VOV4.Bahnar - Yak hloh 6 khei tơ jră jĭ mơ mat tat, tơ goăt 1 jơ hngơ̆m đon jing jơ hngơ̆m pran vă pơ đĭ lơ̆m teh đak ƀrư̆ ƀrư̆ yak hloh jĭ hơ buh covid 19 ‘măng mă 4. Kŭm hăm tơ goăt 1 jơ hngơ̆m đon ‘noh jĭ tơ drong jang gĭt kăl hlôi đei Đảng, Kuôk hô̆i, Khŭl kơ dră teh đak tơ lĕch ăn 1 trong tơ tĕnh, tơ tom, pơm lăp hăm đei ƀôh đơ̆ng rim khei ‘năr jĭ hơ buh. Păng prăt jăl trong mơ mat tat tơ jră jĭ, tơ drong jang vắc xin hăm dôm tơ drong hơ drin ưh kơ pơ dơh lơ̆m jang tơ bôl vắc xin, jang hơ dai pơ jao kơ măy kơ mŏk vă chă pơm tơ lĕch kơ kơ dih vắc xin đei lăng ‘noh jĭ trong jang – đon lui vă Việt Nam jơ nei, ƀrư̆ ƀrư̆ vei lăng jĭ hơ buh, hơ nhăk tơ drong arih vih hơ lơ̆k hmă dơ̆ng.
Pha hăm dôm ‘măng jĭ hơ buh hơ drol, ‘măng đei ƀôh jĭ hơ buh Covid 19 ‘măng mă puăn hlôi đei ƀôh kơ tang ƀơ̆t pơ rang vir Delta đei tơ poh lanh hrĕnh. Đơ̆ng 1,2 ‘nu bơ ngai đei jĭ đei ƀôh hơ tuch khei 4, hlôi tơ tĕnh jing kơ hrĕng ‘nu lăp đơ̆ng rŏng 1 giĕng, hăm anih jĭ blŭng a ‘noh 2 dêh char Bắc Giang păng Bắc Ninh. Ƀlă kơ ‘noh đơ̆ng 2,3 jĭt ‘nu jĭ tơ̆ pơ lei tơm Hồ Chí Minh hlôi tŏk jing kơ hrĕng ‘nu lăp đơ̆ng rŏng 2,3 năr kơ ‘noh. Truh blŭng khei 7, kơ sô̆ bơ ngai jĭ Covid 19 hlôi chih iŏk tŏk 4 kơ sô̆ păng tŏk hloh 2 ‘măng lăp lơ̆m 1 giĕng, pơ plŏng tŏk truh 5 kơ sô̆, tơ̆ kơ sô̆ hloh 10.000 ‘nu jĭ ‘ nao 1 năr lơ̆m hơ tuch khei 7 păng lơ hloh ‘noh lơ̆m dôm năr hơ tuch khei 8, blŭng khei 9, kơ sô̆ bơ ngai jĭ Covid 19 đei năr truh hloh 17 rơ bâu ‘nu. Ƀar anih jang muk drăm tơm kơ teh đak ‘noh jĭ Hà Nội păng pơ lei tơm Hồ Chí Minh, đang kơ ‘noh dôm dêh char jang kơ măy kơ mŏk Bình Dương, Đồng Nai... adoi athei tang ‘măng dôm tơ drong jang pơm tơ lĕch, tĕch mơ dro, pơm kiơ̆ ưh kơ ăn yak vih vơ̆t lơ̆m tơ pôl kơ tang. Ƀơ̆t dâu, tơ drong jang tơjră jĭ đơ̆ng Việt Nam đei jang kiơ̆ hăm tơ drong jang: 5K + vaccine, pơ gang hơ met + kơ măy kơ mŏk + đon băt kơ chăng kơ dih đơ̆ng kon pơ lei kŭm hăm dôm tơ drong jang tơm: Hơ len lăng, ăn oei hơ drô̆, hơ met; ƀlă kơ ‘noh jang hơ dai ‘lơ̆ng đơ̆ng tang găn hiă păng tơ drŭt. Lơ̆m noh vaccine đei lăng ‘noh jĭ trong jang đei yua hloh vă tang găn jĭ hơ buh COVID-19. Hăm tơ drong tơm tơ lĕch ăn jơ hngơ̆m pran, hơ kâu jăn kơ kon pơ lei kăl hloh, mă hơ drol, Khŭl kơ dră teh đak hlôi tôch pơ neh tơ lĕch jang tơ drong jang vaccine.
