Vâ chê 20 hơnăm hdrối, tung môi xôh veăng pleăng mơheăm, ngoh Dương Xuân Thông (46 hơnăm) a bêng Buôn Ma Thuột, kong pơlê Dak Lak nếo ‘nâi tơná ối tung khu ngế ki ai mơheăm kơnía O Rh-. Sap ing tơchĕng tơmiât hên apoăng, ngoh rế hía rế hlê tiah kố mâu kơto mơheăm tơná pleăng gá dế djâ tơdroăng rêh ăm ngế ki ai rơtế mơheăm môi tiah tơná. Ing mê troh nôkố, rêm rôh châ vâi krếo sap ing Tíu xiâm pâk ‘mot mơheăm kong pơlê Dak Lak, ngoh pơrá mơ-eăm lăm troh ai mâ. Ngoh Dương Xuân Thông tối:

“Apoăng á tơmiât tơ’lêi hlâu xo pleăng mơheăm cho vâ gum ngế ki kal mơheăm châ pơlât. Mê kơ’nâi mê, tăng ‘nâi mê á ối tung khu ngế ki ai mơheăm kơnía dâng 0,04% pơ’leăng mâ mơngế ai khu mơheăm ki kố mê ing mê á veăng pleăng mơheăm rế hên tâ ƀă tăng mâu nhŏng o tung pơlê pơla ki ai mơheăm kơnía kố vâ gum dêi rơpó. Drêng pin kal ah vâi kô gum ăm pin nếo. Á pleăng mơheăm châ dâng 10 xôh, rêm xôh pleăng ivá hlo ối lĕm, hiâm mơno hlo rế tơleăng tâ. Rơhêng vâ mâu ngế ki tá hâi ‘nâi tơná cho mơheăm ki lâi mê athế tăng ‘nâi ƀă veăng tơrŭm tung Kâu lak ƀô̆ khu ki ai mơheăm kơnía dêi kong pơlê rế hía rế ai hên kơdrâm ngế veăng tâ”

Xuân ai tung tơná mơheăm ki iâ mơngế ai A Rh-, nâ Ngô Võ Hồng Anh (47 hơnăm) a bêng Tân An, kong pơlê Dak Lak hiăng dâng 25 xôh pleăng mơheăm. Tơdroăng ki pro nâ chôu pâ má môi cho ai môi ngế ki tamo mơheăm tơkâ sap ing tơxĭn athế pâk ‘mot mơheăm vâ rak vế tơdroăng ki rêh. Xua tơdroăng mê hiăng pro ăm nâ ai tơ’nôm ivá vâ pơtối rơtế prôk ƀă kâu lak ƀô̆. Nâ Ngô Võ Hồng Anh tối:

“Nah á pêi cheăng a siêu thĭ Co.opmark pin kố á ai veăng pleăng mơheăm. Klêi kơ’nâi pleăng mơheăm á hlo ivá mo sêi. Rôh má péa, pleăng mơheăm nếo ‘nâi dêi tơná ối tung khu ngế ki ai mơheăm kơnía. Nôkố gá hiăng tiah tơdroăng ki hmâ, 3 khế tâng ôh tá lăm pleăng mơheăm mê tâ tơná gá ôh tá tơniăn mê athế lăm. Klêi kơ’nâi á pơtê cheăng a Siêu thĭ Co.opmark, pêi cheăng a bêng mê á xuân ối pơtối pleăng mơheăm. Ai môi rôh ai môi ngế o kŭn a Bình Dương (ton) kal vâ mơheăm athế lăm troh a Dak Lak vâ pâk ‘mot, hngêi pơkeăng krếo á, mê á hlo o kŭn ngăn gá hơ-ui khât. Ing mê, hmâ 3 khế á pâk ‘mot mơheăm ăm o kŭn mê. Á tơrŭm tung Kâu lak ƀô̆ khu mơheăm kơnía kố hiăng châ pŭn hơnăm kố, hmâ 3 khế lăm pleăng 1 xôh. Á bu ‘nâi to tiah kố ối ai ivá mo sêi mê ối pleăng ăm vâi mơheăm ôh pôi tá tơmiât klâi hên ôh”.

