Đơ\ng ro\ng xơnăm 1954, tơring găh tu đei jơnei rơngei, yak ăh jăl tơ iung pơjing Chủ nghĩa xã hội, tơring pơbăh pơtoi hăm ke\ch mạng vă tơblăh tơpăi ayăt Mih păng khul kne#. Vă tơgu\m jơhngơ\m bngai, tơmam drăm vă tơblăh pơ rơngei tơring pơbăh, Đảng bơ\n tơchơ\t pơjing gru\p jang tơroi tơbăt kơ linh đơ\ng tơring tu truh pơbăh tơ\ jăl trong Trường Sơn – jăl trong Hồ Chí Minh. Yuơ đơ\ng anih dơ\ng kăp g^t kơ jăl trong tơm axong jơhngơ\m ăn kơdrăn tơblăh, pơtoi tơring pơbăh – tu, tơroh dôm jăl trong đơ\ng hle\ch pơmơ\t, tơguăt dôm jăl trong Việt Nam, Lào păng Campuchia... noh jăl trong Trường Sơn hlôi jing tơring tơm mă ayăt Mih phă pơrăm.

Thiếu tướng Võ Sở, xơ\ bơ\ kdră anih jang Chính trị Bộ đội Trường Sơn vih hơdơ\r: vă năm tơ\ tơring pơbăh tơblăh, khul bộ đội bơ\n athei yak jơ\ng măh đ^ 3 khei tơ\ jăl trong [enh kơ [ôm ‘mra#m âu. Lơ\m khei năr tơblăh vang hlôi đei kơ rơbâu kơloăi phao kơtuang, kơ rơbâu lít pơgang hóa chất da cam đi-ô-xin păng lơ kơloăi phao kơtuang tih kne# tơjruh jur vă tang găn tơdrong axong tơmam xa, phao kơtuang tơmơ\t ăn tơring pơbăh. Mă lei nơ\r pơma “tôm noh yuơ tơring pơbăh xe\ch pham”, lơ chăl hơdruh tơdăm tơring tu hlôi kơdih năm pơm linh, bngai năm hơlâu lôch noh bngai đơ\ng ro\ng iung vă tơblăh pơ rơngei tơring pơbăh. {ok Thiếu tướng Võ Sở [rơ\k kơ jơhngơ\m tơroi: “Lơ\m hloh 16 xơnăm pơm jang tơ\ jăl trong Hồ Chí Minh thoi noh, mă tơnap tap, lơ\m đon kơche\ng ‘nho\ng oh nhôn noh tôm yuơ tơring pơbăh xe\ch pham, tôm vă tơblăh pơ rơngei tơring pơbăh. Mă lôch răm, bngai adrol lôch hơchăng, bngai đơ\ng ro\ng iung noh jing đon kơche\ng mă khul Bộ đội trường Sơn hlôi pơm đei thoi noh. Rim hnưr hơdruh tơdăm đơ\ng tơring tu đơ\ng 17, 18 xơnăm năm kiơ\ khul kơ hre\ng, kơ rơbâu ‘nu bngai adoi chhôk ‘nă. Nhôn pơm jang kiơ\ tơdrong kăl đơ\ng kơdrăn tơblăh ‘nhăk kơ triu tấn ‘mra#m phao kơtuang truh kơdrăn tơblăh, hơvơn kơ triu hơdruh tơdăm năm tơblăh tơ\ tơring pơbăh păng ‘nhăk kơ rơbăn linh j^ rơka tơ\ kơdrăn tơblăh găh pơbăh năm tơ\ tơring tu vă hơmet ming rong ‘me”.

Ưh kơ hli tơdrong lôch răm, ưh kơ hli tơnap tap, lơ\m tơdrong tơblăh pơ rơngei tơring pơbăh, lơ hơdruh tơdăm hlôi jang rim trong vă gơh năm tơ\ tơring pơbăh vă gơh tơblăh ayăt. Yă Lê Thị Cửu, oei tơ\ xăh Xuân Dương, apu\ng Thường Xuân, d/c Thanh Hóa jing minh ‘nu thoi noh. Dang ei, mă hlôi ‘lo\ xơnăm, xo\k hloi ko, cho\ng mă yă adoi oei băt hơdăh găh khei năr nuih mơng noh, yă Thị Cửu chơt hơ iă tơroi kơ tơdrong po, minh ‘nu hơdruh ho\k tro lăp ‘nao 14 đei axong năm tơ\ kơdrăn tơblăh găh pơbăh: {ơ\t khei năr noh inh hơto\k xơnăm yuơ [ơ\t doh oei ‘la#p. {o\t doh ăh pơgê kiơ\ khul bộ đội tơ\ kơdrăn tơblăh, ăh kơmăng vih bơ\ jang. Dang ăh kơmăng noh pơm tơle\ch ‘mra#m, kơ ‘năr noh tơblăh, hơnơ\ng thoi ăi, ưh kơ đei gleh lap ôh, ưh kơ băt truh tơdrong lôch erih ôh, lai yơ duh kơchăng iung tơblăh đe\ch.

Khul Bộ đội Trường Sơn hlôi atu\m hăm khul hơdruh tơdăm xung phong, bngai jang găh phao tih, athei gơh rơgei nuih mơng vă yak hloh rim tơdrong tơnap tap, hli hlơt, pơjing tơdrong jơnei nuih mơng, tơtom tơgu\m jơhngơ\m, tơmam ăn kdrăn tơblăh găh pơbăh, tơblăh jơnei ayăt Mih tơgar, pơ rơngei tơring pơbăh, rơngei teh đak. {ok Đại tá, bngai linh xo Hoàng Đăng Vinh, xơ\ bơ\ bộ đội công binh jang tơ\ jăl trong  Trường Sơn vih hơdơ\r tơdrong hăt hot kơ khei năr mă noh: {ôm ‘mra#m thoi noh mă lei măng năr pơrok kiơ\ kơdrăn tơblăh, {ơ\t ayăt chă trong phă pơrăm noh athei chă rim trong vă hơmet, vă đei trong, tơroh gơng. Hơbo\ [ơ\t doh, đei năm pơm bộ đội, đei năm tơblăh tơ\ tơring pơbăh noh jing minh tơdrong hơpơi, jing xơnong jang kơ rim ‘nu hơdruh tơdăm. Đon bơnôh nuih mơng noh to# chhui, lai yơ duh hăt hot yuơ tơring pơbăh klak klơm.

Yuơ đơ\ng đon bơnôh “Chor trong Trường Sơn năm do\ng teh đak” kơchăng plang xơnăm mơlôh po đơ\ng kơ triu ‘nu hơdruh tơdăm tơring găh tu năm truh kơdrăn tơblăh tơblu\ng mă hlôi pơjing tơdrong jơnei tih ăh pơyan puih mak xơnăm 1975 pơ rơngei teh đak, tơring tu pơbăh pơtoi jing minh.

                           Lan tơblơ\ nơ\r Bahnar