VOV4. Êđê - S^t sa c\ô mniê êra C|uru dla\ng ala\ mta kha\p c\ia\ng kơ hlei be\ êkei êdam, `u sra\ng ư^t hưn ho\ng am^ ama c\ia\ng iêo amiêt awa da\m dei đ^ nao êmuh êkei êdam ana\n jing ung. Hla\m 3 yan mnga, sang mniê ruah hruê ba boh kroh mnga, pia jing mnơ\ng hla\m sang pô kơ sang êkei leh ana\n duah mđing hmư\ ho\ng du\m klei blu\ bi mhriêng mse\ si: go\ sang adôk mâo kbao knô mơ\ he\, adôk hliê he\, ka tuôm ka\ wa\ng kai k[uươ ôh sna\n brei kơ sang kâo ma` sa drei dưi mơ\ he\? Yan lo\ ana\p anei sang drei mâo kbao pioh kai leh he\. Go\ sang tu\ ư mơ\ he\?
Tơ sang êkei hnga\h, sang mniê đue# w^t leh ana\n [ua\n sra\ng lo\ hriê lu bliư\ tơl truh hb^l sang êkei ư dôk kơh lui. Gưl hriê êdei, sang mniê srang nao lu mnuih y6n leh ana\n nao hla\m mma\t đa\m brei ara\ng thâo. Mniê êra sra\ng amâo mao nao mb^t ôh, hu\i kơ sang êkei lo\ dơ\ng hnga\h amâo mâo ư dôk ôh [uôn sang sra\ng thâo hê` mơh. Tal anei, sang mniê juh leh ana\n g^r bi c\u\t krah ti kđiêng kngan êkei êdam. Tơ êkei êdam hnga\h, phung amiêt awa da\m dei mơ\ng sang mniê sra\ng g^r c\u\t bi dưi krah ti kđiêng kngan êkei êdam. Hla\k kđiêng kngan êkei êdam leh bi c\u\t krah mơ\ng sang mniê, sna\n êkei êdam ana\n kla\ s^t jing ung yơh. Tơ amâo mâo ư ôh, êkei toh lui hre\ krah ba w^t kơ sang mniê( lo\ pia jing ua\ krah.) sna\n sang êkei sra\ng mpra\p kbao, kpiê nao kơ sang mniê. Bi tơ jih 2 nah bi tu\ ư, sang mniê sra\ng mpra\p dja\p mnơ\ng pioh mpra\p kơ hruê drông êkei ung hriê. Sang êkei sra\ng c\oh nga\n pu\ mnu\ leh ana\n mâo 2 nah t^ng êkei mniê bi tu\ ư. Nguyễn Văn Phúc, knua\ druh Anôk brua\ Dhar kreh kdriêk Đơn Dương, c\ar Lâm Đồng brei thâo:
“ Êngao kơ krah a`u\ leh ana\n du\m mnơ\ng mka\n lo\ mâo sa blah c\hia\m ko# leh ana\n mtah, c\hia\m ko# pioh brei kơ phung êkei jing amiêt awa, da\m dei, c\hia\m mtah pioh brei kơ phung mniê jing am^ neh, aduôn, amai adei lu amâo dah [ia\ tui hluê ho\ng sang êkei c\oh, sang êkei c\oh si nga\ sna\n sang mniê bi mâo ênu\m ênap sna\n kơh mniê dưi mâo dôk ung”.