Ôh tá xê to ngoh Thông, nâ Hồng Anh mê mâu ngế ki ê tung Kâu lak ƀô̆ ối tung khu ngế ki ai mơheăm kơnía Rh- kong pơlê Dak Lak dế mơhno dêi mâu tơdroăng ki lĕm rêm hâi. Rêm ngế rêm tơdroăng rêh, kơvâ cheăng pêi phá dêi pó la ai tơdroăng pêi tơdjuôm mê vâi cho ai hiâm mơno hơ-ui ƀă hiâm mơno pôu râng ƀă pơlê pơla hbrâ rơnáu veăng gum ăm ngế ki ê kal châ gum. Sap ing hiâm mơno ƀă mâu tơdroăng pêi pro ki ai pơxúa mê, mâu ngế cheăng tung Kâu lak ƀô̆ Khu ngế ki ai mơheăm kơnía Rh- kong pơlê Dak Lak hiăng pơlât hên ngế châ rêh, hlối tơdjâk hiâm mơno hơ-ui, veăng gum mơjiâng môi pơlê pơla tơrŭm, gum ƀă hiâm mơno pêi pro ki rơkê plĕng.

Mơeăm Rh- cho mơheăm ki iâ ai tung kuăn pơlê, ngế ki ai mơheăm Rh- kố bu iâ tê (hmâ 1.000 ngế mê ai 1 ngế ối tung mơheăm ki kố). Malối, ƀă mâu ngế ki châi tamo ki ai mơheăm Rha-, cheăng ki pâk ‘mot mơheăm athế châ pêi pro sap ing mơheăm ki rơtế khu tơtro. Xua mê, drêng trâm tơdroăng ki kal pơlât lơ pơlât mâu ngế ki kal pâk ‘mot mơheăm, cheăng tăng mơheăm tơtro tung pơla iâ hâi chôu ai pơxúa kal khât troh tơdroăng ki vâ rêh ăm ngế ki châ tamo. Mơheăm cho chê̆ phẩm sinh hok ki tơviah, troh nôkố tá hâi ai kế ki lâi chiâng pơhlêh. Tung pơla mê, mơheăm klêi kơ’nâi châ pleăng athế ‘măn rak tung môi hâi khế ki pơkâ, ki hên dâng 42 hâi. Xua mê, cheăng ‘măn rak mơheăm ăm tơniăn đi đo cho tơdroăng ki kal ƀă kơvâ ngăn pơkeăng pơlât. Vâ hbrâ rơnáu ai mơheăm pơlât ăm mâu ngế ki kal châ pâk ‘mot mơheăm, hơnăm 2022, Kâu lak ƀô̆ Khu ki ai mơheăm kơnía Rh- kong pơlê Dak Lak châ mơjiâng. Troh nôkố, kâu lak ƀô̆ hiăng ai lối 60 ngế veăng tơrŭm, chiâng khu ki pleăng mơheăm hbrâ rơnáu kal, đi đo ối tung tơdroăng ki hbrâ rơnáu drêng ai ngế kal. Pôa Trần Quang Huy – Kăn pơkuâ Tíu xiâm pâk ‘mot mơheăm kong pơlê Dak Lak ăm ‘nâi:

“Kâu lak ƀô̆ mơheăm kơnía nôkố dế pêi cheăng tơniăn. Ai môi ngế pơkuâ Kâu lak ƀô̆ nôkố dế cho kăn ƀô̆ pơkuâ dêi Tíu pêi cheăng, rế pơkuâ ngăn tơdroăng cheăng ki tơdah xo mơheăm ing kố ing tá pơtroh ăm xuân môi tiah kâu lak ƀô̆, hô̆i, khu vâ rak tơniăn tơdroăng kal ki pin drêng ai rôh kal vâ mơheăm ki kơnía mê rĕng, pêi châ tơdroăng púi vâ dêi ngế ki châi tamo. Ngế ki cheăng tung kâu lak ƀô̆ a hên tíu, ai ngế ki ‘nâ hdrối nah rêh ối a Dak Lak la hiăng pơhlêh pêi cheăng a tíu ki ê, mâu ngế ki mê ai rôh vêh a Dak Lak xuân kơhnâ veăng pleăng mơheăm vâ ai mơheăm ‘măn kơdĭng gum pơlât tơdrêng ăm mâu ngế ki châi tamo kal pâk ‘mot mơheăm ki kơnía”.

Ƀă mâu khu mơheăm ki iâ ai, kơnía dêi rêm tơdrong mơheăm rế chiâng kơnía tâ. Hên ngế hiăng châ pơlât rêh kơnôm ai mâ teăm tơdrêng dêi mâu ngế ki pleăng mơheăm. Xua mê, cheăng rak vế ƀă mơnhông mâu Kâu lak ƀô̆ ngế ki ai mơheăm kơnía kal châ tơmâng dêi lâp pơlê pơla. Nôkố, vâ rak vế ai mơheăm kơnía xúa tung pơlât, Tíu pêi cheăng Pâk ‘mot mơheăm kong pơlê Dak Lak pơtối po rơdâ mâu ngế ki mơhnŏng pleăng mơheăm, malối cho mâu ngế ki ai mơheăm kơnía, tơdrêng amê hlối mơhnhôk kuăn pơlê athế hbrâ rơnáu séa ngăn dêi mơheăm vâ ‘nâi tơná ối tung mơheăm ki lâi, ing mê veăng tung mâu Kâu lak ƀô̆ pleăng mơheăm, mơjiâng tíu cheăng kố kân rơdâ tâ vâ gum dêi rơpó tung pơlê pơla.

Ô vâi krâ nhŏng o ƀă pú hmâ!  Khu mơheăm ki iâ mơngế ai cho môi tung mâu tơdroăng kal tung kơvâ ‘na pâk ‘mot mơheăm ƀă pơlât tơdrêng a hngêi pơkeăng. Mơhé bú iâ ngế tung kuăn pơlê ai, la ngế ai mơheăm ki iâ mơngế ai  kô trâm hên xơpá drêng kal vâ pâk ‘mot mơheăm, malối  tung pơla kal pơlât tơdrêng lơ tung pơla pơlât châi tamo râ. Vâ kum pó vâi krâ nhŏng o hlê nhên tâ ‘na khu mơheăm iâ ngế ai, ki pơxúa dêi tơdroăng pleăng mơheăm xuân môi tiah troăng vâ rak tơniăn xiâm mơheăm vâ gum tung pơlât  pâk ‘mot ăm mơngế châi tamo, Khu chêh hlá tơbeăng ‘na tơdroăng mê ai tơpui ƀă pôa Trần Quang Huy - Ngế pơkuâ Tíu xiâm Rak ngăn Pâk ‘mot mơheăm kong pơlê Dak Lak. Pó vâi krâ nhŏng o ƀă pú hmâ kô tơmâng.

 -Ô pôa, pôa tối môi tiah lâi ‘na hnoăng pêi pro dêi mâu mâu Kâu lăk ƀô̆ khu mơheăm ki iâ ngế ai xuân môi taih  pơtối rak vế pêi pro tơdroăng cheăng dêi Kâu lăk ƀô̆?

