VOV4.Êđê - }ư\ Pro\ng jing kdriêk Jho\ng ktang tal êlâo ti kr^ng Dap kngư. Tinei tuôm mâo leh klei mblah Plei Me thu\n 1965, kdra\n mblah bi kdơ\ng ho\ng Mi gưl sư đoàn tal êlâo hla\m kdra\n mblah kwar Dhu\ng ho\ng klei tu\ dưi kdra\m k’ah mu\t leh hla\m h[uê ênuk. Kr^ng la\n tu\ lu klei jhat rai mơ\ng boh [om, min nga\ ara\ anei jing leh sa kr^ng la\n mdro\ng sah, đ^ kyar.

Du\m hruê knhal jih mlan 4, hmei w^t ]ua\ Plei Me, 1 alu\ wa\l h[uê ênuk ara\ anei hlăm să Êa Ga, kdriêk }ư\ Prông, ]ar Gia Lai. Kr^ng tlung Ia Drăng, kr^ng mblah ngă ktang ph^t, boh [om bi rai êlâo dih ara\ anei jing leh kr^ng pla mjing ksu, tiêu, kphê lă mlia, sah mdro\ng, klei hd^p mda mnuih [uôn sang trei mđao. ]uh pui diăn ti Mdhă bi hdơr kơ phung jho\ng ktang, phung săn asei kơ lăn ]ar ti knưng mblah dưi Plei Me, aduôn Phạm Thị Nụ, khua g^t gai Chi bộ [uôn Đoàn Kết, să Ia Ga la]: “ Mnuih [uôn sang hmei hriê ngă bruă duh mkra kr^ng mrâo, sơnăn kr^ng Plei Me anei adôk boh Min M79. Du\m go\ êsei nao ngă bruă ăt mâo klei hma^ djo\ kyua boh min. Êdei kơnăn, leh êpul ksiêm dlăng hriê ti anei bi rai boh [om, boh min sơnăn amâo lo\ mâo ôh. {o# mta kr^ng [uôn sang mâo lu klei đ^ kyar”.

Hlăm du\m hruê kru\ kdơ\ng mblah Mi, }ư\ Prông jing kr^ng mnlah ngă ktang ph^t, anôk bi mblah djăp ]o\ng ]ư\. Boh [om bi rai, }ư\ Prông jing kr^ng kriêp êyăng leh mjưh rue# klei bi mblah ngă. Kha\ sơnăn, ho\ng khuah gru jho\ng ktang, l^ng k’han leh ana\n mnuih [uôn sang hlăm kdriêk msir mghaih leh klei dleh dlan, [rư\ [rư\ msir mghaih klei truh tơl mơ\ng klei mblah ngă. Boh nik gơ\, du\m thu\n 1976 – 1980, hluê si klei kuôl kă plah wah 2 ]ar hđăp jing Gia Lai – Kon Tum leh ana\n Hà Nam Ninh, giăm 4 êbâo ]ô mnuih jing knuă druh, đảng viên leh ana\n mnuih [uôn sang mơ\ng du\m ]ar Nam Định, Ninh Bình leh ana\n Hà Nam hriê kơ }ư\ Prông ]ia\ng mko\ mjing kr^ng duh mkra mrâo. Anei ăt jing êpul mnuih ngă bruă yuôm bhăn ]ia\ng mko\ mjing }ư\ Prông leh rue# klei mblah ngă. Lương Văn Quý, Khua Công đoàn Knơ\ng bruă ksu }ư\ Prông, 1 hlăm du\m ]ô mnuih tal êlâo hriê ngă bruă duh mkra mrâo ti kdriêk }ư\ Prông, ]ar Gia Lai brei thâo: “ Mlan 10/1976, phung knuă druh, mnuih ngă bruă tal êlâo hriê kơ kr^ng lăn }ư\ Prông. Truh kơ hruê 31/12, sơnăn mâo 3 êbâo 700 ]ô mnuih mơ\ng 5 kdriêk hriê mơ\ng ]ar Hà Nam mâo: Ý Yên, Bình Lục, Lý Nhân, Yên Khánh leh ana\n Vụ Bản. Du\m thu\n ana\n dleh dlan êdi, êlanklông ăt dleh dlan mơh, yan adiê amâo mâo jăk, lu phung ayo\ng adei ngă bruă êngoh bi ktư\. Mb^t ana\n boh [om, boh min, hlăk ana\n đang lo\ hma siă ho\ng ta] êdeh phiơr mđue# hiu, ta] êdeh phiơr Thanh An, boh [om, boh min adôk lu, sơnăn mâo êbeh 30 ]ô mnuih ngă bruă djiê leh hlăm klei ngă bruă ti anei”.

