VOV4.Bahnar - Ataih đơ\ng anih tơm kơ plei kdra#m Plei Kần, apu\ng Ngọc Hồi, dêh char Kon Tum vă je# 20 kilomet, Bờ Y jing tơring teh ăh hơnglăh 3 xơlam teh, tơje# hăm 3 teh đak, Việt Nam, Lào păng Campuchia, jing jrăng xơlam kơ 3 teh đak mă đe ư ang păng đei băt truh jing tơring ier o\ mă 3 teh đak adoi kơtơ\ng, Bờ Y to\k bo\k oei tơplih rim kơ năr, pơjing tơdrong giơ\ng ‘lơ\ng ăn tơring teh phui phang tơ\ hơnglăh 3 kơ 3 teh đak Việt Nam, Lào păng Campuchia.

Lơ\m dôm khei năr tơblăh vang xơ\, tơring teh Bờ Y jing anih chiu pu\ [ôm ‘mra#m păng duh lơ\m khei năr noh hlôi ang hơdăh đon bơnôh băt ‘mêm kơ teh đak đơ\ng kon pơlei kon kông erih xa đunh đai tơ\ âu. Khei năr găn ga mă lei đon bơnôh cách mạng noh hơnơ\ng oei hram lơ\m đon bơnôh kon pơlei kon kông oei erih tơ\ tơring teh Bờ Y hrei âu pơma atu\m. {ok Thao Oong (đọc là Thao- ô- ông) – oei tơ\ thôn Tà ka, xăh Bờ Y, apu\ng Ngọc Hồi, dêh char Kon Tum vih hơdơ\r: Găh đon bơnôh cách mạng tơ\ âu adro# kiơ\ cách mạng, minh kơlong phe axong jing [ar, jing pêng. Adrol âu ki hơdruh tơdăm đơ\ng 18 xơnăm ưh kơ đei bu oei tơ\ hnam, adoi năm tơ\ kơdrăn tơblăh ngăk, adoi kiơ\ Đảng, kiơ\ Cách mạng đe\ch.

Đơ\ng xơnăm 1992 kiơ\ tơchơ\t pơjing tơring jang mu\k drăm ‘nao lơ bngai kon kông đơ\ng tơring găh tuh truh oei, erih jang xa tơ\ tơring teh âu. Truh dang ei xăh Bờ Y hlôi đei 17 hdrung hdre\ch erih jang xa. Kon pơlei tơ\ âu erih mă tơm noh hăm tơdrong choh jang mir. Mă teh tơ\ tơring xơlam âu phui phang, mă lei hăm đon xkơ\t, pơ ‘nam jang kho\m mă đei, kon pơlei hlôi muih choh, pơtăm ‘long jơk [l^k ja#p tơring teh hăm dôm hdre\ch ‘long pơtăm đei kjă kăp g^t, hơto\k tơdrong erih ăn kon pơlei gơh tơno\ hloh. {ok Quách Tống Kỵ - oei tơ\ thôn Đak Phong, xăh Bờ Y, apu\ng Ngọc Hồi ăn tơbăt: Đơ\ng khei 4 xơnăm 1992 năm oei tơ\ âu noh tơring teh âu phui phang tơnang ko\ tơtă bri ngăl. Đei tơdrong tơgu\m đơ\ng Đảng, jơnu\m pơgơ\r teh đak, dêh char, apu\ng, truh xăh Bờ Y tơgu\m kon pơlei, atu\m erih jang hăm kon pơlei kon kông tơ\ tơring. Truh dang ei kon pơlei erih xđơ\ng, noh pơlong băl jang mu\k drăm mă hăt noh ato\k jang kxu, cà phê, io\k ‘long to\ xe\t năr vă rong ‘long đunh năr, pơtih chă pơtăm bơ\n [um [lang. Hăm tơdrong erih noh jăh vă akhan xđơ\ng [iơ\ bơih.

