VOV4.Êđê - Sang rông jing mnguh mnga\t mơ\ng [uôn sang Bahnar K’riêm. Hla\m sang Rông, mnuih [uôn sang bi k[^n hla\m du\m mlam kna\m m’ak. Ana\n jing anôk yuôm êdi, anôk mko\ mjing du\m klei bhia\n nga\ yang kna\m m’ak hluê djo\ ho\ng klei bhia\n hd^p mơ\ng [uôn.

       Sang Rông mơ\ng mnuih [uôn sang {ahnar K’riêm lac\ hja\n leh ana\n mơ\ng mnuih [uôn sang Bahnar lac\ mb^t mâo 3 mbah [a\ng bha\: {a\ng bha\ pro\ng ti krah leh ana\n 2 boh [a\ng bha\ điêt. {a\ng bha\ điêt kno\ng nao c\ia\ng kơ dja\l truh, pioh kơ mnuih [uôn sang mu\t kbia\ hla\k êjai [uôn dôk mko\ mjing klei nga\ yang kna\m m’ak, amâo dah ya klei mâo ti sang Rông.

      Hluê si Yang Danh, pô nga\ brua\ duah ksiê mđing hria\m kơ knhuah dhar kreh djuê ana, mnuih djuê ana Bahnar K’riêm ka\m sna\k dôk ti krah mbah [a\ng bha\  bi ya\l dliê, wa\t [a\ng bha\n pro\ng leh ana\n [a\ng bha\ điêt:

      - Dja\p [a\ng bha\ dưi s’a\i mu\t knia\, [ia\ s^t mu\t hlo\ng nao mu\t mtam yơh, leh ana\n tơ kbia\ hlo\ng kbia\ ti êngao hlao mơh, amâo mâo dôk ti krah mbah [a\ng bha\. Sa jing hlo\ng dôk hla\m sang bi ya\l dliê, amâo dah hlo\ng dôk ti êngao sang mtam bi ya\l dliê, amâo dưi ôh sa nah jơ\ng jua\ ti boh ê`an sang Rông dôk bi ya\l dliê. Ka\m sna\k. Đưm êlâo adih tơ nga\ mse\ si sna\n khua [uôn sra\ng đu\ mtam.

      Hla\m hruê Tit amâo dah hla\m du\m kna\m m’ak, sang Rông ti du\m boh [uôn Bahnar K’riêm bi mtlu\k mtlak mnuih mu\t kbia\. Hruê kna\m m’ak jing gưl phung mniê, phung hđeh êla\k dưi nao đ^ tru\n hla\m sang Rông [ia\ amâo mâo klei bi ka\m bia\t mse\ si aguah tlam ôh. Kyua hluê si Đinh Hồ ti [uôn Tà Điệc sa\ Vĩnh Hoà, kdriêk Vĩnh Thạnh, c\ar Bình Định, đưm êlâo adih, hla\m du\m hruê aguah tlam, sang Rông kno\ng jing anôk bi k[^n, mlam phung êkei êdam hriê đa\m p^t. Wa\t tơ hla\m hruê kna\m m’ak amâo dah hla\m du\m bliư\ phung mniê, hđeh êla\k dưi đ^ nao kơ sang Rông sna\n a\t mâo klei bi răng mơh:

      - Sang Rông djuê ana Bahnar, phung mniê amâo dưi đ^ nao kơ dlông ôh. Anôk dưm hgơr pro\ng, hgơr Pnưng, jing phung mniê amâo dưi nao ôh kơ anôk ana\n. Đưm êlâo adih, s^t tông hgơr ana\n jing kr^ng c\ư\ c\hia\ng bi mblah. Roh  c\ia\ng hriê bi rai sang, sna\n tông yơh hgơr hưn mthâo kơ jih [uôn hriê bi k[^n. Phung mniê amâo mâo dưi nao ôh kơ anôk yuôl hgơr pnưng kyua phung mniê mâo klei mdê. Mniê mâo klei jhat m’iêng ana\n amâo mâo dưi nao mu\t ôh. Kno\ng phung hđeh, mniê êra dưi đ^ nao.

       Yang Danh lac\ snei: phung hđeh đ^ nao kơ sang Rông, hu\i ta\m so# djo\ he\ kngan kơ hgơr pnưng, nga\ kơ hgơr m`ê ênai sna\n dja\p mnuih hla\m [uôn, kha\dôk kơ sang amâo dah dôk hla\m hma hmư\ ênai hgơr a\t sra\ng lui jih brua\ bi hriê kơ sang Rông dla\ng mâo ya be\ klei. Kno\ng du\m mta mnơ\ng yuôm hin, du\m mta nga\n dra\p tu\ yuôm mơ\ng mnuih [uôn sang kơh dưi dưm pioh hla\m sang Rông. Hla\m du\m mta mnơ\ng ana\n, mâo mnơ\ng kno\ng ba yua hla\m du\m kna\m m’ak, mâo đa mnơ\ng kno\ng ba yua s^t mâo klei bi mblah:

      - Jih dja\p mta mnơ\ng c\ia\ng yua pioh răng mgang kơ mnuih [uôn sang, răng mgang [uôn sang, lu jing kơ phung êdam. Tal 2 jing du\m mta mnơ\ng yuôm hin êdi mơ\ng mnuih Bahnar mse\ si c\ing, hgơr pnưng, kju, đao leh ana\n anu\ng ha\t…. hla\m sang Rông jing yuôm êdi, amâo dưi bi luc\ ôh. Mnơ\ng ana\n jing mnơ\ng yua bi mdjiê mnuih, mnơ\ng yua pioh bi mblah ana\n phung mniê amâo mâo dưi ruêh ôh. Êlâo adih tơ phung mniê mơh ruêh he\ kơ [ra\m hla, kơ c\ing hgơr, kơ kju đao jing ka\m sna\k.

