VOV4.Êđê - Klei bi k[^n phung bi ala kluôm ala ]ar tal 13 mơ\ng Đảng mâo klei tu\ yuôm êdi. Klei bi k[^n mâo brua\ klam lo\ ksiêm dla\ng brua\ hluê nga\ Hdra\ mtru\n Klei bi k[^n tal 12 mguôp ho\ng brua\ ksiêm dla\ng kluôm hdra\ bi mlih mrâo, bi mkla\ hdra\ êlan, mta k`a\m, brua\ klam 5 thu\n, 10 thu\n kơ ana\p lehana\n hnơ\ng trah dla\ng truh ti thu\n 2045. Brua\ Đảng mâo hdra\ k]ah, mâo hdra\ k`a\m, hnơ\ng trah dla\ng brua\ knua\ kơ la\n ]ar hla\k truh 100 thu\n hruê mko\ mjing la\n ]ar mâo ya klei tu\ yuôm? Anei jing mta mrâo ti anôk bi k[^n tal anei, k`a\m ta\ hdra\ êlan kơ du\m gru krua\k yuôm bha\n, g^r ba la\n ]ar drei jing sa la\n ]ar đ^ kyar, hluê si hdra\ êlan yang [uôn nga\ phu\n.

Mơ\ng klei bi k[^n Trung ương 10, gưl 12, khua g^t gai Đảng, khua lăn ]ar Nguyễn Phú Trọng akâo kơ du\m êpul bruă ]ih mkra Hră m’ar klei bi k[^n 13 mơ\ng Đảng bi mâo hnơ\ng trah dlăng wưng sui, bi mâo klei t^ng knăl lehana\n ba hưn mdah du\m hdră k`ăm mđ^ kyar kơ wưng sui:“La] kơ klei bi k[^n 13 amâo djo\ kno\ng la] kơ thu\n 2026 đui] ôh, [ia\dah bi mâo hnơ\ng trah dlăng dlông h^n, w^t dlăng wa\t ho\ng bruă leh êgao lehana\n bruă ngă êdei ana\p. Sơnăn si hdră drei tă, bi m^n [uh ala ]ar drei truh kơ thu\n 2030? Truh kơ thu\n 2045 si srăng jing? Hnơ\ng pro\ng”.

Hluê si khua g^t gai Đảng, khua lăn ]ar sơnăn, “anei jing bruă dleh dlan êdi, amâo djo\ ênưih kpưih ôh”, bi mâo klei ksiêm w^t ksă êmă lehana\n du\m klei t^ng knăl, hnơ\ng trah dlăng man dưn lehana\n wưng sui bi mâo klei pral kdal, hluê hdră knhâo knhăk sơnăn kơh dưi k]ah mtru\n hdră k`ăm mđ^ kyar truh kơ thu\n 2020 (jing bi hdơr bo\ 100 thu\n hruê mphu\n mko\ mjing Đảng Cộng sản Việt Nam) lehana\n hnơ\ng trah dlăng kbưi h^n truh 2045 djo\ hlăm wưng bi hdơr 100 thu\n hruê mko\ mjing ala ]ar. Kyua dah, du\m gưl bi k[^n êlâo kreh k]ah mtru\n hdră k`ăm man dưn ana\n jing 5 thu\n [ia\dah hluê si t^ng knăl adôk lu klei bi kpleh, hdră k`ăm mđ^ kyar amâo mâo djăp hnơ\ng ]ua\n. Lê Thanh Vân, khua hlăm Dhar bruă Ngăn prăk – Knơ\ng prăk mơ\ng Quốc hội la] sơnei:“Boh nik gơ\ hlăm Hră m’ar klei bi k[^n jing hră hâo hưn bruă kđi ]ar, hâo hưn ksiêm w^t kluôm klei hluê ngă Hdră mtru\n klei bi k[^n Đảng kluôm ala gưl tal 12, k]ah mtru\n du\m hdră bruă ngă đru hgu\m hlăm hdră êlan mtru\n klei bi k[^n 12, hlăm bruă mko\ mjing hluê ngă lehana\n k]ah mtru\n du\m hdră bruă lo\ dơ\ng mlih mrâo, mkra mlih, mbo\ thiăm. Anei jing du\m hdră bruă yuôm bhăn mâo khua g^t gai Đảng k]ah mtru\n, amâo djo\ kno\ng kơ 5 thu\n ana\p truh đui] ôh, [ia\dah mâo hnơ\ng trah dlăng kơ lu thu\n êdei ana\p, boh nik gơ\ klei bi hdơr 100 thu\n hruê mko\ mjing ala ]ar Việt Nam dân chủ cộng hoà”.

