VOV4.Êđê - Ti ]ar Kon Tum, hlăm boh dlông 292 km knông lăn bi knông ho\ng dua ala ]ar Lao leh anăn Campuchia mâo sa anôk yuôm bhăn, anôk "sa ênai mnu\ kdjo# tlâo ala ]ar hmư\ sơa^". Ti nei, hlăm thu\n 2007, ho\ng ai tiê bi hgu\m mơ\ng Knu\k kna leh anăn mnuih [uôn sang 3 ala ]ar Việt Nam, Lao, Campuchia hlăm hdră mgaih msir du\m bruă knông lăn, lăn ala, sa gơ\ng knăl ti 3 kiêng knông lăn dưi mko\ mjing leh anăn bi leh hlăk ako\ thu\n 2008. Gơ\ng knăl knông lăn jing gru kruăk knăl mơ\ng klei đao\ knang, bi hgu\m hlăm bruă mko\ mjing knông lăn êđăp ênang, bi hgu\m mơ\ng 3 ala ]ar Việt Nam - Lao- Campuchia.

Gơ\ng bi knăl ti 3 kiêng knông lăn Việt Nam – Lao – Campuchia mâo mkra mjing hlăk 29/11/2007, lehana\n bi leh hlăm hruê 18/1/2008. Gơ\ng knăl knông lăn anei dôk ti dlông ]o\ng ]ư\ mâo boh dlông 1.086 m mka\ ho\ng êlah êa ks^, t^ng kơ Việt Nam mâo sa\ Bờ Y, kdriêk Ngọc Hồi, ]ar Kontum. Mnơ\ng mkra gơ\ng knăl anei ho\ng boh tâo mnga mâo boh ktro\ êbeh 1 tôn, rup hgăl 3 kiêng w^r pha\ 3 ala ]ar mdê mdê. T^ng kơ Việt Nam jing ]ar Kontum, t^ng kơ lao jing ]ar Attapư, lehana\n t^ng kơ Campuchia jing ]ar Rattanakiri. Yap mơ\ng leh mkra, dăl 12 thu\n êgao, gơ\ng knăl 3 kiêng knông lăn Việt Nam – Lao – Campuchia jing leh anôk lu mnuih [uôn sang kluôm ala, lehana\n tuê mơ\ng ala ta] êngao nao ]ua\ dlăng. Điểu Lê Nam Nam, knua\ druh êpul brua\ hgu\m hlăk ai ]ar Daknông mgei ai tiê phu\n tal êlâo mâo truh kơ gơ\ng knăl 3 kiêng, la]

“Gưl tal êlâo hriê kơ anei, kâo [uh bo\ ho\ng klei myưng m’ang. Kâo la] jăk kơ aê ama pô êlâo săn leh asei mlei tuh êrah m]ah klang ]ia\ng răng mgang klei dưi êngiê knông lăn ala ]ar”.

Ara\ anei, mơ\ng [a\ng jang knông lăn Bờ Y, ôtô kno\ng nao hlăm sa êwang êlan hlăm brô 10km krah ]ư\ dliê êa jăk siam snăn truh yơh kơ gơ\ng knăl 3 kiêng ala ]ar. Mrâo anei ]ar Kontum duh bi liê mkra anôk jưh êdeh ti gu\ jơ\ng ]ư\ anôk pơ\ng gơ\ng knông lăn 3 kiêng, anôk anei dưi mgơ\ng hlăm brô du\m pluh boh êdeh ôtô djăp mta. Mb^t ho\ng ana\n mkra êlan đ^ nao dlông ]o\ng ]ư\ ho\ng dum êtuh boh ê`an tiap boh tâo mnga, doh siam jăk êdi. Jăk êdi dlăng kơ anei jing boh ]ư\ anôk pơ\ng gơ\ng knông lăn êlâo dih jing lăn huông duôr ]ư\ kla bo\ ho\ng boh bom, boh phao mơ\ng ênuk bi blah, [ia\dah ara\ anei ana kyâo luôm leh jih bo\ ho\ng klei mtah mda. Đỗ Trọng Khôi, 77 thu\n, khua kia\ kriê Sang dăp pioh ngă drăp kahan răng mgang knông lăn, ti [uôn pro\ng phu\n Hà Nội gưl tal 3 leh lo\ hriê ]ua\ gơ\ng knăl knông lăn anei, la]:

“Hriê truh kơ anei nao ]ua\ kdrăn mblah đưm. Lo\ mâo bi tuôm ho\ng [^ng kahan đưm ti knông lăn Kontum boh ho\ng klei mgei ai tiê êdi. Lehana\n mâo đ^ nao truh ti dlông ]o\ng ]ư\ anôk pơ\ng gơ\ng knăl knông lăn 3 kiêng plah wah Lao – Việt Nam – Campuchia, truh kơ gơ\ng knông lăn anei lo\ bi ê`ơ\k êrâo ai tiê pô. Kyuadah hlăk ênuk êlâo dih kâo hriê kơ anei gơ\ng knăl knông lăn kno\ng jing mkra ma\ hơăi mang, ka siam lehana\n pro\ng mse\ ara\ anei ôh, lehana\n ka mâo lu mnuih hriê ]ua\ mse\ si ara\ anei rei. Kâo hriê kơ anei tal 3 leh, snăn kâo [uh pro\ng siam kdrăm h^n”.

