hu^ lo\ pui [ơ\ng mse\ snei.
Kha\gơ\ a\t ]ia\ng kriê pioh nanao [uôn hđa\p pô, sang jia\ kma knhuah djuê ana
mơ\ng aê aduôn pô êlâo adih, sang ta\m ho\ng hlang êđa\p drưm, ja\k siam ]ia\ng
kơ anak ]ô pô êdei adih thâo si aê aduôn pô hd^p leh tinei, [ia\ mâo lu boh
sang pui [ơ\ng kyua mơ\ng yan adiê nga\,
sna\n mnuih [uôn sang a\t ka\n mâo klei c\ia\ng lo\ bi m’ai lei”.
Sna\n,
kha\gơ\\ adôk leh ng’ngưh du\m pluh thu\n ho\ng anei, ga\n hgao du\m klei ja\k
jhat hla\m h[uê ênuk, wa\t tơ mnuih [uôn sang nao dôk kơ anôk dôk mrâo dưn,
[ia\ ara\ anei, du\m boh sang ti [uôn Kon Sơ La\l bi ruh he\ jih, kyua du\m
klei kp^ mơ\ng yan adiê leh ana\n anak mnuih nga\.
H’Nga Êban pô mblang.
Viết bình luận