Lơ sơnăm tơ klep hăm tơring pơtăm mit koan tơ̆ Tây Ninh, ‘nhŏng Lê Minh Trung, Kơdră vei lăng Hơp tak xăh Minh Trung, tơbăt tơdrong hŭt lê̆ hla ar pơkăp lơ̆m jang hơdai pơm tơlĕch mă đơ̆ng đĭ tơ jur bơih ră mă lei oei đei. Ƀơ̆t kơjă tĕch mơdro tŏk măk, lơ kon pơlei tĕch tơmam ăn bơngai mơdro; mă lei ƀơ̆t kơjă reh ‘noh akŏm tơmam ăn hơp tak xăh. Tơdrong ‘nâu tŭn pơđĭ ưh kơ pŭn ai găh păih anih răt iŏk pơđĭ. Tơ̆ hơnăp tơdrong yan âu ‘noh, hơp tak xăh Minh Trung athei măh tơplih jing răt iŏk kiơ̆ kơ anih tĕch mơdro tơplih yua kơ iŏk kơ jă sơđơ̆ng đơ̆ng blŭng pơyan. Hơp tak xăh răt pơđĭ tơmam, ƀơ̆t mă jên bơ̆jang đei jô̆ kiơ̆ kơsô̆ iŏk yua.
Lei lăi thoi noh mơ̆n, ‘nhŏng Nguyễn Viết Vị, Kơdră vei lăng Hơp tak xăh Choh jang sa Phước Thiện tơroi, vă pơjing đei tơmam sơđơ̆ng tơ̆ tơring sơlam Bình Phước hơdrol sơ̆, Hơp tak xăh hlôi athei tơmơ̆t jên jang tôch kơ lơ đơ̆ng ‘long hơdrĕch, ki thuơ̆t vei lăng truh tơdrong pơjing hơnăn păng chă anih tĕch iŏk. Lơ̆m khei ‘năr pơjei băl tôch kơ dêh, tơdrong vei kơjăp anih răt iŏk lui ngeh ăn tơmam đơ̆ng choh jang sa tơring ‘noh ƀai toan mơmat.
Mă đơ̆ng thoi noh, hơp tak xăh hơnơ̆ng athei tơjră hăm tơdrong bơngai răt iŏk tơ̆ ‘ngoăih mơ̆t phă kơjă, tŭn kơjă răt iŏk tŏk măk dei dei vă iŏk đei tơmam, pơm ăn lơ kon pơlei chu hŭt lê̆ hla ar pơkăp đĭ kĭ. Tơplơ̆ dơ̆ng, mưh anih tĕch mơdro jur reh, pŭ trăp ưh kơ pŭn ai ‘noh pŭ trăp ăn hơp tak xăh kiơ̆ dôm hla ar pơkăp răt iŏk pơđĭ so.
Hơp tak xăh bơngơ̆t anih tĕch tơmam hai, pŭ trăp jên jang hơdai hai, mă lei ƀơ̆t đei ƀôh tơdrong hŭt lê̆ hla ar pơkăp jang hơdai ‘noh nhen lĕ ưh kơ đei trong jang trŏ luơ̆t hơyơ kĕ pran vă vei lăng tơdrong đei yua. ‘Nhŏng Nguyễn Viết Vị, tơbăt:
“Đei dôm hơnih tơhlăk tôch kơ gĭt kăl păng kĕ hŭt lê̆ dôm trong jang hơdai hrei ‘nâu. ‘Noh jĭ dôm hơp tak xăh, anih mơdro sa oei tam mă đei trong jang vei lăng tơgŭm kĕ pran đơ̆ng khŭl kơdră chĕp klăp păng tơring lơ̆m vang jang hơdai hăm kon pơlei. Lơ̆m kơplăh ‘noh, tơdrong bơngai mơdro sa phă kơjă, pơjei băl ưh kơ ‘lơ̆ng păng tơdrong kon pơlei hŭt lê̆ nơ̆r pơkăp oei đei ƀôh tôch kơ lơ”.
