VOV4.Bahnar - Đơ\ng ro\ng 3 xơnăm tơle\ch jang tơ\ xăh xơlam teh Krông Na, apu\ng Buôn Đôn, dêh char Đăk Lăk, tơdrong jang “Hơto\k xơnong jang kơ Drăkăn lơ\m vei lăng mu\k drăm đak tơ\ tơring Tây Nguyên kơ Việt Nam” hlôi hơ ‘nhăk pơyua kăp g^t. Đơ\ng tơdrong jang, kon pơlei tơ\ tơring hlôi tơplih đon kơche\ng, trong jang păng hơto\k xơnong jang po lơ\m tơdrong vei lăng cham char păng vei mu\k drăm đak. Tơdrong tơplih âu đei tơdrong tơgop tih tên đơ\ng khul drăkăn kon kông tơ\ tơring hăm xơnong jang tơm, kăp g^t chă hơvơn tơroi pơtho.

Hơnơ\ng ăh năr 15 rim khei, khul jang dơnơm kơ đe drăkăn vei lăng cham char pơlei Ea Rông, xăh Krông Na, apu\ng Buôn Đôn, dêh char Đăk Lăk jang hadoi hăm Jơnu\m vei lăng pơlei pơgơ\r chă hơpuih pơ ‘nguaih cham char. Hlôi jing tơdrong juăt, kon pơlei lơ\m pơlei hăt hot vang jang, kơdih hơmet pơ ‘nguaih ‘lơ\ng cham char tăp dăr hnam po păng găh anăp cham hnam, đang kơ noh pơ ‘nguaih rơgoh jăl trong mơ\t kơchơ xăh. Yă H’Nụ BuYăm, (bơngai Mnông) kang [o# drăkăn, jang lơ\m khul dơnơm ăn tơbăt, tơdrong jang âu đei tơle\ch jang lơ\m hloh 2 xơnăm kơ âu, ưh adro# tơgop vei xơgaih cham char lơ\m tơring kon pơlei oei xa, tơgu\m ăn cham char gơh ‘lơ\ng mă oei vei đei đon kơchăng pơm jang đơ\ng tơpôl. Khul hlôi che\p vei tơnăp lơ\m tơdrong tơroi pơtho, hơvơn kon pơlei vang jang:  Lơ bơngai jang lơ\m khul noh kang [o# thôn, pơlei noh tơdrong tơguăt kon pơlei hiôk hian hloh kơlih ba gơh pơma nơ\r kon pơlei noh đe ye\t [ônh mơ\ng kiơ\  hloh păng atu\m jơhngơ\m vang jang tơnăp hloh. Khul hlôi tơle\ch chă hơvơn kon pơlei ako\m rơm re\k, hơpuih pơ ‘nguaih trong glung pơlei pơla, chă tơroi pơtho kon pơlei vang ako\m pơ ‘nguaih rơm re\k lơ\m kơchơ. Atu\m hăm noh, khul hlôi duh jang hadoi hăm dôm anih jang lơ\m xăh chă pơtăm ‘long jơk ăh [ar păh jih trong, chă man dơnâu mong vă hlo\ng đak.

Atu\m hăm dôm tơdrong chă tơroi pơtho găh vei lăng cham char, khul jang dơnơm oei tơle\ch man dơnâu mong vă hlo\ng đak ăn rim unh hnam to\k bo\k oei yua đak krong tơ\ tơring. Hăm jên huach pơhlom  1 triu 400 rơbâu hlj ăn minh dơnâu hlo\ng, trong man âu chă yua dôm tơmam hlôi đei dăh mă răt tơmam [ônh nhen chuơh, tơmo rơga, ngar ‘long unh hơchơ\k lơ tăl lơ\m dơnâu mong hăm như\a vă đak hram păng rong kiơ\ trong noh. Kon pơlei gơh [ơm kơtă đơ\ng đak glung đak krong, tơmơ\t lơ\m dơnâu mong păng io\k đak hlo\ng ‘măn xo\ nhă lơ\m unh hnam. Đơ\ng ro\ng 3 xơnăm pơm jang hlôi đei pơih xă tơ\ 3 pơlei noh Jang Lành, Ea Rông păng pơlei Trí A kơ xăh Krông Na hăm pơhlom 50 dơnâu hlo\ng đak đei ming man.

Rim khei khul jang dơnơm adoi năm chă hơlen tơdrong yua dơnâu hlo\ng kơ rim unh hnam kon pơlei, hơlen tơdrong ‘lơ\ng đak hăm kơmăi pơkă, păng tơroi tơgu\m ming hơmet, tơplih dôm dơnâu hlo\ng đak mă hlôi hư răm.

