VOV4. Êđê - Mduôn [uôn K’Bi ti sa\ DakNia, wa\l krah Gia Nghĩa, ]ar DakNông jing khua Êpul brua\ mnuih khua thu\n ti sa\ DakNia êjai leh ana\n a\t jing mduôn [uôn [uôn Bu Sop mơh. Lu thu\n êgao, `u jing gru bi hmô ba ako\ hla\m hdra\ brua\ mđ^ kyar duh mkra leh ana\n msir klei ư\ êpa bi mhro\ klei [un knap, g^r ktưn ba yua hdra\ kdra\p nga\ brua\ mrâo mrang kơ brua\ dla\ng kriê ana kphê leh ana\n ana tiêu, gra\p thu\n mduôn [uôn K’Bi mâo hrui w^t truh kơ du\m êtuh êkla\k pra\k. Amâo mâo ]ia\ng blu\ lu ôh, [uh brua\ duh mkra go\ sang `u mâo klei đ^ kyar, sna\n mnuih [uôn sang hla\m [uôn ]o\ng tui hria\m hluê nga\ mse\ si `u. Mduôn [uôn K’Bi lo\ nao truh kơ gra\p go\ sang ]ia\ng bi mtru\t ai mnuih [uôn sang g^r ktưn mgang kdơ\ng ho\ng du\m klei nga\ soh hla\m yang [uôn, mko\ mkra klei hd^p dhar kreh mrâo, dja\ kriê pioh knhuah dhar kreh djuê ana pô, nao mu\t hla\m êpul bi msir hlai, bi mghaih msir du\m klei bi ta\ng mga\l amâo thâo bi djo\ mâo hla\m klei hd^p êpul mnuih [uôn sang. {uh mduôn jing mnuih mâo knuih k’hưm ho\ng êpul êya [uôn sang, amâo djo\ [ia\ ôh mâo phung jhat hriê m]hu\t m]hur mplư mlur ]ia\ng nga\ bi kah he\ klei bi hgu\m mguôp djuê ana. Dôk kja\p mse\ si ana K’nia ti krah [uôn sang leh ana\n dliê kmrơ\ng kr^ng Dap Kngư, Mduôn [uôn K’Bi la]:
“ Thu\n 1989 mâo hra\ iêu dưi nao hluê si hdra\ HO kơ ala ta] êngao [ia\ kâo bi mkla\ amâo mâo nao ôh, kyuadah kâo [uh la\n ]ar kâo adôk siam, adôk dưi duh mkra pla mjing jing adôk mâo la\n ala, adôk mâo am^ ama aneh apro\ng, kâo [uh s^t nao he\ kơ ala ta] êngao anôk la\n ala yan adiê ara\ng kâo amâo mâo dưi hd^p ôh sna\n kâo bi mkla\ dôk ti nei.
Jing khua kia\ kriê êpul brua\ mnuih khua thu\n ti sa\ Dak R’Tih, kdriêk Tuy Đức, ]ar Dak Nông, tuôm jing leh nai mtô hđeh gưl 1, Điểu Nơi a\t mâo brua\ sang ]ư\ êa đa\o knang leh ana\n mnuih [uôn sang kha\p ]ia\ng kyua ai tiê ba ako\ hla\m hdra\ brua\ bi ktưn lông kha\p ]ia\ng kơ la\n ]ar. Go\ sang `u jing sa hla\m du\m go\ sang ba ako\ tal êlâo hla\m brua\ pla ana k’su hluê si hdra\ brua\ pla ana k’su ho\ng hla\m go\ sang leh ana\n g^r ktưn ba yua hdra\ kdra\p nga\ brua\ mrâo mrang hla\m brua\ duh mkra pla mjing kyua ana\n klei tu\ mơ\ng brua\ duh mkra pla mjing mnơ\ng mâo nnao ba klei tu\ dưn pro\ng. Hla\m wưng k’su dôk mâo ênoh, kah knar gra\p hruê go\ sang `u mâo hrui w^t êbeh 1 êkla\k pra\k. ~u kha\ng bi kah nnao klei thâo kơ brua\, mtru\t mđ^ ai mnuih [uôn sang Mnông g^r ktưn hla\m brua\ duh mkra pla mjing. Mb^t ana\n mko\ mjing klei hâo hưn mtô mblang hdra\ êlan mtru\n mơ\ng Đảng, hdra\ bhia\n mơ\ng knu\k kna kơ mnuih [uôn sang hla\m [uôn hla\m sa\. Klei na\ng la] ti nei jing dơ\ng mơ\ng hdra\ riêk ma\ kta\k k’su hlo\ng truh kơ du\m hdra\ mtru\n p’pro\ng mơ\ng Đảng mâo ~u lo\ w^t hao hưn kơ mnuih [uôn sang hla\m [uôn ho\ng hdra\ êlan ja\k êdi ]ia\ng kơ êlưih thâo sa\ng. Điểu Nơi, ti sa\ Dak R’Tih, kdriêk Tuy Đức, ]ar Dak Nông lac\ kơ klei thâo hla\m brua\ iêu lac\ mtru\t mjhar mnuih [uôn sang: “ Gra\p bliư\ s^t kâo nao truh kơ du\m thôn, [uôn sna\n kâo pô ba nao wa\t hdra\ bhia\nmơ\ng knu\k kna, hdra\ êlan mtru\n mơ\ng Đảng leh kơ na\n mblang he\ klei blu\ djuê ana pô. Ho\ng klei blu\ djuê ana pô sna\n di`u sra\ng êlưih thâo sa\ng h^n, tơ pô ra\k dla\ng mse\ sna\n, phung mduôn khua dơ\ng mơ\ng ênuk êlâo dih digơ\ amâo thâo klei Yua\n sna\n hmư\ dleh thâo săng. Ma\ klei hria\m mơ\ng kâo pô, kâo [uh bi mblang he\ jing klei blu\ pô ]ia\ng mtô mblang hdra\ êlan mtru\n mơ\ng Đảng, sna\n mnuih [uôn sang sra\ng thâo sa\ng h^n”.