Lơ̆m trong jang hơnhăk tơmam đơ̆ng choh jang sa Việt yak lĕch tơ̆ apŭng plĕnh teh, yă Ngô Tường Vi, CEO Kŏng ti Răt tĕch tơ̆ teh đak đe Chánh Thu, tơbăt: lơ sơnăm âu ki, anih mơdro sa sư hlôi kơchăng bơ̆jang kơtă hăm dôm hơnih siêu thị păng hơnih jang hơdai răt tơmơ̆t đơ̆ng teh đak đe, mă kăl ‘noh jĭ anih tĕch mơdro Trung Quốc, vă tơchă anih tĕch tơmam sơđơ̆ng. ‘Moi kiơ̆ lơ ‘măng dăr hơlen păng pơma đam, anih mơdro sa hơlen lăng: krô̆i, sầu riêng kŭm hăm lơ kơloăi plei ‘long nai kơ Việt Nam đei tơmam ‘lơ̆ng tôch kơ lơ tơ̆ anih tĕch mơdro sa Trung Quốc, iŏk kơ pơm lăp trŏ dôm tơdrong hơgăt ‘lơ̆ng.
Mă lei, tơdrong pơngôi tĕch tơ̆ teh đak đe kiơ̆ trong tơm athei đei tơdrong hơtŏ păng ki luơ̆t tôch kơ hret đơ̆ng pơđĭ anih mơdro sa hăm kon pơlei. Đơ̆ng tơdrong vei lăng pơgang hơdrông, pơm kiơ̆ kơsô̆ tơring pơtăm truh dôm nơ̆r pơkăp pơjao tơmam tă kơ athei pơm kiơ̆ kơhret. Lăp 1 tơdrong pơm glăi tŏ sĕt, pơđĭ trong jang hơdai gô đei ƀơm ưh kơ ‘lơ̆ng kơtang.
Anih mơdro sa ưh kơ gơh jang hơdrô̆ yak lĕch tơ̆ đak dơsĭ tih, păng kon pơlei kŭm ưh kơ gơh tơplih lê̆ tơdrong kơjăp iŏk đei yua kơđeh năr. Tơgŭm hơdrol ‘noh jĭ pơjing tơring tơmam sơđơ̆ng pơđĭ găh tơdrong ‘lơ̆ng pang tơmam lơ kiơ̆ ƀlep ‘meh vă tĕch mơdro. Mưh anih tĕch đei sơđơ̆ng, kơjă plei ‘long Việt Nam mă tơpă tŏk ‘lơ̆ng. Yă Ngô Tường Vi pơma hơdăh, tơdăh ưh kơ đei tơplih đon tơchĕng jang sa păng vei ki luơ̆t jang hơdai, kon pơlei gô tơtĕnh đei hŭt lĕch đơ̆ng hơnih pơngôi tĕch tơmam tơ̆ teh đak đe:
‘Ngoăih kơjă tĕch ‘noh kon pơlei kăl kơ tơcheng truh tơdrong sơđơ̆ng lơ̆m tơdrong răt pơđĭ tơmam mă dôm anih jang tŏk bŏk tơlĕch jang ăn kon pơlei, ‘noh ‘nâu jĭ tơdrong mă kon pơlei athei tơchĕng truh hơdrol. Bơ̆n kĕ tech đei kơjă măk đei 2,3 tấn lơ̆m 1 sơnăm, mă lei kon pơlei athei chă 1 anih jang yak hơdai hăm bơ̆n iŏk đơ̆ng jăl jang pơtơm blŭng pơtăm klĕp truh lơ sơnăm đơ̆ng rŏng âu....Kơlih thoi noh mă athei vang tơchĕng pơm liơ vă năm hơtăih hloh.
