VOV4.Bahnar - Tơ chơ\t trong tơ blăh đơ\ng tơ blăh hre\nh jing tơ blăh kơ jăp iăp tơ tang đơ\ng Đại tướng Võ Nguyên Giáp tơ [o#h đon hơ gei khu\l linh pơ gơ\r [;ep nhen kơ dră Hồ Chí Minh hlôi lui nge\h. Tơ chơ\t ‘no\h đei lăng j^ tơ khoă vă pơ\ih ‘măng grup jang tơm Điện Biên Phủ- đei tơ le\ch kiơ\ lơ\m băt hơ dăh đei [o#j an^h tơ blăh, tơ blang hơ dăh tơ drong yan âu 1 trong khoa học păng tơ drong hlo#h vao kơ jăp đon tơ che\ng “ tơ blăh băt jơ nei” đơ\ng kơ dră Hồ Chí Minh.  

J^ bơ ngai jang tơ gu\m  tơ drong tơ blăh kơ an^h jang tơm găh An^h tơm jang tơ gu\m mặt trận Điện Biên Phủ, [ok Nguyễn Công Dinh j^ 1 lơ\m kơ so# to\ se\t bơ ngai tơ gu\m tơ drong jang, ako\m kơ tơ\ng ang rim năr đơ\ng rim an^h jang ‘ngoăih kơ mặt trận vă tơ roi tơ băt kơ Đại tướng Võ Nguyên Giáp tơ\ an^h che\p pơ gơ\r pơm tơ\ Mường Phăng, Điện Biên Phủ. {ok tơ roi: Đơ\ng sơ đơ\ng an^h Định Hóa, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đei măt tơ\ an^h che\p kơ\l pơ gơ\r Thẩm Púa (hơ tăih kơ Điện Biên Phủ 15 km) păng pơ tơm tơ le\ch trong jang vă tơ blăh nhen hlôi hơ len lăng hơ dăh păng drơ\ng 1 nơ\r hăm rim bơ ngai joăt jang Trung Quốc đơ\ng blu\ng a ‘no\h tơ blăh hre\nh. Mă lei, đơ\ng 2,3 năr hơ drol kơ prăh phao, Đại tướng Võ Nguyên Giáp tơ tăm păng tơ che\ng tôch kơ lơ găh nơ\r tơ tă đơ\ng [ok Hồ, ‘no\h j^ “ Băt kơ jơ nei ‘mơ\i mă tơ blăh”.  

Gơ măng hơ drol năr prăh phao, Đại tướng Võ Nguyên Giáp kro\ng prăt măng păng pơ gê hro#ih ‘năr 26/1, [ok krao hop ako\m Đảng ủy mặt trận ku\m hăm rim yo\ng vei lăng linh, chính ủy đại đoàn păng rim kơ dră an^h jang. Pơ tôch ‘măng hôp g^t kăl păng kơ hret ‘no\h hăm nơ\r athei” Vă vei lăng tơ drong kăl kơ tang hlo\h ‘no\h j^  tơ blăh jơ nei, kăl tơ pl^h trong jang pơ lôch aya\t đơ\ng tơ blăh hre\nh jing tơ blăh kơ jăp. Tơ chơ\t pơ dơ\h iung tơ dru\t. Tơ le\ch nơ\r tơ chơ\t ăn [o# đo#i lơ\m khu\l kơ du\n tơ\ an^h ako\m, păng dui kơ nong le\ch. Lăp đơ\ng ro\ng kơ ‘no\h, [ok Nguyễn Công Dinh đei tơ chơ\t đơ\ng Đại tướng Võ Nguyên Giáp pơ tru\h kơ thơ ăn kơ [ok Hồ găh tơ pl^h trong iung tơ blăh. {ok Nguyễn Công Dinh [lo\k dơ\ng: “Đơ\ng ro\ng kơ đei tơ chơ\t đơ\ng tơ blăh hre\nh jing tơ blăh kơ jăp Đại tướng Võ Nguyên Giáp đei ch^h 1 hlak kơ thơ vă tơ roi kơ [ok Hồ păng an^h tơm Ch^nh tr^. ‘Năr 27/1/1954 ^nh đei krao năm tơ [ơ\p kơ tă Đại tướng păng Đại tướng hlôi pơ jao ăn kơ ^nh hla ar kơ thơ pơ kă hơ len păng pơ kă kơ ^nh “ &h đei hơ năp jang hơ nhăk hla ar kơ thơ âu năm tơ\ sơ đơ\ng an^h năm [ơ\t tơ pang ti [ok Hồ păng pơ kă ‘nâu j^ hla ar kơ thơ g^t kăl, athei năm tru\h an^h v^h tru\h trong”.