Du\m hruê anei, yan adiê ê’a\t, [ia\ Điểu Đắt, K’ia\ng khua [uôn Bu Prơ\ng 1, sa\ Quảng Trực, kdriêk Tuy Đức a\t mb^t ho\ng mnuih [uôn sang nao bi ring jik rơ\k đang ana mắc ca. Nga\ brua\ êjai, `u mb^t ho\ng êpul êdam êra dôk t^ng dla\ng ]ia\ng mko\ mjing êpul pah boh mơ\ng [uôn, `u thâo hdra\ êlan ]ia\ng bi hgu\m ai ktang hla\m êpul êya [uôn sang, hyua\ kja\p brua\ bi hgu\m mguôp ho\ng du\m brua\ êlưih pưih mse\ si ana\n, a\t kyua ana\n mơh `u mb^t ho\ng êpul kahan ra\ng mgang knông la\n, brua\ knu\k kna alu\ wa\l dưi mtru\t mjhar leh 28 go\ êsei mbe\ đue# mơ\ng [uôn nao dôk kơ anôk dôk mrâo Bu Prơ\ng 1 hd^p mda.
Mâo knu\k kna jao la\n leh ana\n đang ana mắc ca, `u mtru\t mđ^ ai mnuih [uôn sang hla\m [uônn h’^t ai tiê hd^p mda, g^r ktưn nga\ brua\ duh mkra pla mjing, kpưn đ^ hriê kơ sah mdro\ng, msir klei ư\ êpa bi mhro\ klei [un knap, ~u a\t lo\ đru kơ phung kahan ra\ng mgang knông la\n mtru\t mjhar mnuih [uôn sang hgu\m kngan ra\ng mgang êlan knông la\n. Điểu Đắt, K’ia\ng khua [uôn Bu Prơ\ng 1, sa\ Quảng Trực, kdriêk Tuy Đức brei thâo:“ Kđông khan gia\m êdi jing kđông kahan ra\ng mgang knông la\n mrô 10 gak ra\ng ti [uôn, [uôn a\t bi hgu\m ho\ng phung knua\ druh po\k nga\ brua\ mơ\ng kđông khan mđing dla\ng brua\ mtô bi hria\m kơ mnuih [uôn sang hra\m mb^t ra\ng mgang kr^ng knông la\n bi kja\p ph^t kr^ng la\n ala mơ\ng la\n ]ar”.
Bi mkla\ brua\ klam yuôm bha\n mơ\ng du\m phung mduôn [uôn hla\m êpul êya mnuih djuê ana [ia\ kr^ng Dap Kngư, wưng êgao ]ar Dak Nông brei leh êbeh 1 êklai 500 êkla\k pra\k ]ia\ng hluê nga\ hdra\ mtru\n ho\ng mnuih mâo k’hưm a\t mse\ mơh mka\p klei hâo hưn kơ du\m hdra\ êlan mtru\n mơ\ng Đảng, hdra\ bhia\n mơ\ng Knu\k kna, boh klei leh ana\n brua\ mđ^ kyar duh mkra yang [uôn rơ\ng brua\ ra\ng mgang klei êđa\p ênang mơ\ng alu\ wa\l, mko\ mjing klei nao ]ua\ ]hưn mđup brei mnơ\ng, hmao bi mđ^ ai phung mduôn [uôn, khua [uôn du\m phung mâo k’hưm hla\m êpul êya [uôn sang [ri gưl Tit. Boh nik, hla\m thu\n 2014, ]ar Dak Nông mko\ mjing tu\ jing leh Klei bi k[^n du\m djuê ana [ia\ gưl tal 2, hla\m ana\n mpu\ mni tu\ yap du\m klei đru mguôp mơ\ng mnuih [uôn sang djuê [ia\ hla\m hdra\ brua\ mko\ mkra leh ana\n ra\ng mgang la\n ]ar hla\m ana\n bi mkla\ brua\ klam yuôm bha\n mơ\ng mnuih mâo k’hưm mơ\ng êpul êya [uôn sang.
Ho\ng klei mđing dla\ng mơ\ng Đảng leh ana\n Knu\k kna ]ia\ng kơ du\m phung mâo k’hưm mđ^ lar ktang brua\ mơ\ng pô, đru mguôp s^t êm^t ai tiê klei m^n a\t mse\ mơh klei thâo mơ\ng pô hla\m hdra\ brua\ mko\ mkra leh ana\n ra\ng mgang ala ]ar.
BTV: H’Nga.
Viết bình luận