VOV4.Bahnar – Plei tơm Buôn Ma Thuột, dêh char Đăk Lăk jing minh lơ\m dôm plei tơm đei lơ tơm ‘long jơk pơtêng hăm ja#p teh đak, hloh 8m2 hăm 1 ‘nu. Tơm ‘long jơk kơ Buôn Ma Thuột to\k bo\k oei pơjing cham char tơgăl kơ erih hăm kon pơlei păng anih hơdăh hloh hăm tơmoi truh tơmang. ‘Long jơk Buôn Ma Thuột hrei âu jing tơdrong đei jơnei đơ\ng lơ xơnăm tơre\k pơtăm păng tơdrong mă âu to\k bo\k pơtoi đei che\p vei lơ\m dôm tơdrong jang, tơle\ch tơchơ\t hơto\k plei tơm truh xơnăm 2030, xơkơ\t truh xơnăm 2045.

‘Năr blu\ng xơnăm ‘nao, pơmai Nguyễn Thị Loan atu\m hăm 5 ‘nu jang kơ Đo#i  2, Ko\ng ti jang găh cham char Osaka tơle\ch chă hơmet pơ ‘lơ\ng cham pơkao tơ\ Um man {lo\k tơbăt kơ {ok Hô hăm đe hơ ioh, trong Lê Duẩn, plei tơm Buôn Ma Thuột. Hăm lơ kon pơlei, dôm bơngai jang nhen pơmai Loan tơpă jing dôm nge# nhơ\n, dôm bơngai jang dăp đon dăp bơnôh, đe xư hlôi tơgop pơtoi vei xơđơ\ng tơdrong guăng, vei pơ ‘lơ\ng cham char ăn plei tơm. Hloh kơ đe nai, pơmai Loan chơt hơ iă [ơ\t đak pơ uh đe pơmai oh lơ\m khul jang đei kon pơlei xơkơ\t hơdăh:  “Lăng atu\m đei pơguăng ăn rim bơngai chă nhem lăng cham char, rim bơngai truh tơmang bơnê guăng ‘lơ\ng noh xo# lơ\m đon. Jang tơ\ âu inh hơ iă kơlih rơgoh guăng ‘lơ\ng, lơ bơngai truh tơmang noh chơt hơ iă dêh. Xơnăm ‘nao hơpơi pơrang j^ dăh tenh klaih, rim bơngai adoi xo# xôn chơt hơ iă”

Yak ăh xơnăm 2022, pơrang j^ Covid-19 tơ\ Buôn Ma Thuột hlôi da [iơ\, tơdrong erih to\k bo\k vă xơđơ\ng. Yak jơ\ng ăh ‘năr blu\ng xơnăm ‘nao tơ\ Cham pơhiơ\ Sơn La tơ\ anăp hnam, [ok Trần Đức Hoà, trong Y Ơn, phương Tân Thành, plei tơm Buôn Ma Thuột chơt hơ iă [ơ\t đei teh đak tơle\ch ming man cham pơhiơ\ âu. {ok ăn tơbăt, đơ\ng minh anih teh le# hoh hăm lơ tơdrong ưh kơ ‘lơ\ng lơ\m tơpôl, dang ei jing minh cham pơhiơ\ guăng ‘lơ\ng păng hăp roi kăp g^t hloh hăm kon pơlei đơ\ng ro\ng kơ pơrang j^ hơbuh hli:  “Kon pơlei xo# chơt lơ\m jơhngơ\m, đei anih pơta#p hơkâu jăn, đei anih ăn kon pơlei, kon xâu pơchơt, đei anih rơvơn, pơdơh pơdei đơ\ng ro\ng kơ jang hrat. ‘Nâu jing anih dơnơm kơ plei tơm păng adro# ăn tơring âu. Inh duh năm tơmang tơ\ lơ tơring mă lei jăh vă akhan Buôn Ma Thuột jing anih đei lơ ‘long jơk hloh kơ ja#p teh đak. Khul kơpal teh đak duh tơre\k, axong ming man lơ tơdrong. Plei tơm đei pơkăp tơnăp hloh”

Hơto\k đơ\ng tơdrong tơblăh tơblu\ng tơpăr teh gôh, lơ\m to\ xe\t khei năr,  Buôn Ma Thuột hlôi đei hơto\k tơnăp hloh. Ăh rim anih, rim cham pơtăm pơkăp, cham pơhiơ\ adoi đei tơdrong kăp g^t hơto\k tơ iung jơk, hơyak pơyua ăn tơpôl. Chơng kon drăkăn ie\ tơmang plei tơm lơ\m dôm ‘năr blu\ng xơnăm, pơmai Trần Thị Yến, phương Tự An, plei tơm Buôn Ma Thuột chơt hơ iă hăm dôm kơjă kăp g^t đei pơjing đơ\ng tơm ‘long jơk, păng cham pơkao pơhiơ\ nhen dôm “bri lơ\m kơpho#”: “Tơ\ Buôn Ma Thuột âu noh inh [ôh đei lơ cham pơhiơ\, ‘long jơk. Mă kăl noh dôm jăl trong đei ‘long tih lang lap, hăp pơm ăn hơyuh plenh tơ\ âu hlăng ‘lơ\ng, ưh đei [ruih teh, inh [ôh erih tơ\ âu noh xơđơ\ng, erih tơ\ âu lăp kơ đon hloh”

Pơjing “plei tơm jơk” ưh adro# tơ\ trong kơpho#, cham pơhiơ\ mă tơdrong âu oei tơbang tơ\ cham dôm anih jang păng rim unh hnam kon pơlei, tơ\ pơlei pơla. Dôm anih jang kơ teh đak rim ăh man ‘nao, ming hơmet adoi tơre\k truh tơdrong vei ‘long jơk kră păng pơtăm ‘long ‘la#p. Oei tơ\ dôm pơlei pơla lơ\m kơpho#, pơn^k đak jơk hơnơ\ng jing tơdrong tơm vă pơjing gru grua um ai joh ayo\ Tây Nguyên xă xeng.

