VOV4.Bahnar - Atŭm lơ̆m tĕh đak, năr Quốc khánh 2/9 - “Têt Tĕh đak pơm tơm kơ dĭh” tôch gĭt kăl lơ̆m jơhngơ̆m đon kon pơlei rim hơdrung oei tơ̆ Kon Tum. Ƀok A Hnao (hơdrung Xơ Đăng) oei lơ̆m pơlei Kon Hrầm, tơring Đăk Tờ Re, apŭng Kon Rẫy tơbăt, ƀlep lơ̆m năr tơbăt 76 sơnăm  Quốc khánh năr 2/9 sơnăm au vă tang găn jĭ hơbŭh Covid-19, kon pơlei ư̆h pơgơ̆r akŏm lơ bơngai mă lei lăp pơgơ̆r lơ̆m ŭnh hnam kơdĭh kơ dĭh đĕch. ‘Nau jing jơ ‘năr vă tơroi tơbăt dĭh băl chăl sơnăm nuih mơng, pơtho khan ăn kôn mon kon sau ling lang ƀlŏk hơdơ̆r găh năr Quốc khánh năr 2/9, năr Têt Tĕh đak pơm tơm kơ dĭh kơ hơdrĕch hơdrung:  “Hơdrol năr 2 khei 9, kơdră tơring pơgơ̆r hôp kon pơlei, pơma dơnŭh vă drơ̆ng mĭnh nơ̆r trong vă bơ̆ jang hơdrol năr 2 khei 9 au. Lơ̆m hop akŏm, tơring pơlei tho tơbăt ăn kon pơlei hlô̆h vao găh chăl sơnăm gĭt kăl kơ năr Quốc Khánh 2/9 - ‘nŏh năr Ƀok Hô đŏk Hla bơar Tơchơ̆t Tĕh đak Pơm tơm kơ dĭh, pơjing đei tĕh đak Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Năr 2/9, kon pơlei oei tơ̆ hnam, chă tơroi dĭh băl chăl sơnăm gĭt kăl, năr pơjing đei Tĕh đak Việt Nam bơ̆n dang ei. Atŭm dĭh băl pơma tơroi dôm chăl sơnăm kơ tĕh đak, adoi pơtho tơbăt ăn đe hơ iŏh hlô̆h vao găh tơdrong gĭt kăl chăl sơnăm nuih mơng au. Gơnơm kơ Đảng, Ƀok Hô tĕh đak bơ̆n mă đei pơm tơm kơ dĭh, rơngei hiôk hian, pơm rơngei ăn hơdrĕch hơdrung, đơ̆ng nŏh bơ̆n mă đei erĭh sa phĭ tơtŏ dơnŏ ‘lơ̆ng dơ̆ng kơ jăp nhen hrei au”.

- Sơnăm au 70 sơnăm, yă H Rít Hmok (hơdrung Ê Đê), oei tơ̆ buôn Ky, pơlei tơm Buôn Ma Thuột, dêh char Dak Lăk mĭnh păh blŏk hơdơ̆r găh dôm năr Têt Tĕh đak pơm tơm kơdĭh sơ̆, mĭnh păh hơ iă găh năr rơngei pơlei tơm Buôn Ma Thuột 10-3-1975. Yă H’Rít tơroi, lơ̆m mă nŏh sơ̆ yă hlŏh 20 sơnăm, ƀô̆h tom băt ƀôm brơ̆m re gơ gring gơ grang. Lơ ‘măng kon pơlei kơdau mơ̆t kơ ‘nơp lơ̆m sơlŭng. Lăp đơ̆ng rŏng năr rơngei, pơlei yă hăm dôm pơlei tơ ter thĭ xăh sơng hơ vơn ƀô̆ đô̆i kĕch mang mơ̆t oei sŏng sa hơdoi hăm kon pơlei, vei lăng năng tông kon pơlei păng tơdrong iŏk đei jơnei kơ kĕch mang.“ ‘Nŏh ‘măng mă blŭng ĭnh ƀô̆h, lơ̆m mă nŏh sơ̆ ĭnh tŏk bŏk yak tơ̆ trong năm tơ̆ hơdrơ̆m đak. Lăng ƀô̆h khŭl ƀô̆ đô̆i yak tơ̆ trong, ĭnh vĕh tơ̆ jĭh trong jreng lăng ƀô̆ đô̆i năm tơ̆ găh pơmơ̆t. Lơ̆m khŭl đei lơ bơngai mơlô̆h, đe hơdrŭh tơdăm. Lăp đơ̆ng rŏng năr rơngei ‘nŏh lơ̆m pơlei đei rim ƀô̆ đô̆i kĕch mang mơ̆t oei vei lăng năng tông pơlei, vei lăng tơdrong iŏk đei jơnei kơ kĕch mang. Rim ƀô̆ đô̆i mơ̆t oei hơdoi, sŏng sa hơdoi hăm kon pơlei”.