Ho\ng anôk ala jăk găl snei, jing leh anôk bi knăl năng đăo knang, kơ klei bi mguôp, hlăm du\m thu\n êgao, gơ\ng knăl ti 3 kiêng knông lăn ti sa\ Bơ Y, kdriêk Ngọc Hồi, ]ar Kontum mâo ngă nanao lu brua\ w^t kơ phu\n agha, jing leh anôk bi mje\ êrô, bi tuôm hlăm brua\ mnuih [uôn sang hiu kơ êngao, klei bi mguôp ho\ng ta] êngao mơ\ng kahan răng mgang knông lăn, hlăm brua\ mko\ mjing alu\ wa\l knông lăn ho\ng klei êđăp ênang, hgu\m mb^t mơ\ng êpul thơ\ng kơ brua\ ]ar Kontum, Việt Nam; Attapư, Lao lehana\n Rattanakiri, Campuchia.

Ho\ng klei g^r mko\ mjing êbeh 292 km knông lăn bi knông ho\ng ala ]ar lao, lehana\n Campuchia hlo\ng jing kr^ng wa\l knông lăn êđăp ênang, hgu\m mb^t, klei bi knăl jăk êdi gơ\ng knăl 3 kiêng knông lăn, hlăm brô 7 thu\n êgao, kahan răng mgang knông lăn Kontum hgu\m leh kjăp ho\ng kahan răng mgang knông lăn ala ]ar Lao, Campuchia mko\ mjing leh êbeh 800 blư\ klei bi trông, êbeh 500 blư\ bi hưn mthâo djăp mta boh klei, êbeh 230 gưl hiu suang êwa\ng mb^t dua nah, lehana\n mghaih msir jăk djăp mta boh klei kreh mâo hla\m knông lăn. La] kơ brua\ bi hgu\m ho\ng ta] êngao ti knông lăn, đại tá Phạm Ngọc Phú, khua kia\ kriê kahan răng mgang knông lăn ]ar Kontum brei thâo:

“Brua\ Đảng kahan răng mgang knông lăn mđ^ h^n hnơ\ng kjăp, lehana\n klei tu\ dưn brua\ bi mguôp ho\ng ta] êngao hlăm klei răng mgang knông lăn. Mse\ si mko\ mjing klei bi mje\ êrô, bi trông jê` jê` hlăm lu gưl, k`ăm mâo klei bi thâo săng hdơ\ng găp, bi đăo knang, lehana\n ma\ brua\ mâo klei tu\ jing h^n. K]e\ kơ alu\ wa\l mko\ mjing klei bi mje\ mjing du\m boh [uôn dua nah knông lăn, k`ăm mjing klei bi mguôp tliêr kjăp. Jih ai tiê bi đru kơ mnuih [uôn sang, kơ du\m gưl brua\ Đảng, brua\ sang ]ư\ êa lehana\n êpul kahan răng mgang knông lăn mâo nanao klei bi đru, đru riêng gah jing đru kơ drei pô, mâo nanao klei bi kjăp, hyua\ kjăp h^n klei bi mguôp dua nah knông lăn”.

Yan mnga anei, gơ\ng knăl knông lăn 3 kiêng jing anôk treh knông lăn kơ 3 ala ]ar Việt Nam – Lao – Campuchia, ti sa\ Bờ Y, kdriêk Ngọc Hồi, ]ar Kontum hlăk jing anôk truh jăk êdi mơ\ng phung tue hlăm ala ]ar lehana\n mơ\ng ala ta] êngao. Ho\ng brua\ klam yuôm bhăn mâo Lăn ]ar lehana\n mnuih [uôn sang jao, êpul kahan răng mgang knông lăn ]ar Kontum hlăk hruê mlam păn kjăp phao ktuang răng mgang, ru\ mdơ\ng gơ\ng knăl knông lăn 3 kiêng jing nanao klei đăo knang, klei êđăp ênang, jing klei hgu\m mb^t, lehana\n klei bi mguôp hrăm mb^t mđ^ kyar./.