Klă s^t, yap mơ\ng êdei gưl mlih mrâo, Đảng ăt [rư\ [rư\ k]ah mtru\n hdră k`ăm mđ^ kyar ho\ng hnơ\ng trah dlăng êbeh 20 thu\n. Klei m^n mơ\ng Đảng kơ bruă mko\ mjing ala ]ar đ^ kyar gưl tal êlâo [uh klă hlăm Hră m’ar klei bi k[^n Đảng gưl tal 8 (thu\n 1996). Ana\n jing wưng yuôm bhăn êdi: Ala ]ar găn gao 10 thu\n hluê ngă bruă mlih mrâo lehana\n mâo ba w^t boh tu\ dưn kdlưn: kbiă đue# mơ\ng klei ru\ng răng bruă duh mkra lehana\n đue# nao kơ ênuk gưl mrâo, ênuk gưl mlih mrâo, mđ^ kyar ala ]ar. Klei bi k[^n tal 8 mơ\ng Đảng k]ah mtru\n hdră bruă ngă “ mơ\ng ara\ anei (thu\n 1996) truh kơ thu\n 2020, g^r ktưn ba ala ]ar drei jing ala ]ar mâo bruă tuh tia anôk anơ\ng mnơ\ng yua ênuk mrâo mmrang”. Lo\ w^t dlăng yap mơ\ng êdei Hdră mtru\n klei bi k[^n tal 8 mơ\ng Đảng, bruă mlih mrâo, mđ^ kyar ala ]ar ăt jing hdră k`ăm, klei mđ^ ai đrông, khă sơnăn lu hdră bruă kơ anôk bi k]ah jing ala ]ar mâo bruă tuh tia dưi lo\ w^t dlăng. Kyua ana\n, hluếi Nhà báo Nhị Lê, k’iăng khua kriê dlăng bruă ]ih hră klei mrâo Cộng sản: bi mâo 1 Hră m’ar bruă kđi ]ar klă s^t, đru hgu\m klei thâo jih jang mnuih [uôn sang, kluôm Đảng. Hră m’ar jiă [a\l knhuah gru ênuk mrâo mrang lehana\n mta bhiăn ngă bruă cách mạng, năng djo\ ho\ng h[uê ênuk lehana\n klei ]ang hmang mơ\ng mnuih [uôn sang: “Du\m hdră bruă yuôm bhăn h^n tă ]ua kơ bruă kđi ]ar, mđ^ kyar ala ]ar hlăm hnơ\ng trah dlăng thu\n 2045 prăp êmiêt mơ\ng ara\ anei mtam. Hdră bruă ngă ana\n jing lo\ dơ\ng ksiêm dlăng klă s^t; mđ^ kyar hdră mtru\n bruă kđi ]ar, lo\ dơ\ng mđ^ kyar bruă mlih mrâo kluôm dhuôm mđrăm mb^t mâo klei bi k[^n 12 mơ\ng Đảng mrâo mklă mklơ\ng. Ana\n jing klei g^t gai ho\ng klei klă s^t. Amâo dưi mâo ôh 1 hdră mtru\n djo\ tơdah drei amâo mâo klei ksiêm dlăng djo\ kpă”.

Klei bi k[^n phung bi ala kluôm ala gưl tal 13 mơ\ng Đảng mâo klei tu\ dưn yuôm bhăn. Boh nik gơ\ ana\n jing Đảng amâo djo\ kno\ng ksiêm w^t 5 thu\n ngă bruă mơ\ng wưng êgao đui] ôh, [ia\dah lo\ ksiêm w^g 10 thu\n hluê ngă Mta mtru\n thu\n 2011, tăp năng lo\ ksiêm w^g klah ]u\n hlăm 35 thu\n hluê ngă hdră bruă mlih mrâo lehana\n 30 thu\n hluê ngă Mta bhiăn thu\n 1991. Boh nik gơ\ lo\ bi êdah ti hdră tă ]ua truh kơ thu\n 2030, hnơ\ng trah dlăng thu\n 2045. Giáo sư, Tiến sỹ Tạ Ngọc Tấn, k’iăng Êpul hgu\m lý luận Trung ương m`ă klă, anei jing 1 hnơ\ng trah dlăng klă s^t lehana\n ]ia\ng êdi:“Hnơ\ng trah dlăng anei kno\ng brei kơ drei 1 hdră tă ]ua pro\ng ]ia\ng mâo 1 hdră k]ah klă s^t hlăm mdê bi wưng. Mb^t ana\n ăt tă ]ua kơ drei kơ gru kruăk knăl yuôm bhăn ]ia\ng g^r ktưn. K`ăm ana\p nao truh kơ thu\n 2045 drei mđ^ lar klei ]ang hmang đ^ kyar, bi êdah klei đua klam mơ\ng Đảng, jih jang mnuih [uôn sang ăt mse\ mơh mơ\ng grăp ]ô knuă druh đảng viên. Jih jang hluê ngă ho\ng klei jăk h^n, đru mguôp klei thâo, ai tiê pô hlăm bruă mko\ mjing lehana\n mđ^ kyar ala ]ar, ]ia\ng dưi ngă ho\ng hdră k`ăm jăk siam mơ\ng Đảng k]ah mtru\n leh”.

Ngă djăp ênu\m hdră k`ăm mđ^ kyar ala ]ar truh kơ thu\n 2025 lehana\n thu\n 20230, hnơ\ng trah dlăng truh kơ thu\n 2045”, jing 1 mta mrâo hlăm bruă prăp êmiêt klei bi k[^n Đảng gưl 13. Amâo djo\ tă ]ua hdră êlan mđ^ kyar ala ]ar 5, 10 thu\n ana\p truh đui] ôh, [ia\dah lo\ tă ]ua hdră êlan mtru\n, 1 hnơ\ng trah dlăng pro\ng pr^n h^n truh krah ênuk gưl anei. Hdră k`ăm jing ala ]ar đ^ kyar, hluê hdră êlan yang [uôn ngă phu\n jing hdră bruă lo\ dơ\ng bi trông, mơ\ng ana\n bi mâo klei sa ai hlăm bruă mklă mklơ\ng hdră k`ăm, hnơ\ng trah dlăng mđ^ kyar ala ]ar hlăm du\m mta hră m’ar ba hưn mdah klei bi k[^n gưl tal 13 mơ\ng Đảng./.