Đơ̆ng 3 khei hơ drol kơ âu, ‘măng mă blŭng, Tơ drong jang ƀet vắc xin COVID-19 hrĕnh tih hloh lơ̆m tơ drong jang ƀet bơ̆ng tơ̆ Việt Nam đei pơ tơm tơ lĕch jang, hăm tơ drong tơm ƀet bơ̆ng ăn kơ dang 75 triệu ‘nu, hăm 150 triệu jrŭm ƀet lơ̆m 1 puăt hơ tuch sơnăm 2021 păng blŭng sơnăm 2022. Mĭnh khei hơ drol ‘noh, Jên mong Vắc xin tang găn jĭ Covid-19 hlôi đei pơ jing vă sơng iŏk, vei lăng, yua dôm tơ mam tơ gŭm, tơ gop kơ dih hăm jên, vắc-xin đơ̆ng rim khŭl jang, rim bơ ngai lơ̆m teh đak păng teh đak đe; tơ drong jang răt, tơ mơ̆t đơ̆ng teh đak đe, tơ chĕng hơ len, pơm tơ lĕch vắc-xin lơ̆m teh đak. Tơ̆ jơ tơ ƀôh muh măt Jên mong, bơ ngai chĕp kơ̆p Khŭl kơ dră teh đak - Thủ tướng Phạm Minh Chính hrĭ jơ hngơ̆m tơ roi:
Teh đak bơ̆n oei mơ mat tat, Đảng păng teh đak hlôi păng tŏk bŏk hơ drin mă lei kăl tơ drong vang tơ gŭm hăm jơ hngơ̆m păng plei nuih đơ̆ng đĭ đăng tơ pôl. Năr ‘nâu tang măt Đảng, teh đak, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, ĭnh krao hơ vơn đĭ đăng kon pơ lei 1 jơ hngơ̆m vang tơ jră jĭ hơ buh. Rim tơ drong vang tơ gop tă kơ đei tơ drong ‘lơ̆ng ăn tơ drong sơ đơ̆ng hloh ăn kơ dih kâu, unh hnam bơ̆n, ăn kon pơ lei păng pơ đĭ hloi tơ pôl. ‘Nâu jĭ jên mong đơ̆ng tơ drong ‘mêm mơ nat, đơ̆ng jơ hngơ̆m đon tơ goăt tơ goăl, đơ̆ng đon lui, đơ̆ng plei nuih tơ klep hăm plei nuih vă bơ̆n vang hơ dai băl yak hloh mơ mat tat, tơ gop pơm đei 1 Việt Nam jơ nei.
Khei ‘năr tơ lĕch jang ƀet bơ̆ng vắc-xin, Việt Nam ‘nao đei vă jê̆ 4 triệu kơ liêu vắc xin đơ̆ng tơ drong tơ gŭm đơ̆ng Jơ nŭm Covax păng tơ drong răt vă ƀet ăn khŭl jang tang găn jĭ hơ buh. Băt hơ dăh, hăm rim trong jang athei ƀet tôm đei vắc xin ăn kon pơ lei vă pơm tơ drong ‘lơ̆ng hơ nhăk tơ drong arih sa vih hơ lơ̆k hmă dơ̆ng, đei tơ drong drơ̆ng nơ̆r đơ̆ng Anih tơm Chĭnh trĭ, Ban Bí thư, Thủ tướng hlôi pơ jing Grŭp bơ̆ jang kơ Khŭl kơ dră teh đak găh jang tơ bôl vắc xin yua đơ̆ng Kơ dră Anih tơm jang tơ bôl Bùi Thanh Sơn pơm Kơ dră grŭp. Rim kơ dră chĕp kơ̆l Đảng, Teh đak ưh kơ ‘nhoen măng năr, hơ nơ̆ng đei lơ ‘măng tơ ƀơ̆p, pơ ma điên thoăi hăm kơ dră rim teh đak, rim grŭp jang pơm pơ gang, tơ gĕch tôch ai rim tơ drong hiôk gơh iŏk tơ mam pơ truh. Kơ dră teh đak Nguyễn Xuân Phúc lơ̆m ‘măng năm tơ mang tơ bôl tơ̆ Cuba păng