Pôa Trần Quang Huy: Mơheăm cho môi túa pơkeăng ki kal ki hâi ai túa pơkeăng ki lâi lơ tơdroăng tí tăng ngăn ki lâi kô chiâng pơ’lêh mơheăm mê bú chiâng xo ing kuăn mơngế pleăng dêi mê nếo tơniăn vâ pâk ăm ngế dế kal vâ. Pin hlo nôkố pơkeăng lơ pơkeăng pro ki ê xuân ai mâu troăng vâ pơ’lêh la ƀă mơheăm mê ôh. Xua mê, tung pơla ngế châi tamo kal mơheăm mê thế ai hlối vâ pâk ‘mot mơheăm pơlât tơdrêng, mê cho: rong râ xía vâ a troăng prôk, mơhum kuăn ngá kal ai mơheăm ki ‘măn hdrối vâ pâk ‘mot tơdrêng ƀă klêi mê mơhnhôk mâu tíu ‘măn rak mơheăm ki iâ ngế ai tăng mơngế vâ pleăng drêng kal vâ.

Khu mơheăm iâ ngế ai pin dế  tối mê cho khu mơheăm RH-. Mê ai hên khu mơheăm, la péa khu mơheăm ki dế ai hên cho khu mơheăm ABO ƀă khu mơheăm RH. Tung khu mơheăm ABO pin ai  khu mơheăm O, khu mơheăm A, khu mơheăm B ƀă Khu mơheăm AB. Pơtối tung mâu khu mơheăm mê ai khu mơheăm ORH-, BRH-, ƀă ABRH- . Iâ mơngế ai khu mơheăm RH-, tung lâp plâi tơnêi kố kơxô̆ ngế ai mơheăm ki mê sap 15-17% pơ’leăng mâ mơngế, a Việt Nam ai 0,4% - 1%. Tơkéa vâ tối lối 1.000 ngế  mê pin nếo tăng hlo 1 ngế ai khu mơheăm ki iâ ngế ai. Tung pơla pơlât tơdrêng ăm mơngế châi tamo, pin ôh tá châ tăng a 1.000 ngế vâ tăng môi ngế ai khu mơheăm ki iâ ngế ai mê pin thế pơtối rak mơheăm pơplât tơdrêng, vâ drêng kal tơdrêng ƀă pơtối rak kâu lăk ƀô̆ vâ pin tăng krếo ah kô ai tơdrêng hlối vâ pơlât teăm tơdrêng

A Tíu ‘măn rak mơheăm tối tơdjuôm ƀă khu mơheăm ki iâ ngế ai tối krê vâ tơniăn ăm mơheăm ki xúa pơlât tơdrêng ƀă pơlât ăm mơngế châi tamo cho tơdroăng ki kal khât, laga ai môi pơloăng mơnúa mơheăm drêng xo ing châ mê chôu phut ki pin ‘măn rak ton gá ôh tá luâ 42 hâi, xua mê pin ôh tá chiâng ‘măn lôi ton, ôh tá chiâng ăm ngế ki châi tamo ôh tá ai mơheăm pơlât tơdrêng ƀă pơlât prêi, xua mê pin thế rak tơniăn kơxô̆ mơheăm a mâu kâu lăk ƀô̆ pleăng mơheăm vâ tơniăn ai mơheăm ‘mot ăm mơngế dế kal vâ tơdrêng xuân môi tiah kring tơniăn ‘na lêng drêng ai tơdroăng kong prâi pro ôh tá tơniăn.

-Ô pôa, khu mơheăm ki iâ mơngế ai gá kal môi tiah lâi tung tơdroăng pơlât tơdrêng ăm mơngế châi tamo?