Hơ drol ‘no\h, vă je# tru\h năr pơ gơ\r tơ blăh, lơ kơ nong đơ\ng bơ\n oei tam mă tru\h an^h hlôi sơ kơ\t. Tơ\ dôm an^h ‘măn kơ nong ‘no\h tam mă đei kiơ, tơ dăh lăng băt aya\t gô chă [o#h păng prăh plơ\, bơ\n gô ch^u hiong răm lơ. Tơ chơ\t âu tơ pl^h trong jang vă tơ blăh hơ nhăk tru\h tơ drong dui kơ no\ng le\ch ‘no\h j^ 1 long nol ư\h kơ ie\ hăm rim kang [o#, khu\l linh kơ nong. Đại tá Trần Liên, sơ\ vei lăng dăr hơ len kơ Trung đoàn găh kơ nong 367 akhan: Dui kơ no\ng tơ mơ\t kơ nong hlôi tôch kơ gle\h hrat mă lei dui kơ nong le\ch ‘no\h mơ mat tat hlo\h dơ\ng. Hla klơ\p đ^ jô, aya\t hlôi băt đei tơ drong kơ na prăh phă tôch kơ de#h, jơ hngơ\m bơ ngai ‘no\h pă ke\ jo# đơ\ng ro\ng 1 jăl trong dui kơ nong mơ\t. Mă lei, hăm đon hơ drin đơ\ng [o# đo#i kơ nong, til pơ gê ‘năr 5/2/1954, kơ nong tuch tuch hlôi đei dui v^h an^h ako\m, hơ năp jang dui kơ nong le\ch hlôi jơ nei. {o# đo#i kơ nong hlôi hơ met ăn vă tơ blăh kiơ\ trong tơ blăh kơ jăp ăn ‘măng tơ dru\t lơ\m grup jang tơm Điện Biên Phủ. Đại tá Trần Liên pơ ma hơ dăh: “Khu\l linh kơ nong g^t kăl hlo\h ‘no\h kăt hloi trong tơ gu\m đơ\ng aya\t. 2 ‘no\h j^ tơ gu\m linh tơ gu\m đơ\ng aya\t ư\h kơ gơ\h hơ chăng dơ\ng bơ\ih yua kơ nong linh hlôi prăh găn pơ đ^ rơ vơ\ng ple\nh. Lơ\m kơ plăh ‘no\h lu sư nge#h chơ tơ gu\m mơ mat tat, ư\h kơ gơ\h tơ gu\m đei. Athei tơ roi jơ nei an^h dơ\ng đơ\ng kơ nong lơ\m tơ blăh g^t kăl.”

Đại tướng Võ Nguyên Giáp hlôi đei tơ roi lơ\m kơ sâp hla ar sư: tơ chơ\t pơ dơ\h tơ dru\t. Tơ le\ch tơ chơ\t ăn [o# đo#i lơ\m khu\l kơ du\n v^h an^h ako\m păng dui kơ nong le\ch. ‘No\h j^ tơ chơ\t mơ mat tat hlo\h lơ\m chăl ar^h che\p kơ\l linh đơ\ng kơ d^h. Tơ chơ\t ‘no\h, đei [ok Hồ păng Trung ương drơ\ng nơ\r akhan: “ tơ chơ\t tơ pl^h trong tơ blăh đơ\ng tơ blăh hre\nh jing tơ blăh kơ jăp ‘no\h j^ [lep tơ pă. {ok Dương Niết, đại đội 263, tiểu đoàn 18, Trung đoàn an^h tơm akhan: “Tơ chơ\t đơ\ng Đại tướng tôch kơ hơ gei. Hơ drol kơ iung tơ blăh pơ tơm blu\ng nhôn đei pơ tru\h hla ar đơ\ng Navare, săy jum dăr jơ\p tơ ring Điện Biên phủ ‘no\h j^ long nol Đại tướng Võ Nguyên Giáp ăn linh mơ\t tơ blăh. Mư\h long nol thoi ‘no\h bơ\n oei ư\h kơ đei prăh phao. Ding tru\h bơ\n pơ tơm tơ blăh ‘no\h tôch kơ tơ tăm. Tơ blăh ‘măng mă blu\ng lơ\m Him Lam lu sư băt kơ bơ\n đei kơ nong mă hơ drol ‘no\h ư\h kơ chă [o#h đei. Tơ chơ\t đơ\ng Đại tướng mư\h ăn dui kơ nong le\ch vă pơm an^h tơ blăh đơ\ng ro\ng ‘no\h dui kơ nong mơ\t tơ\ lơ\m, [o#h hơ dăh ‘no\h nge#h đơ\ng linh tôch kơ ‘lơ\ng mă Phalăng ư\h kơ gơ\h pơ jăh đei. Đơ\ng ro\ng âu yo\ng Phalăng lăng tơ chơ\t đơ\ng  Đại tướng Võ Nguyên Giáp ‘no\h j^ tơ chơ\t tôch kơ hơ gei”.