Êdei du\m bliư\ mkra mlih kdriêl lăn leh ana\n bi ktlah, kdriêk }ư\ Prông hruê anei mâo ênhă lăn ]o\ng mâo giăm 170 êbâo ha, ênoh mnuih [uôn sang êbeh 100 êbâo ]ô mnuih, dôk hd^p ti hlăm brô 180 boh [uôn, alu\ wa\l hlăm 20 să, wa\l krah, ho\ng 13 djuê ana ayo\ng adei. Hlăm lu thu\n ho\ng anei, kdriêk }ư\ Prông dôk hlăm du\m êpul alu\ wa\l ba ana\p ]ar Gia Lai kơ bruă hrui w^t prăk kăk, hnơ\ng đ^ kyar bruă duh mkra ti hnơ\ng đ^, ho\ng hnơ\ng yap mdu\m êbeh 14% hlăm 1 thu\n. Du\m mta ana tu\ yuôm sui thu\n mlan, boh nik gơ\ ksu, tiêu, kphê mâo pla leh, đ^ jing hlăm kr^ng lăn dleh dlan mơ\ng leh hruê mtlaih êngiê, ara\ anei jing leh mnơ\ng pla mjing phu\n mơ\ng alu\ wa\l. Kdriêk ăt hlăk mâo du\m hdră bruă ngă ]ia\ng lo\ dơ\ng mđ^ kyar pral, h’^t kjăp hlăm hruê mlan kơ ana\p. Nguyễn Anh Dũng, Khua knơ\ng bruă sang ]ư\ êa kdriêk }ư\ Prông la]:“ }ia\ng lo\ dơ\ng mđ^ kyar bruă duh mkra, rơ\ng kjăp bruă kriê dlăng klei êđăp ênang ala ]ar hruê mlan kơ ana\p, hmei k[^n ai tiê kơ 3 mta. Ana\n jing k[^n ai tiê ba yua kdrăp, hdră mnê] ngă bruă mrâo mrang, boh nik gơ\ công nghệ sinh học hlăm bruă pla mjing mđ^ hnơ\ng mâo mnơ\ng pla mjing leh ana\n mguôp mb^t ho\ng ana\n jing hmei mko\ mjing du\m gru hmô pla pluă, du\m gru hmô mnơ\ng pla mâo boh tu\ dưn, hdră bruă tal 2, ana\n jing hmei k[^n ai tiê duh bi liê ]ia\ng mjing ai ktang, boh nik gơ\ ai tiê ngă bruă, hdră bruă tal 3 ana\n jing ]ia\ng mjing klei găl mđ^ kyar bruă duh mkra, hmei dlăng kơ bruă duh bi liê nah gu\, boh nik gơ\ êlan klông ]ia\ng mjing êlan klông êrô êbat ]h^ mnia mnơ\ng, boh nik gơ\ ti du\m kr^ng taih kbưi”.

}ư\ Prông jing kdriêk tal êlâo mơ\ng kr^ng lăn Dap kngư mâo Đảng, Knu\k kna mđup brei ana\n knăl Anh hùng lực lượng vũ trang Nhân dân. Kdriêk Jho\ng ktang ho\ng ai tiê g^r ktưn pro\ng pr^ng mơ\ng l^ng k’han leh ana\n mnuih [uôn sang hlăm kdriêk, mjing kr^ng lăn boh [om bi rai êlâo dih ara\ anei jing kr^ng lăn sah mdro\ng. Êpul bruă mnia mblei mb^t ho\ng mnuih [uôn sang ngă lo\ hma, l^ng k’han mb^t ho\ng mnuih [uôn sang hlăm êpul đru hgu\m hlăm du\m hdră bruă ngă lo\ hma pro\ng, ]ia\ng kr^ng lăn }ư\ Prông kpưn đ^ ktang kjăp h^n./.

                                                       H’Nê] pô ra\k.