Kiơ̆ kơ ƀok Nguyễn Đình Tùng, Kơdră dơnơm vei lăng Vina T&T Group, Phŏ Kơdră Grŭp jang ‘nhot plei ‘long Việt Nam, lui ngeh đơ̆ng tơmam đơ̆ng choh jang sa đei kơ Việt Nam tŏk bŏk đei hơmet ming kơjăp lơ̆m anih tĕch mơdro apŭng plĕnh teh. Tơdrong lơ anih tĕch mơdro tôch kơ hơlen hơnơ̆ng pơih ‘măng jing tơdrong hiôk ‘lơ̆ng vă tơplih ming iŏk yua kơjăp ăn kon pơlei. Gơnang đơ̆ng noh, kon pơlei tŏk bŏk ƀrư̆ ƀrư̆ hŭt lê̆ tơdrong joăt pơtăm kiơ tĕch ‘nei, kơchăng gơh băt dôm tơdrong ‘meh vă ki thuơ̆t păng tơchă băt anih pơm tơlĕch vă vang jang lơ̆m tơdrong tĕch tơlĕch tơ̆ teh đak đe ‘lơ̆ng kơjăp.
Đơ̆ng yan âu bơ̆jang, ƀok Tùng hơlen lăng tơdrong tơm kăl hloh ‘noh jĭ đon lui đơ̆ng anih mơdro sa păng bơngai pơm tơlĕch. Anih tĕch mơdro pơtruh tơgŭm ki thuơ̆t păng pơkăp răt iŏk; tơplih dơ̆ng, bơngai jang pơgar athei pơm kiơ̆ trong jang choh pơtăm păng pơjao tơmam trŏ hla ar drơ̆ng nơ̆r. Kiơ̆ lơ̆m yan âu, lơ trong jang hơdai hlôi hŭt lê̆ lăp yua đơ̆ng jơhngơ̆m ham kơdâu kiơ̆ kơjă măk dei dei. Mă lei, lơ̆m hơnih tĕch mơdro jơ̆p plei teh hrei ‘nâu, trong jang sa iĕ, le, ưh kơ akŏm, ưh kơ đei jang hơdai hlôi ưh kơ pă đei hơnih ăn oei đei.
Trong jang mă ƀok Nguyễn Đình Tùng iŏk đei đơ̆ng hlôh vao yan âu tôch kơ hơdăh, ‘noh jĭ pơgơ̆r pơm tơlĕch ‘moi kiơ̆ dôm hơp tak xăh vă kon pơlei chă vei lăng kơdih păng dăr lăng dih băl:
Dang ei nhôn lăp bơ̆jang hăm hơp tak xăh păng dôm grŭp jang hơdai.... Ƀơ̆t doh kon pơlei vang jang đei kơdih dôm tơdrong hơgăt, dăr lăng dih băl. Bu pơm glăi ‘noh đe sư chă hŭt kơdih, mă ưh kơ kăl anih mơdro sa athei trong phak kiơ̆ nai. Nhôn lăp kăl vei sơđơ̆ng ‘noh jĭ đei bơ̆jang hăm dôm bơngai tŏk bŏk jang tơpă, jang trŏ păng đei atŭm trong jang kơjăp vă pơjing hơnăn Việt Nam hrei ‘nâu.
Mưh dôm anih mơdro sa tĕch tơ̆ teh đak đe tơlĕch ăn tơdrong hơgăt ‘lơ̆ng roi ‘năr roi tôch kơ hơlen, jang hơdai pơm tơlĕch ưh pă jing 1 tơdrong rơih iŏk mă jing tơdrong hiôk yak tŏk. Vă tơmam đơ̆ng choh jang sa Việt yak hơtăih, tơdrong vang tơgŭm vei lăng nơ̆r pơkăp păng hơtŏk dơ̆ng đon lui đunh đai đơ̆ng anih mơdro sa păng kon pơlei ‘noh jĭ jăl trong ‘lơ̆ng hloh.
Viết bình luận