vang akŏm ‘măng đĭ đăng pơ ma dơ nuh atŭm kơ dră kơ pal kơ Hop akŏm Liên hợp quốc jăl 76 tơ̆ Mi hlôi đei lơ tơ drong jang vă tơ chă vắc xin ăn Việt Nam lơ̆m sơ năm ‘nâu păng dôm sơ năm đơ̆ng rŏng dơ̆ng. Kơ dră chĕp kơ̆l rim anih tơm, anih jang, tơ ring, anih jang mơ dro sa, anih jang tơ bôl kŭm thoi noh. Kơ dâu pơ jei hăm jơ năr, hơ drin ưh kơ pơ dơh vă hơ nhăk iŏk yua tôch kơ gĭt kăl ‘noh jĭ kơ sô̆ vắc xin vih tơ̆ Việt Nam roi ‘năr roi lơ. Jô̆ truh blŭng khei 10 âu, jang tơ bôl vắc-xin hlôi hơ nhăk ăn teh đak hloh 60 triệu kơ liêu vắc xin. Tơ chĕng hơ drol truh blŭng khei 11, Việt Nam gô sơng iŏk vă jê̆ hloh 40 triệu kơ liêu đơ̆ng kơ sô̆ jang tơ bôl păng răt tơ mơ̆t đơ̆ng teh đak đe. Kơ dră Anih tơm jang tơ bôl Bùi Thanh Sơn pơ ma hơ dăh:
Mă mônh, hơ nơ̆ng sơ kơ̆t hơ dăh trong jang kơ jăp păng ‘lơ̆ng đơ̆ng Đảng păng Teh đak bơ̆n ‘noh jĭ vei lăng jơ hngơ̆m pran kon pơ lei ‘noh jĭ kăl hloh păng mă hơ drol, hơ vơn tôch ai rim kon jên lơ̆m teh đak păng apŭng plĕnh teh, lơ̆m noh đei vắc-xin, hơ nhăk tơ drong jang mŭk drăm – tơ pôl păng tơ drong arih sa kơ kon pơ lei hmă hơ lơ̆k dơ̆ng lơ̆m khei ‘năr hrôih hloh. Mă 2, sơ kơ̆t hơ dăh hơ drin tôch ai păng kơ tang đơ̆ng Khŭl kơ dră teh đak lơ̆m jang kiơ̆ tơ drong jang vắc-xin vă pơ̆ih să ƀet bơ̆ng ăn đĭ đăng kon pơ lei. Kăl kơ tŭn pran jang tơ bôl vắc-xin vă gơh iŏk hrĕnh hloh, hơ nhăk vắc-xin, tơ tơ mam kơ măy kơ măy pơ gang păng pơ gang hơ met jĭ Covid-19 vih tơ̆ teh đak lơ hloh păng jăh hloh.
Hăm trong jang tơm “ ưh kơ lê̆ bu đei hŭt lê̆ tơ̆ rŏng lơ̆m jĭ hơ buh, ưh kơ đei bu dơ̆ng tơ̆ ‘ngoăih tơ drong gơh yua vắc xin”, truh blŭng khei 10, lơ̆m teh đak hlôi đei hloh 50 triệu ‘nu đei ƀet jrŭm 1; 14 triệu ‘nu đei ƀet tôm 2 jrŭm vắc xin. Mĭnh ƀar tơ ring jĭ hlôi đei 80% truh 95% ‘nu kon pơ lei đei ƀet bơ̆ng vắc xin jrŭm 1. Đơ̆ng đon tơ chĕng răp gô, ding truh đon lui păng pơ đĭ hloi đon lui lơ̆m vắc xin hlôi tơ ƀôh hơ dăh kiơ̆ rim jrŭm ƀet bơ̆ng vắc xin kăp gĭt:
- Trong ƀet đei đe ƀak si khăm tôch hơ len, pơ tho tơ ƀôh ăn kơ nhôn gô đei jĭ kiơ đei ƀôh đơ̆ng rŏng kơ ƀet;
- Pă jor akhan vắc xin sư pơm ăn kơ ĭnh 1 tơ drong pran, ưh kơ đei jĭ. Tơ dăh Covid đei truh lơ̆m tơ ring ĭnh ‘noh ĭnh kŭm tôch kơ sơ đơ̆ng yua kơ ĭnh hơ mĕng akhan akâu jăn ĭnh hlôi đei pran.