{ok Võ Kỳ, Pho\ Kơdră anih vei hơlen tơring kơdra#m Buôn Ma Thuột ăn tơbăt, kiơ\ Tơchơ\t đơ\ng Kuôk ho#i găh pơkăp tơring kơdra#m, hăm plei tơm kơloăi 1 tơ\ dêh char, hơgăt teh pơtăm ‘long lơ\m plei tơm đei 5 - 6m2 minh ‘nu. Lơ\m kơplăh noh, kơso# tơm ‘long lơ\m plei tơm Buôn Ma Thuột truh đ^ xơnăm 2021 hlôi đei  8,11m2 minh ‘nu păng ja#p plei tơm noh 17,4m2 minh ‘nu. Hăm tơdrong đei jơnei âu, Buôn Ma Thuột dang ei jing minh lơ\m dôm plei tơm đei lơ ‘long jơk hloh lơ\m ja#p teh đak. Pơm kiơ\ pơkăp 1 tr^u tơm ‘long jơk đơ\ng Khul Kơpal teh đak, xơnăm âu ki, plei tơm duh hăt hot tơle\ch jang păng hlôi pơtăm đei hloh 6.000 tơm. Tơchơ\t ăh xơnăm 2022 gô pơtoi hơto\k hăm dôm hơdre\ch ‘long dơnơm kăp g^t kơ tơring Tây Nguyên: “Dang ei pơtăm ‘long tơ\ cham pơhiơ\ lơ\m plei tơm Buôn Ma Thuột mă hăt noh ako\m hăm dôm hơdre\ch ‘long hlôi đei kơ tơring, [enh kơ um ai tơring kơdra#m Buôn Ma Thuột duh nhen tơring Tây Nguyên. Io\k pơtăm dôm hơdre\ch ‘long giăr, kơch^k, , ‘long tơnhu\m, ‘long dơnơ\ng, dăh mă tơm tơngia, âu jing minh [ar hơdre\ch ‘long mă nhôn tơroi ăn Anih kơpal plei tơm, Anih vei lăng kon pơlei pơtăm lơ\m plei tơm”

{ok Vũ Văn Hưng, Kơdră Anih vei lăng kon pơlei plei tơm Buôn Ma Thuột ăn tơbăt, vă pơjing plei tơm jơk nhen hrei âu, lơ\m lơ xơnăm kơ âu, lơ hnưr pơgơ\r kơ dêh char, kơ plei tơm hơnơ\ng tơre\k păng pơkăp rơgei, hơto\k pơtăm ‘long tơnăp hloh. Truh dang ei, xơkơ\t noh pơtoi đei io\k jang vă pơjing Buôn Ma Thuột tơgăl jing tơring kơdra#m cham char, um ai kăp g^t păng gơh rơgei nhen Tơchơ\t 67 đơ\ng Anih tơm Ch^nh tr^ găh pơjing, hơto\k Buôn Ma Thuột truh xơnăm 2030, xơkơ\t truh xơnăm 2045. Kiơ\ tơle\ch jang pơm kiơ\ Tơchơ\t Hop ako\m Đảng [o# plei tơm ‘măng mă 15, jăl jang 2020-2025, hơgăt teh ‘long jơk lơ\m tơring kơdra#m truh je# đ^ jăl jang gô to\k 9m2 minh ‘nu. ‘Nâu jing xơnong jang tơnap [ơ\t măt bơngai roi năr roi to\k, lơ\m kơplăh teh păng jên mong ưh đei lơ, mă lei plei tơm lui ngeh gô đei jơnei hăm dôm tơdrong pơkăp jang hơdăh: “Pơkăp kơ plei tơm noh athei pơtoi hơto\k hloh 9m2 minh ‘nu păng 18m2 minh ‘nu hăm ja#p plei tơm. Vă hơto\k noh tơnap kơlih kon pơlei gô to\k lơ păng hơgăt teh pơtăm ‘long roi năr roi to\ xe\t. Thoi noh athei hơvơn kang [o#, bơngai jang rim xơnăm đei ‘năr Têt pơtăm ‘long noh rim ‘nu pơtăm đei minh tơm ‘long. Păng dôm tơring kơdra#m ‘nao noh adoi axong pơjing cham pơhiơ\, tôm noh adoi đei axong drơ\ng minh”

Hăm pơkăp trong jang tôm tong păng axong jang tro\ [lep, Buôn Ma Thuột to\k bo\k đei pơjing vă tơgăl hăm tơring kơdra#m dơnơm kơ Tây Nguyên. Lơ\m dôm tơdrong đei jơnei kơ plei tơm, anih hơdăh hloh to\k bo\k đei xơkơ\t noh tơm ‘long jơk đei pơtih nhen “bri lơ\m kơpho#”, pơjing cham char erih xa ăn kon pơlei păng hơvơn tơmoi truh tơmang.

Lan chih păng pơre nơ\r