VOV4.Êđê - Klei adiê không k[ah êa dôk mâo kjham êdi ti du\m kr^ng hla\m ]ar Daklak. Ti sa\ }ư\ Pui, kdriêk Krông Bông êa krông, êa hnoh lehana\n êa ti du\m ênao êa phu\n pui kmla\ khuôt dơ\ng jih leh. Lu ênha\ nga\ lo\ yan puih mnga djiê krô na\ng ai amâo mâo boh mnga hrui wia\ ôh, du\m ana mnơ\ng pla sui thu\n, boh nik đang kphê krô jih, amâo truh mboh mnga ôh.

Êbeh 4 mlan ho\ng anei ti sa\ }ư\ Pui, kdriêk krông Bông ka mâo hjan ôh. Êa krông, êa hnoh jih khuôt, du\m knơ\ng kdơ\ng êa mse\ mơh, hro\ sơăi. Đỗ Anh Trung ti [uôn Phung sa\ }ư\ Pui brei thâo: Êsei he\ jih thu\n mơ\ng go\ sang dua ung mo# lehana\n dua ]ô anak kno\ng jưh knang kơ dua yan hla\m 3 sao lo\. Yan puih mnga thu\n anei kyua k[ah êa, 3 sao lo\ di`u lui] hơăi mung mang:

“Sang hmei mâo 3 sao lo\, 7 sao kphê lehana\n sa ha hbei [lang. 3 thu\n ho\ng anei leh pla mdiê amâo mâo tuôm mâo [ơ\ng ôh”.

Trung ]an prăk knơ\ng prăk 30 êklăk prăk pioh duh kơ 7 sao lăn kphê. Ktir mkra sa kbang êa êlam giăm 50m ]ia\ng mâo êa krih kơ kphê. Ênoh ]h^ kphê tru\n, [uh leh yơh ma brua\ amâo mâo mnga ôh, [ia\dah ăt duh kơ brua\ mơh ]ia\ng răng kriê war kphê. Tơdah lui he\ êruh, war kphê hlo\ng ram.

Y-Du [uôn Ya\, khua [uôn [uôn Phung ata\t hmei nao dlăng kdrăn lo\ Êa Pren. Lo\ jih krô kđang, ana mdiê djiê krô leh sơăi. Mâo sa dua [lu\ng lo truh [le\, [ia\dah boh bô sơăi. Jih kdrăn lo\ 14ha jing leh kdrăn rơ\k kơ êmô [ơ\ng.

“Mđia\ ktang, k[ah êa, khuôt thư\ êa leh sơăi snăn kdrăn lo\ anei amâo lo\ mâo [ơ\ng ôh. Mnuih [uôn sang bi pla mjing mơh [ia\dah mse\ snei. Jih jang kdrăn lo\ anei mâo 22ha, kyua adiê không k[ah êa snăn mnuih amâo mâo mdiê wia\ ôh”.

Amai Phạm Thị Ngọc Vĩ, knua\ druh klam brua\ lo\ hma sa\ }ư\ Pui brei thâo: Yan puih mnga thu\n anei kluôm sa\ }ư\ Pui rah pla mâo 230ha mdiê lo\. Ara\ anei êbeh 100 ha le\ hlăm klei k[ah êa kjham, adôk ma\ mkrah năng truh [le\. }ư\ Pui mâo 1.100ha kphê, ara\ anei truh 300ha hlăk le\ hlăm klei k[ah êa, hlăm ana\n dơ\ng mâo leh đa đa war dliu krô.

Nguyễn Văn Tâm, khua sa\ }ư\ Pui brei thâo: ti ana\p klei không k[ah êa kjham mse\ si ara\ anei, ako\ mlan 3 anei, knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa sa\ bi liê leh êjai 300 êklăk prăk mơ\ng prăk knu\k kna mkăp, mb^t ho\ng giăm 100 êklăk prăk mơ\ng mnuih [uôn sang bi mkrum, dhiang ba leh êlan klei pui kmla\ truh kơ kdrăn lo\ {uôn Khê` pioh kơ mnuih [uôn sang pom êa krih kơ mdiê:

“Kyua hmăi mơ\ng yăn adiê bi mlih, hlăm du\m thu\n giăm anei ti sa\ }ư\ Pui, lehana\n du\m sa\ mâo kdrăn lo\ hlăm kdriêk Krông Bông adiê bi mlih leh êdi. Hlăm thu\n, adiê không k[ah êa sui êdi, hnơ\ng hjan kah knar hlăm thu\n ăt hro\ h^n, kyuana\n du\n b^t knơ\ng kdơ\ng êa amâo mâo djăp ôh êa ]ia\ng mgơ\ng mse\ ho\ng ênoh ]oh ]ua\n. Hdră mdrơ\ng ho\ng klei k[ah êa ara\ anei hlăm alu\ wa\l, mb^t ho\ng klei sa\ đru, hmei g^r ngă leh hra\ hâo hưn mơ^t kơ kdriêk, adu\ brua\ lo\ hma, ]ia\ng mơ\ng ana\n adu\ brua\ lo\ hma, knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ksiêm dlăng du\m klei lui] liê”.

Khua mduôn Ama Pheng, ti [uôn Khê` mâo 2 ha kphê. Hlăk ka mâo ôh pui kmla\, grăp blư\ krih êa liê êbeh 2 êklăk prăk blei êa pui. Ara\ anei mâo dhiang ba leh pui kmla\, krih êa gưl anei lui] 3 hruê 3 mlam, kno\ng liê ma\ ka truh mơh 700 êbâo prăk, prăk pui kmla\, jing ka knar mơh 1/3 ênoh bi liê ho\ng yua môtơr pom êa mse\ si êlâo.

“{uh knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa mâo klei mđing uê` kơ mnuih [uôn sang, mao amkra brei leh êlan pui kmla\ pioh kơ mnuih [uôn sang krih mnơ\ng, kâo mơak snăk. Knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa mkra êlan pui kmla\ anei ]ia\ng kơ mnuih [uôn sang pom êa krih, snăn kâo mơak êdi”.

Tui si phung khua thu\n, adôk dua mlan kơh ti krông Bông srăng truh yan hjan le\ rah. Thu\n anei jing thu\n mâo mdua mlan 2 hluê mlan [le\, snăn năng ai adiê hjan srăng truh hnui h^n. Klei ]ia\ng kơ êa ara\ anei kno\ng dôk ]ang guôn kơ êa hl^m hjan đui] yơh./.