{ok Lê Tiến Dũng, Pho\ Kơdră Anih vei lăng kon pơlei xăh Krông Na, apu\ng  Buôn Đôn xơkơ\t, 3 xơnăm kơ âu, tơdrong jang hlôi tơgop kăp g^t ăn kon pơlei pơjing tơdrong juăt yua đak rơgoh atu\m hăm noh hơto\k xơnong jang hơlen păng kơdih hơlen tơdrong vei lăng cham char tơ\ tơring kon pơlei oei xa: Khul jang dơnơm tơguăt hăm khul jang kơdih hơlen tơ\ rim pơlei pơla, mă kăl noh tơ\ dôm anih tơmang pơhiơ\ mă oei [ơm răm đơ\ng rơm re\k. Hăm pơlei pơla, kon pơlei hlôi băt chă pơ ‘nguaih hơpuih xơgaih cham char tơ\ pơlei, tơring mă po erih xa. Mă [ar noh đe xư hơto\k tơdrong hơlen hăm dôm anih jang lơ\m tơring mưh đei dôm tơdrong pơm ưh kơ ‘lơ\ng pơrăm truh tơ\ đak, pơtih nhen chă klơ\m rơm re\k kư\ kă tơ\ đak krong noh đe xư jing dôm bơngai kơtă chă hơlen, tơroi hăm anih jang kơpal vă đei trong xek tơlang.

Kiơ\ kơ yă Nguyễn Thị Ngọc Lan, Kơdră Anih vei lăng păng Hơto\k mu\k drăm đak, Jơnu\m jang kơ dôm jơnu\m khoa ho\k – kih thuơ\t Việt Nam, [ơ\t tơdrong jang đei tơle\ch tơ\ apu\ng Buôn Đôn, khul pơm jang hlôi ako\m lơ\m dôm tơdrong hơto\k xơnong jang kơ đe drăkăn lơ\m tơdrong vei lăng mu\k drăm đak. Đơ\ng mă blu\ng, tơdrong jang hlôi ako\m đei khul jang dơnơm noh đe drăkăn tơ\ dôm pơlei pơla, tơle\ch chă pơhrăm dôm tơdrong kăl băt găh tơroi pơtho, pơma dơnuh lơ\m tơpôl kon pơlei. Đơ\ng ro\ng kơ đei ho\k pơhrăm, đe pơmai oh hlôi hơbe\ch hơbal hloh tơroi găh tơdrong đei [ôh păng tơblang dôm tơdrong noh, tơle\ch pơm jang ăn dôm tơdrong chă tơroi tơbăt lơ\m tơpôl kon pơlei.

‘Nâu jing tơdrong mă adrol ki hu\i kơ đei hăm đe pơmai oh drăkăn, mă hăt noh hăm drăkăn kon kông. Truh dang ei, đe pơmai oh hlôi hăt hot vang jang lơ\m tơdrong chă hơvơn pơtho ăn tơpôl, hơ ‘nhăk lơ tơdrong đei jơnei hơdăh păng pơm tơplih đon kơche\ng kăp g^t: Drăkăn jing bơngai jang tơm lơ\m tơpôl pơlei pơla păng lơ ‘măng găh tơno\k bơngai ưh gan đei tơre\k truh. Cho\ng mă nhôn ‘meh hơto\k xơnong jang đơ\ng đe drăkăn tơnăp hloh vă đe ye\t hơbe\ch hloh lơ\m tơdrong vang jang xơnong mă noh păng gô tơgu\m tơplih tih tên. Kơjă kăp g^t mă nhôn ‘meh hơto\k, ‘meh đei io\k yua, noh jing pơ hơto\ tơno\k dro\nglo drăkăn. Nhôn [ôh ăh pơm jang hăm đe drăkăn noh tơdrong tơplih lơ\m tơpôl tenh kuăng hloh.

Đơ\ng dôm tơdrong đei jơnei mă blu\ng mă tơdrong jang Hơto\k xơnong jang đơ\ng đe Drăkăn lơ\m vei lăng mu\k drăm đak, kon pơlei tơ\ tơring xơlam teh Krông Na, apu\ng Buôn Đôn, dêh char Đăk Lăk hlôi đei tơdrong tơplih lơ\m đon kơche\ng găh vei lăng mu\k drăm đak, vei rơgoh cham char, đơ\ng noh kơdih pơm jang. Atu\m hăm noh, kiơ\ đơ\ng tơdrong jang, đe pơmai oh drăkăn duh dar deh hơbe\ch hơbal hloh păng pơm jang tơnăp xơnong jang po, hăt hot atu\m hăm pơlei pơla păng dôm tơring kon pơlei chă vei rơgoh cham char vă kơ tơdrong erih gơh xơgaih ‘lơ\ng hloh.

Lan chih păng rapor