‘Noh jĭ dôm tơ drong ƀôh hơ iă đơ̆ng kon pơ lei ƀơ̆t đei ƀet vắc xin covid 19 mă nhôn chih iŏk. Đơ̆ng rŏng 90 năr jang kiơ̆ tơ drong jang ƀet bơ̆ng hăm dôm jĭt rơ bâu ‘nu bơ ngai jang pơ gang prăt năr prăt măng “sa, tep” kŭm hăm vắc xin vă ƀet ăn kon pơ lei, truh jơ năr âu, iŏk yua đơ̆ng dôm jrŭm ƀet hlôi gơh lăng ƀôh hơ dăh ƀơ̆t kơ sô̆ bơ ngai lôch jô̆ păh lăp dang 300 ‘nu lơ̆m 1 năr tơ̆ hơ nih đei jĭ pơ lei tơm Hồ Chí Minh hơ drol ki, dang ei hlôi tơ jur tơ̆ 2 kơ sô̆. Kơ sô̆ bơ ngai jĭ jô̆ păh lăp lơ̆m teh đak đơ̆ng 10 rơ bâu ‘nu 1 năr jur oei pă hơ la kơ 4 rơ bâu ‘nu 1 năr. Kơ sô̆ bơ ngai jĭ ăl kŭm jur dang 40%. Tơ chĕng hơ drol đei vă jê̆ 20 rơ bâu ‘nu y ƀak si tơ ring găh Tu tơ gŭm ăn anih jĭ pơ lei tơm Hồ Chí Minh păng 1,2 dêh char găh Pơ băh đei vih hơ lơ̆k tơ̆ hnam, hơ nhăk ba đon lui ƀrư̆ ƀrư̆ tang găn đei jĭ hơ buh.
Jơ nei jĭ hơ buh ‘noh jĭ jơ nei đơ̆ng kon pơ lei. Hăm trong jang, tơ drong jang tơ jră jĭ ‘lơ̆ng, lăp hăm rim jăl jang, lơ̆m noh đei tơ drong băt hơ dăh ƀet tôm vắc xin ‘moi kiơ̆ tơ drong jang vắc xin ‘noh tơm, dơ nơm, Việt Nam hlôi đei đon lui vă jơ nei, nhen nơ̆r pơ ma đơ̆ng Thủ tướng Phạm Minh Chính lơ̆m 1 hop akŏm tơ jê̆ âu:
Bơ̆n đei đon lui tang găn jĭ hơ buh hơ nhăk ăn sơ đơ̆ng hiôk jơ hngơ̆m pran ăn kon pơ lei păng hơ tŏk tơ iung teh đak chhôk hơ iă. Đon lui ‘noh yua đơ̆ng bơ̆ jang đơ̆ng rim ‘nu bơ̆n, đon lui ‘noh đơ̆ng rim ‘nu bơ̆n păng đon lui ‘noh đơ̆ng teh đak bơ̆n, đơ̆ng tơ drong joăt joe jơ hnơr arih pran kơ tang đơ̆ng hơ drĕch hơ drŭng. Bơ̆n lui akhan, kiơ̆ đơ̆ng tơ drong jang âu, bơ̆n tih pran hloh, jang đei hloh, kơ jăp hloh vă pơ jing teh đak pran kơ jăp, yua kơ tơ drong tơm kon pơ lei pơ drŏng teh đak pran, kon pơ lei pơm tơm, hơ tŏ hơ nơ̆ng păng rơ gei ‘lơ̆ng.
Chu Thúy Ngà: Chih
Thuem: Tơ blơ̆
Viết bình luận