‘Năr 13/3/1954, đơ\ng ro\ng lơ khei ‘năr hơ met, jơ năr ‘lơ\ng hlôi truh, bơ\n prăh phao mât tơ\ tơ\ kông tih Điện Biên Phủ hăm lơ [râm phao kơ nong re\ng an^h gak [ât kơ\l trong găh Tu, groi kông Him Lam. 56 măng năr đơ\ng ro\ng, rim an^h tơ blăh vei lăng kơ đông tih đei phă, dôm an^h tơ blăh pran hlo\h, kơ tang hlo\h ku\m ưh ke\ tơ jră hăm tơ drong tơ blăh tôch kơ tang đơ\ng khul linh kon pơ lei Việt Nam. Bơ\n tơ blăh jơ nei tih hlo\h đơ\ng sơ\ truh dang ei, pơ tôch tơ drong tơ blăh tang găn a yăt Phalăng đơ\ng ro\ng lơ sơ năm pơm đich đam. {ok Nguyễn Công Dinh pơ ma hơ dăh: Tơ drong tơ chơ\t tơ plih trong tơ blăh đơ\ng “tơ blăh hre\nh” jing “tơ blăh kơ jăp, iăp kơ tang” đei năng j^ chơ khoă pơih ‘măng Kơ đông tih Điện Biên Phủ. Tơ drong tơ chơ\t ‘no\h, đei tơ le\ch kiơ\ đơ\ng lăng [ôh rim tơ drong tơ\ kơ drăn tơ blăh, tơ blang hơ dăh tơ\ yăn âu tôch kơ tro\ păng hlôi vao hơ dăh đon tơ che\ng “tơ blăh athei đei jơ nei” đơ\ng {ok Hô: “Tơ plih trong tơ blăh ‘no\h tôch rơ đăh bơih. Tơ dăh ưh kơ đei tơ plih trong tơ blăh ‘no\h a yăt ako\m jing kơ đông, jing kon jơ mam yo\ng tôch pran. Kơ plăh do\h hơ nat vă gơ\h tơ blăh ke\, kơ na athei đei dơ\ng khei ‘năr hơ met. Kơ lih đơ\ng tơ drong ‘nâu mă tơ blăh jơ nei Điện Biên phủ jing gei kơ jăp thoi no\h. Đơ\ng ro\ng âu ‘nao [ôh ‘nâu j^ trong tơ blăh tôch rơ gei đơ\ng Đại tướng. Tơ dăh ưh đei trong tơ blăh ‘nâu ‘no\h ưh đei lai yơ vă gơ\h tơ blăh io\k đei Điện Biên Phủ”.

Mă tơ pă lơ\m 56 măng năr tơ blăh ăn [ôh đon pơ hno\ng tơ plih trong tơ blăh đơ\ng “tơ blăh hre\nh” jing “tơ blăh kơ jăp, iăp kơ tang” j^ m^nh tơ drong tơ chơ\t tôch rơ gei păng tôch tơ năp đơ\ng An^h pơ gơ\r tơ blăh, che\p kơ\l j^ Đại tướng Võ Nguyên Giáp. 65 sơ năm âu ki, lơ hla ar chih adoi akhan, tơ drong tơ plih trong tơ blăh âu [ât jơ năr hơ tuch j^ tơ drong g^t kăl hlo\h, sư hơ nhăk ba tơ drong jơ nei mưh iung tơ blăh, pơ tôch tơ drong pơm yo\ng, pơ go\ pơ ‘nep đơ\ng a yăt Phalăng tơ\ Việt Nam pơ ma hơ dro# păng tơ\ Đông Dương pơ ma atu\m. ‘Nâu ku\m jing tơ drong tơm pơih trong ăn tơ drong tơ blăh jơ nei a yăt Mi đơ\ng ro\ng kơ ‘no\h.

Lại Hoa: Ch^h

Thuem: Tơ blơ\