- Ƀok Nay Hứ (hơdrung Jarai) tơbăt, ƀok vang jang kĕch mang đơ̆ng sơnăm 1972 păng vang iung tơblăh tơ̆ apŭng Krông Pa, dêh char Gia Lai dĭng trĭh tơring Pơbăh rơngei keh kong. Ƀok ƀô̆h tom măt rim bôl boăl po nuih mơng lôch răm vă vei lăng năng tông tơdrong pơm tơm kơ dĭh, tĕh đak rơngei keh kong. Kơ yuơ lơ lŏh, hăm ƀok, tơdrong pơm tơm kơ dih, tơdrong rơngei hiôk hian mă kon pơlei bơ̆n iŏk đei ‘nŏh jing tôch gĭt kăl:“Lăp đơ̆ng rŏng rơngei ƀar tơring Tu-Pơbăh rơngei keh kong pă đei tơklăh dĭh băl nhen sơ̆ bơih. Đĭ đăng ‘nhŏng pơmai ŏh nhôn, pơ đĭ kon pơlei lơ̆m mă nŏh jĭ chơt hơ iă ‘nă hal pă băt dang yơ hloi. Đơ̆ng nŏh nhôn pơgơ̆r pơrô̆ chŏh jang sa, hơmet pơ ‘lơ̆ng tơdrong erĭh sa. Kĕch mang vĭh hăm bơ̆n bơ̆ih, đei tơdrong erĭh sa tơplĭh ‘nao, pă đei vei răk dôm tơdrong sơ̆ ki ư̆h kơ ‘lơ̆ng hơ iă bơih. Dôm bơngai mơ̆ng kiơ̆ khŭl kơnê̆, kơdau jăk lơ̆m bri, nhôn krao hơvơn, pơrô̆ pơrôp đe hăp brŏk vĭh hăm ŭnh hnam, hăm kon akăn, kơtum kotŏng ‘nhŏng ŏh. Kĕch mang păng khŭl kơdră chĕp pơgơ̆r bơ̆n ư̆h kơ đei pơm ăn đe sư au to ôh, dăh brŏk tơ̆ hnam hơdrin  jang sa păng tơgŭm atŭm hăm kĕch mang bơ̆n vă đei tơdrong erĭh sa phĭ tơtŏ dơnŏ ‘lơ̆ng dơ̆ng kơ jăp.”

- Hăm jơhnơr mơlô̆h nhen ‘nhŏng Hmưch (hơdrung Bahnar) oei tơ̆ tơring A Dơk, apŭng Đak Đoa, dêh char Gia Lai ‘nŏh ƀô̆h hơdăh lơ lau: “Kơdĭh ba ƀô̆h jĭ tôch chhôk hơ iă ‘nă hal mư̆h trŭh năr Têt tĕh đak pơm tơm kơ dĭh kơ hơdrĕch hơdrung bơ̆n. Mă đơ̆ng tĭh vơ̆ lơ̆m chăl sơnăm tĕh đak rơngei keh kong, pă đei ƀô̆h tĕh đak lơ̆m chăl sơnăm tơblăh vang hrang tơ ƀet, mă lei dôm hla bơar, dôm phim păng đơ̆ng mĕ ƀă yă ƀok chă tơroi ăn, ba măh chhưu lơ̆m jơhngơ̆m tơpă mơ̆n găh tơdrong plang akau đơ̆ng dôm bơngai ba ăn tơdrong rơngei hiôk hian ăn tĕh đak, vă rim bơngai đei tơdrong erĭh sa phĭ tơtŏ dơnŏ ‘lơ̆ng dơ̆ng kơ jăp nhen hrei au. Hăm kơ dĭh ba, jơhnơr mơlô̆h đei erĭh păng tĭh vơ̆ lơ̆m chăl sơnăm rơngeoi hiôk hian, Têt Tĕh đak pơm tơm kơ dĭh ‘nŏh jĭ tôch gĭt kăl hăm ba păng hăm rim jơhngơ̆m đon kon bơngai Việt Nam”.

- Tơ̆ hơnăp tơdrong jĭ hơbŭh Covid-19 pơrăm kơtang, kon pơlei buôn Trĭng, phương An Lạc, thĭ xah Ƀuôn Hồ, dêh char Dak Lak ư̆h kơ pơgơ̆r pơm lê̆h tĭh, mălei jơ ‘năr kơ năr Lê̆h Quốc Khánh oei ƀô̆h hơdăh tơ̆ rĕng hla kơ ƀrê, hơnglŏng dreng păr mơ liơk lơ̆m pơlei. Yă H’Nưn Mlô (hơdrung Ê Đê) oei tơ̆ ƀuôn Trĭng, phương An Lạc tơbăt: “Jơ ‘năr 2-9 trŭh, ‘nŏh năr Ƀok Hô ‘mêm kơ eng kơ bơ̆n đŏk Hla bơar Tơchơ̆t Tĕh đak pơm tơm kơ dĭh, jing năr Quốc khánh, jing hơyak gĭt kăl hlŏh kơ Tĕh đak yak hlŏh chăl sơnăm đĭch đam, mơmat tat kơ yuơ tơblăh vang hrang tơ ƀet pơm ăn. Ba tôch chơt hơ iă păng bơnê kơ Ƀok Hô hăm Đảng Cộng sản Việt Nam jĭ bơngai chĕp pơgơ̆r gơ̆h hơgei kơ Kĕch mang Việt Nam. Mơ̆ng kiơ̆ nơ̆r Ƀok Hô pơtho, kon pơlei Tây Nguyên pơma atŭm păng bơngai Êđê pơma hơdrô̆ hơdrin chă jang sa, pơtăm ksu đei kơ jăr lơ, pơtăm chehphe đei lơ plei, jang kiơ̆ khoa hŏk kih thuơ̆t lơ̆m chŏh jang sa rong kon tơrong.”

Tơblơ̆ nơ̆r: Amazưt