Pôa Trần Quang Huy: Ƀă tơdroăng pơlât tơdrêng ăm mơngế châi tamo ai khu mơheăm ki iâ ngế ai cho tơdroăng kal păng ‘nâng xua vâi bú châ xo to mơheăm ki iâ ngế ai. Ngế ai khu mơheăm ki iâ ngế ai mê kô chiâng pâk ‘mot ăm ngế châi tamo ki ai mơheăm taih hmâ, la ngế ki kal vâ mơheăm iâ ngế ai mê iâ châ xo mơheăm ngế ki môi tiah mơheăm tơná. Xua mê, Tíu xiâm ‘măn rak mơheăm đi đo rak khu mơheăm krâ kơvâ vâ pơlât tơdrêng tâng lơ ai ngế lâi trâm xía vâ lơ châi tamo râ kal vâ mơheăm a pagong hngêi pơkeăng kơpong, hngêi pơkeăng kơpêng kong pơlê xuân kal thế krếo ăm, xing xoăng pro ti lâi vâ tơniăn ‘na kơxô̆ mơheăm ki iâ ngế ai vâ tơniăn pơlât ăm ngế châi tamo râ ki kal vâ mơheăm. Ƀă pơtối mê cho krếo kâu lăk ƀô̆ tăng mơngế tung khi ki ai mơheăm môi tiah ngế dế châi tamo rĕng troh vâ xo mơheăm pơlât ăm ngế ki dế kal vâ.

-Ngế ki ai khu mơheăm iâ ngế ai thế pêi pro hnoăng tơná ƀă kuăn pơlê xuân môi tiah hbrâ ‘măn mơheăm xâu drêng ivá dêi tơná lơ nhŏng o xiâm kal vâ thế pêi pro ti lâi, ô ƀok thái pơkeăng?

Pôa Trần Quang Huy: Tâi tâng pin thế lăm khăm ngăn mơheăm, vâ ‘nâi tơná cho khu mơheăm ki lâi, hôm cho tung khu mơheăm ki iâ ngế ai há lơ ôh vâ ing mê ai tơdjêp ƀă. A Dak Lak pin ai kâu lăk ƀô̆ khu mơheăm ki iâ ngế ai, mê po ngăn trang fanpage vâ ‘nâi vâ tơ’lêi drêng krếo tơpui ƀă mâu kâu lăk ƀô̆ hiăng châ Vi ƀan kuăn pơlê dêi kong pơlê ăm hlá mơ-éa phêp pêi cheăng vâ pơtối rak vế ƀă po rơdâ tăng tung kuăn pơlê. Pakĭng mê, mâu ngế tung khu pleăng mơheăm, pơtih ngế nôu ‘nâi dêi tơná ai mơheăm ki iâ ngế ai mê thế hbrâ rơnáu krếo tơpui ƀă câu lăk ƀô̆ vâ tăng hbrâ mơheăm ki iâ ngế ai  drêng kal vâ.

Tiô hnê mơhno dêi Khu xiâm ngăn pơkeăng, ƀă mâu ngế mo xêi hiăng 18 hơnăm troh 60 hơnăm, kơdrâi thế kơpêng 42 kg, kơnốu thế kơpêng 45 kg xuân thế veăng pleăng mơheăm. Ƀă mơngế mo xêi rêm kĭ ki hngăm dêi châ kô châ pleăng 9ml mơheăm, klêi pleăng ôh tá ai tơdjâk klâi troh ivá, pin kô chiâng rêh kâ ối môi tiah hdrối. Hdrối vâ pleăng mơheăm, ai khu ƀok thái pơkeăng khăm ngăn tŭm tâi tâng ‘nôi, tâng tŭm ivá mê nếo ăm pleăng mơheăm. Klêi pleăng pôi tá pêi cheăng thế pơtê 1-2 hâi apoăng, tung mâu hâi kơ’nâi mê hiăng chiâng pêi cheăng môi tiah hdrối nah.

-Mơnê pôa Trần Quang Huy - Ngế pơkuâ Tíu xiâm Rak ngăn tíu Pâk ‘mot mơheăm kong pơlê Dak Lak hiăng tơpui tối ‘na tơdroăng mê

Vâ hmâng ƀai má 13, pó po ngăn akố

https://vov4.vov.vn/xodang/iva-suc-khoe/reng-hlo-ba-reng-polat-todroang-hra-nai-topui-a-vai-hdreng-521611.vov4