Hơlen lăng trong choh pơtăm tơ̆ tơdrong jang, lơ kon pơlei jang chŭn mir, kang ƀô̆ jang pơtrŭt choh jang sa dôm dêh char Tây Nguyên hơiă hăm trong vei lăng pơgar ‘long kiơ̆ trong akŏm. Đơ̆ng vei lăng săy bơ̆n mơ̆r, đak tơruih truh tang găn hơdrông pơrang pơrăm tă kơ đei bơ̆jang hrơ̆ch, đei tơdrong tơgŭm đơ̆ng kơmăy kơmŏk ‘nao, kơmăy kơsô̆ păng chih răk tơdra tŏ ‘mi kial. Ƀok Nguyễn Văn Một, kon pơlei pơtăm sầu riêng tơ̆ xăh Quảng Phú, dêh char Đắk Lắk tơbăt, tơdrong pơm ăn kơ sư hơiă ‘noh jĭ tơdrong jang ưh kơ roi tơƀôh 1 ki thuơ̆t hơdrô̆ mă pơjing hloi trong pơm tơlĕch. Kon pơlei jang chŭn gơh lăng ƀôh kơtă đei yua tơ̆ pơgar vă hŏk pơhrăm păng tơmơ̆t yua lơ̆m yan âu.
“Dôm sơnăm bơih ĭnh jang đei plei tôch kơ ‘lơ̆ng, bơngai mơdro ưh kơ đei pơjăm kiơ hloi, pơgang ‘noh ĭnh vei lăng trŏ khei ‘năr. Ĭnh năm hŏk pơhrăm dơ̆ng vă gơh jang ‘lơ̆ng hloh dơ̆ng. Ƀôh thoi noh ‘noh tôch kơ chhôk, ĭnh đei dơ̆ng lơ tơdrong hlôh vao vă jang.”
Lơ̆m khei ‘năr anih jang sầu riêng păng cheh phe Tây Nguyên tŏk bŏk tơjră hăm lơ long nol nhen tŏ ‘mi kial kơnê̆, hơdrông, pơrang jĭ roi tŏk păng dôm tơdrong hơgăt kơhret đơ̆ng anih răt tơmơ̆t đơ̆ng teh đak đe, tơdrong pơjing dôm tơdrong jang pơlong lăng tơklep hăm pơtho ki thuơ̆t đei lăng jĭ trong năm kăl hloh.
Tiến sĩ Phan Việt Hà, Phŏ Kơdră vei lăng Anih jang găh choh jang sa bri ‘long Tây Nguyên tơbăt, tơdrong jang đei pơjing kiơ̆ trong ‘lơ̆ng pơđĭ trong pơm tơlĕch tơplih yua kơ akŏm lơ̆m rim tơdrong hơdrô̆. Tơm ‘noh jĭ vei lăng tơdrong bluh jing ‘lơ̆ng đơ̆ng ‘long pơtăm akŏm, iŏk yua tơmam đak jơnei, vei lăng tơdrong rơbưi ‘lơ̆ng đơ̆ng teh, vei lăng rơkăh kơsô̆ tơmam đơ̆ng choh jang sa păng iŏk yua kơmăy kơmŏk kơsô̆ lơ̆m vei lăng pơm tơlĕch.
Tơdrong tơm hơtuch ‘noh jĭ ưh khan lăp hơtŏk ‘lơ̆ng plei lơ mă oei tơgŭm kon pơlei tơjur jên jang, hơtŏk tơdrong pơm lăp hăm tơplih tŏ ‘mi kial păng pơm lăp hăm dôm tơgăt ‘lơ̆ng tĕch tơ̆ teh đak đe roi ‘năr roi tôch kơ hơlen. Kiơ̆ kơ Tiến sĩ Phan Việt Hà, ‘nâu jing dôm tơdrong tơm tơchơ̆t vă anih jang sầu riêng păng cheh phe hơtŏk tơiung kơjăp lơ̆m đunh đai.
“Dôm pơgar ‘long mă nhôn hlôi tơmơ̆t yua lơ ki thuơ̆t hơgei. Nhôn kŭm hlôi đei 1 trong jang pơtho pơm tơlĕch sầu riêng kơjăp. ‘Nâu jĭ tơdrong jang mă nhôn ‘meh vă jang hơdai 4 hơnih. Lơ̆m tơdrong jang ‘nâu, nhôn ‘meh pơjing tơgoăt hơdai đĭ đăng dôm trong jang khoa hŏk ki thuơ̆t đơ̆ng dôm khŭl jang hơdai pha ra băl.
Mĭnh tơdrong kăl kơ lăng truh đơ̆ng tơdrong jang ‘noh jĭ tơdrong vang jang đơ̆ng lơ pang, đơ̆ng anih jang vei lăng teh đak, anih jang tơchĕng hơlen khoa hŏk truh khŭl jang pơtrŭt choh jang sa păng dôm khŭl jang tơgŭm pơm tơlĕch. Tơdrong jang hơdai âu đei hơmĕng gô pơm kơđeh tơdrong hơtăih đơ̆ng tơchĕng hơlen păng tơpă yan âu.
Ƀok Lê Quốc Thanh, Kơdră Hơnih pơtrŭt choh jang sa kơ Teh đak hơlen lăng, 1 tơdrong jang mă đơ̆ng ‘lơ̆ng truh dang ei kŭm lăp tơpă hơtŏk kơjă kăp gĭt mưh đei pơjao jơ̆p jang păng đei kon pơlei jang kiơ̆, tơmơ̆t yua lơ̆m pơm tơlĕch.
Kiơ̆ kơ ƀok Thanh, khŭl jang pơtrŭt choh jang sa gô pơm hơnăp jang gơng tơroh đơ̆ng bơngai jang khoa hŏk păng kon pơlei, tơgŭm dôm tơdrong ‘lơ̆ng ki thuơ̆t đei păr ang hrĕnh hloh ‘moi kiơ̆ rim tơdrong jang pơhrăm, tơƀôh păng pơtho kơtă tơ̆ tơring. Mưh rim pang vang jang lơ̆m 1 trong jang hơdai kơjăp, dôm tơdrong jang choh pơtăm kơjăp mă đei tơdrong hiôk đei pơih să păng hơnhăk ăn đei yua ‘lơ̆ng ăn bơngai pơm tơlĕch.
“Vă vei sơđơ̆ng đei đĭ đăng dôm ‘meh vă tôch kơ hơlen đơ̆ng anih tĕch mơdro ‘noh truh âu kơnh kon pơlei adoi gph tơchă đei trong jang. Nhôn kŭm ‘meh vă kon pơlei kŭm hăm khŭl jang pơtrŭt choh jang sa pơm liơ vă tơgŭm đei lơ hloh dơ̆ng dôm tơdrong hlôh vao đơ̆ng dôm tơdrong jang nhôn hlôi jang đei”.
Viết bình luận