Hruê bi luôl ung mo#, aguah ưm, sang mniê mb^t ho\ng sang êkai hluê nga\ du\m klei bhia\n nga\ yang iêo êkei ung w^t kơ sang mo#. Leh klei mta\ mta\n leh ana\n bi kah mbha nga\ mnu\, am^ mniê êra bi guêc\ ka\ he\ kruôp ung mo# mrâo mb^t ho\ng c\hia\m. Klei tlu\m c\hia\m kơ êkei ung mniê mo# jiung sa klei bhia\n yuôm bha\n kwưh akâo kơ ung mo# mrâo hd^p ho\ng klei yâo m’ak, a\t bi sia\ suôr mb^t hla\m klei hd^p yâo m’ak leh ana\n s^t tuôm ho\ng klei truh. Leh klei nga\ ynag, sang mniê iêo jih 2 ga\p djuê êkei mniê nao kơ krah sang mna\m kpiê, bi mmui` m’ga\l, mmui` bi kmlah mb^t leh ana\n bi lông tông c\ing. Mơ\ng anei dja\p klei bi keh koh amâo thâo bi djo\ plah wah dua ga\p djuê srang la\m lui jih. Dua nah bi hua\ mna\m h’êc\ hmưi kơ ung mo# mrâo. Hluê si klei bhia\n, êkei êdam sra\ng nao dôk kơ sang mniê leh ana\n dua nah sra\ng lông dla\ng klei bi kha\p mơ\ng kruôp ung mo# hla\m thu\n tal êlâo. Aduôn Ma Bio, djuê ana C|uru ti kdriêk Đưn Dương, c\ar Lâm Đồng brei thâo:
“ Sa thu\n êdei t^ng kơ sang êkei sra\ng brei mnơ\ng duh [ơ\ng mơ\ng ara\ng, sang mâo kbao brei kbao, nơ\ng do\ mâo brei do\ ana\n mse\ si: c\hum ao, c\hiên mngan. Leh kơ ana\n t^ng kơ sang mniê brei mơh mnơ\ng pioh duh [ơ\ng kơ 2 ung mo# leh ana\n êmuh dua ung mo# c\ia\ng dôk mdê he\ amâo dah dôk mb^t ho\ng am^ ama”.
Kha\gơ\ dôk mb^t amâo dah dôk mdê sna\n êkei ung a\t jih ai tiê nga\ brua rông ba mo# anak, hd^p djo\ hluê si klei bhia\n, thâo bi kha\p c\ia\ng, thâo mpu\ ho\ng ga\p djuê leh ana\n am^ ama mơ\ng 2 nah.
Hluê si klei bhia\n mơ\ng mnuih C|uru ti Lâm Đồng, mniê jing pô bi mkjla dja\p brua\ điêt pro\ng hla\m sang. Wa\t brua\ dôk ung mo#, di`u a\t jing pô mtruh leh ana\n anak ma\ djuê am^. {ia\ brua\ mơ\ng êkei ung amâo djo\ sna\n ôh dla\ng h’a\i mang. Sa c\ô êkei C|uru ana\n Ja Lang lac\:
“ Hluê si klei bhia\n ma\ djuê am^, ana\n djuê ana C|uru pô dôk mo# ba nao dôk kơ sang mo#. Ung ho\ng mo# mse\ s’a\i, kha\gơ\ ung nao dôk kơ sang mo#, [ia\ pô a\t jing ung a\t nga\ du\m brua\ pro\ng ktro\, kyua ung mâo brua\ đua klam pro\ng hla\m go\ sang”.
Klei bhia\n nao êmuh ung mơ\ng mnuih C|uru ara\ anei a\t adôk yua ti lu [uôn sang Dap Kngư, đru mguôp bi mjing knhuah mdê hja\n, ja\k j^n leh ana\n bi lar êngu\m hla\m knhuah dhar kreh mơ\ng kr^ng la\n anei. Leh ana\n gra\p bliư\ yan mnga truh, du\m c\ô mniê êra C|uru lo\ [ho\k [hưn ai tiê, dôk guôn mn^t mmông dưi c\ut krah kơ kđiêng kngan mnuih pô kha\p h’iêng êdimi. La\n adiê Dap Kngư lo\ dhiư dhiư\ ho\ng mnâo kpiê c\eh m’ak kơ klei yâo m’ak mơ\ng du\m kruôp ung mo# mrâo.
BTV: H’Nga.
Viết bình luận