17 hdrung bngai atu\m erih jang xa, rim hdrung hdre\ch đei kơdih um ru\p joh ayo\ kơ po, tơdrong mă âu hlôi pơm ăn tơdrong joh ayo\ tơ\ tơring âu jing hơ iă hloh. Găn ga khei năr tơnap tap, Bờ Y pă đei hơgăt teh phui phang, tơdrong erih ‘nao hlôi iung jing, pơjing minh tơring teh ‘nao, hăm tơdrong ato\k tơ iung hơ iă. Xăh Bờ Y dang ei đei lơ bngai băt truh kơlih tơ\ âu đei anih jang mu\k drăm apu\ng plenh teh Bờ Y jing anih te\ch pơdro kăp g^t kơ 3 teh đak Việt Nam, Lào, Campuchia, jing anih hơdăh lơ\m tơdrong tơguăt jang ato\k tơ iung kơ rim teh đak jang ASEAN păng tơring đak krong Mê Kông. Dôm teh đak lơ\m tơring đei  Việt Nam, Lào, Campuchia, Thái Lan hlôi păng to\k bo\k man lơ jăl trong vă tơroh dôm tơring jang mu\k drăm dơnơm kơ dôm teh đak găn ‘măng xơlam Bờ Y.

 Hăm anih dơ\ng kăp g^t, lơ xơnăm kơ âu, tơring jang mu\k drăm ‘măng xơlam Bờ Y hlôi đei axong je# 1400 tih hlak jên vă man anih jang kăl, dang ei đei pơkă pơih xă nhen le\ tôm tơ\ apu\ng Ngọc Hồi hăm hơgăt xă je# 70 rơbâu 400 héc ta.

Đơ\ng tơdrong axong pơjing tơring jang mu\k drăm ‘măng xơlam apu\ng plenh teh Bờ Y hlôi pơm trong hiôk vă tơring teh xơlam Bờ Y ato\k hơdăh. {ok . Ông Lê Hải Minh – oei tơ\ Thôn Đak Răng, apu\ng Ngọc Hồi tơroi: Tơring jang mu\k drăm ‘măng xơlam apu\ng plenh teh Bờ Y lơ\m khei năr âu ki hlôi tơgop kăp g^t lơ\m tơdrong ato\k tơ iung kơ apu\ng Ngọc Hồi pơma atu\m păng xăh Bờ Y pơma adro#. Hơdăh noh lơ\m tơpôl kon pơlei oei đei tơdrong tơplih, hnam oei, trong nơnăm, hnam trưng ho\k, unh hơyuh, pơnơ\ đak, păng hlôi man dôm tơdrong kăl kơ tơpôl. Găh pơhrăm pơm jang ăn kon pơlei noh đei tơdrong tơplih găh trong jang, mih ma duch nă hlôi io\k yua tơdrogn rơgei găh khoa ho\k kih thuơ\t, jang kiơ\ trong jang ‘nao păng pơm jang đei yua lơ hloh hăm ‘long pơtăm nhen kxu, cà phê.

{ok Nguyễn Duy Cường- Kdră anih vei lăng kon pơlei xăh Bờ Y, apu\ng Ngọc Hồi ăn tơbăt: Lơ\m dôm xơnăm kơ âu rim hdrung bngai kon kông atu\m băl ato\k mu\k drăm, truh dang ei găh pơjing tơdrong erih ‘nao tơ\ tơring hlôi đei jơnei đơ\ng 6 truh 8 tơring kon pơlei đei xkơ\t erih rơgei păng 75% unh hnam erih rơgei lơ\m tơring kơ ja#p xăh. Kiơ\ tơdrong erih tơ\ tơring, kon pơlei hlôi tơguăt dih băl atu\m jang kiơ\ pơkăp đơ\ng teh đak găh pơjing tơring pơxe\l ‘nao. Kiơ\ xkơ\t atu\m noh truh je# đ^ xơnăm 2015 hơbo\ xăh gô keh đang dôm tơdrong tơchơ\t pơjing tơring pơxe\l ‘nao lơ\m xơnăm âu.

Dang ei tơdrong jang te\ch pơdro tơ\ tơring ‘măng xơlam hăt hot tơpă, tơdrong jang te\ch pơdro đơ\ng kon pơlei tơ\ tơring xơlam găh to adoi ato\k tơ iung tenh kuăng. Yuơ noh tơ\ âu pơkă gô jing minh anih hơdăh lơ\m tơdrong axong jang păng jing anih tơroh jang te\ch pơdro đơ\ng Việt Nam hăm bôl boăl apu\ng plenh teh păng Bờ Y hlôi, to\k bo\k păng gô jing anih truh tơmang ‘lơ\ng hơ iă ăn kơ tơmoi đơ\ng ja#p tơring tơrang.

Lan chih păng rapor