VOV4.Bahnar - Bri noh măh, mă hăt noh kơjă găh cham char. Mă lei tơpă duh ăn [ôh, tơ\ dôm dêh char Tây Nguyên, tơdrong hiong bri đei [ôh lơ lơ\m dôm xơnăm kơ âu. Vă chă tơroi tơbăt, pơtruh nơ\r pơma vă tang găn tơdrong tơgar pơrăm bri, tơgop vei lăng păng hơto\k bri, bơngai chih kơtơ\ng ang ăn rađiô nơ\r pơma VN tơ\ Tây Nguyên đei [ai chih  “Bri Tây Nguyên lơ\m pơkăp athei jing măh”, tơroi kơ dôm tơdrong pơhơi păng dôm trong tơm dar deh đei [ôh, vă tơgu\m vei lăng păng hơto\k bri kơjăp hloh kiơ\ pơkăp pơyua găh mu\k drăm  păng cham char, hơto\k xơnong vei lăng đơ\ng tơ ‘ngla bri păng pơyua găh mu\k drăm mă đe xư đei io\k.

‘Năr je# kơmăng, ‘mi tih oei pơtoi hơnơ\ng tơ\ tơring xơlam teh kơ dêh char Đăk Lăk. Unh hnam ‘nho\ng  Y Sken Siu hru\k ao ‘mi, che\p ‘nhik văng, xăng tơgăk hao gre choh vă vih tơ\ hnam oei ataih đơ\ng mir hloh 20km. Lơ\m ‘năr, 6 ‘nu lơ\m unh hnam ‘nho\ng hlôi keh đang tơdrong pơtăm [um [lang lơ\m hơgăt teh pơhlom 1ha, mă kiơ\ Y Sken noh teh âu yuơ đơ\ng muih bri đunh kơ âu 3 xơnăm.

Kiơ\ Anih vei lăng kon pơlei apu\ng Ea Súp, ja#p apu\ng dang ei oei pơhlom 76.000ha bri, ‘long jơk oei 42%. Duh kiơ\ hla bar chih ako\m kơ apu\ng, tơring tơter jăl trong 29, rok kiơ\ trong ataih je# 30km găn tơring Chư\ KBang păng Ea Bung, duh oei bri, đei hloi mir mă Y Sken păng dôm unh hnam nai oei pơm jang.

{ok Nguyễn Như Hoàng, Kơdră Anih vei lăng bri apu\ng Ea Súp ăn tơbăt lơ\m hla bar chih, lơ\m 10 xơnăm (đơ\ng 2009-2019), bri hon kơdih tơ\ Ea Súp tơjur đơ\ng 130 rơbâu ha oei pă hloh 60.000ha, ‘long jơk oei 42%.

Mă tơpă noh, tơdrong tơjur oei lơ hloh dơ\ng. Phơ pho\, Ea Súp hlôi pă đei oei bri: “Dang ei năm ho\k hôp, đe hơnơ\ng akhan 42% mă lei đo\k hơlơ\k noh 24% đe\ch. Dang ei dôm hơgăt bri lơ\m tơring chih ako\m kơso# ră mă lei lơ\m noh ưh kơx^ bri ôh, hăp đ^ bơih, pă đei oei lơ\m noh ôh. {ơ\t mă vih pơm jang tơ\ Anih Hơlen bri âu noh găh kơso# chih ako\m bri inh ưh đei io\k jang, inh ưh kơ drơ\ng hăm kơso# mă noh. Kơlih mă tơpă noh hăp đ^ bơih pă đei oei tơ\ yơ.”