     Tu\ yuôm sna\n ana\n sang Rông, mnguh mnga\t mơ\ng [uôn, mâo nnao klei ra\ng mgang mơ\ng phung êdam kja\p ph^t. Yang Danh bi hmô êpul phung êkei êdam răng mgang sang Rông mse\ si khan ksiêm, l^ng khan ara\ anei mâo brua\ bi răng mgang klei h’^t ênang mơ\ng [uôn sang.

      Ara\ anei lu [uôn mơ\ng mnuih Bahnar K’riêm ti Vĩnh Thạnh mâo s’a\i sang Rông, wa\t sang Rông đưm amâo dah ti [uôn anôk dôk mrâo hla\m du\m thu\n gia\m anei. Lu sang Rông dưi ru\ mdơ\ng ho\ng pra\k đru mơ\ng du\m hdra\ brua\ Knu\k kna, klei đru mơ\ng du\m êpul êya brua\. Kyua mnơ\ng yua pioh mkra mjing sang Rông [rư\ hruê [rư\ hin, mnuih [uôn sang amâo mâo lo\ êngiê nao hla\m dliê koh druôm kyâo; wia\ hlang, koh alê m’ô mse\ amâo lo\ mâo ôh ti Vĩnh Thạnh ana\n lu sang Rông dưi mdơ\ng ho\ng kmeh [êông, mtih ho\ng kyâo. Đa mâo [uôn sang Rông lo\ tiap ho\ng [r^k mnga, c\uôr ta\m ho\ng tôl. Hla\m du\m sang Rông mdơ\ng ti anei, kno\ng sang Rông ti [uôn Tơ Lôk sa\ Vĩnh Thạnh adôk  hrông si knhuah ru\ mndơ\ng djuê ana pô đưm; ta\m ho\ng hlang,  mtih, tur ho\ng tria alê m’ô, amâo duah yua sa [e\ kđ^n amâo dah sa arua\t klei kwa\t ôh.

     Ara\ anei nao truh kơ  [uôn mnuih Bahnar K’riêm, diih dưi bi mtuôm ho\ng mduôn [uôn, khua [uôn iêo đ^ kơ sang Rông,  ih jing mniê amâo dah êkei, hđeh he\ amâo dah khua tu\ mơh. Dja\p mnuih hlam [uôn dưi đ^ nao kơ sang Rông bi k[^n, hria\m kdo\ mmui`, tông c\ing, hgơr. Ana\n lo\ jing anôk bi k[^n du\m êpul êya brua\ mse\ si: êpul brua\ đoàn êdam êra, êpul brua\ mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma, êpul brua\ mniê…… Mse\ ho\ng du\m sang Rông mơ\ng du\m djuê ana ti kr^ng Dap Kngư, sang Rông mơ\ng mnuih Bahnar K’riêm ti Vĩnh Thạnh ara\ anei dưi dla\ng jing mse\ si sa sang bi k[^n [uôn ana\n.

       Yang Danh pô nga\ brua\ duah ksiêm mđing hria\m kơ knhuah dhar kreh Bahnar K’riêm lac\ snei: du\m klei bi mlih kơ knhuah ru\ mdơ\ng leh ana\n knhuah bi k[^n ti sang Rông mơ\ng mnuih Bahnar K’riêm jing klei bhia\n gơ\ leh hla\m klei hd^p ara\ anei. {ia\ kha\ mnơ\ng dhơ\ng mơ\ng sang Rông mâo klei bi mlih, sna\n mnuih [uôn sang a\t c\ia\ng dôk kriê mơh klei tu\ yuôm mơ\ng klei m^n kơ sang Rông, bohnik klei thâo săng s^t đ^ nao k[^n ti sang Rông:

      - C|ia\ng bi dôk kriê pioh knhuah k[^n ti sang Rông. Phung  mduôn khua hđeh êla\k, êkei mniê đ^ nao kơ sang Rông c\ia\ng bi djo\  klei bhia\n. S^t nao mu\t hla\m sang Rông, gưl dlông hâo hưn kơ ya boh klei, sna\n c\ia\ng bi mđing hmư\, đa\m duah blu\ ya\l dliê klei mka\n ôh. Amâo dưi hia, amâo dưi bi ktang đo\k k[ông ôh. S^t mna\m kpiê amâo dưi bi msao, bi c\am ôh. Tông c\ing hgơr kdo\ mmui` c\ia\ng bi hluê djo\ si knhuah mâo leh mơ\ng đưm. Kơ mnơ\ng yua mkra mjing sang Rông dưi bi mlih mdê, [ia\ ai tiê klei m^n kơ sang Rông c\ia\ng dôk kriê pioh nnao. Êngao kơ du\m klei mmui` rock  hmư\ la\ng đ^r đ^r ktar ko\ dlô ana\n, c\ia\ng bi mâo du\m klei mmui` djuê ana, h’mon. Lu h^n ja\k h^n mơh./.

 

                                                         H'Nga pô ]ih hlo\ng ra\k.