Kiơ\ kơ [ok Lưu Trung Nghĩa, Kơdră Anih Choh jang păng Hơto\k tơring pơxe\l Gia Lai, ‘nao chă hơlen đei minh [ar xơnăm, mă bri tơpă hlôi pha hăm hla bar chih. Anih jang kơpal hlôi pơm hơdăh, minh [ar tơm bri ôn tơdrong hiong bri vă pơtoi đei io\k jên hơpăh vei lăng bri păng jên mong ‘măn ăn vei lăng păng tang găn unh xa bri. Anih jang hơlen kơ dôm anih jang găh bri tơ\ Gia Lai lơ\m 2 xơnăm kơ âu, tơ\ anih jang yơ duh đei [ôh bri to\ xe\t hloh kơ tơpă kơ hre\ng ha truh kơ rơbâu ha. Yuơ noh, pơtăl kơ tơl nơ\r apinh: “Gia Lai dang ei oei dôm yơ bri”, [ok Nghĩa ăn tơbăt, anih jang to\k bo\k oei tơle\ch hơlen păng to\k bo\k oei chă trong vă hơmet chă tơroi tơbăt yoch, hlôi jing tơdrong juăt đơ\ng tơ ‘ngla bri: “Kơmăi kơmo\k ưh kơ gơh hơlenh ôh. Yoch noh yoch ăh anih ba hơlen chih ako\m kơso#. Đei đon kơche\ng bơngai yơ hli găh kơso# to\ xe\t hloh kơso# mă io\k adrol noh [ơm pơxru\ phak. Yuơ noh mă kơso# ưh đei hơdăh dăh mă tam hơdăh păng đei kơso# mă đe nhôm ưh kơ [lep. Phơ pho\ hăp to\k trăp mă ưh gơh yua hloi”.

Kiơ\ Anih tơm Choh jang xa păng Hơto\k tơring pơxe\l, Tây Nguyên oei pơhlom 2,5 triu ha bri, hăm ‘long jơk đei je# 46%. Mă lei, dôm dêh char Tây Nguyên oei ưh kơ lui hăm tơdrong tơbang đơ\ng kơdih po, Anih tơm Choh jang xa hơto\k tơring pơxe\l roi ưh kơ lui hloh. {o# trưởng Anih tơm Choh jang xa păng Hơto\k tơring pơxe\l Nguyễn Xuân Cường ăn tơbăt, tơdrong mă bri to\ xe\t, kơso# chih lơ đei [ôh đơ\ng tơring pơtruh ăn trung ương, pơm ăn dôm tơdrong pơkăp, tơroi păng tơle\ch trong vei lăng bri ưh đei jơnei:“Rim ‘măng chih tơbang noh phara băl, mă tơpă io\k đơ\ng tơdrong đei tơpă hăp ưh kơ tro\ thoi noh. Đơ\ng jăl mă âu truh tơ\ jăl mă nai, tơ\ tơring pơtruh ăn trung ương noh mă đei kơso# pleh ploh thoi âu. Mưh anih âu bơ\n ưh đei lăng tơpăt, ling lang bơ\n đei kơso# ưh kơ hơdăh ôh.”

Lơ ‘măng pơm jang hăm khul kơpal kơ dôm dêh char Tây Nguyên, Thủ tướng teh đak bơ\n Nguyễn Xuân Phúc hơnơ\ng tơbăt xơnong jang hơmet hơto\k bri, ră hơdăh tơdrong kăl đơ\ng tơdrong pơm kiơ\ xơnong pơkăp âu hăm hơto\k kơjăp xơđơ\ng. Pơm trong hơto\k vă jang xơnong mă noh, xơnăm 2016, Thủ tướng pơkăl tang ‘măng bri. Truh xơnăm 2019, Thủ tướng k^ pơkăp Tơdrong jang vei hơlen, hơmet păng hơto\k bri kơjăp xơđơ\ng tơring Tây Nguyên xơnăm 2016 - 2030, hăm jên huach hloh 28.000 tih hlj. Cho\ng mă, mưh ưh đei pơkăp tơbang tơdrong tơroi yoch glăi tơ\ lơ jăl jang, kơso# lôm măh gô pơtoi pơm tơnap tap ăn dôm tơdrong kơ ‘nôh đơ\ng jơnu\m pơgơ\r teh đak. Phơ pho\, tơdrong tơroi hơlenh pơdăr oei pơm ăn trong pơkăp jang găh bri [ơm io\k jang yoch, pơrăm tih tên tơpă.

Lan chih păng rapor