VOV4.Bahnar - Tơ\ tơring prit ‘ngam pơ o\ [âu phu Yên Châu - Sơn La, ăh tong ane# bri kông Tây Bắc, đei minh hơdre\ch prit đei kon pơlei Thái Yên Châu lu\ lăp, mă nơ\r Thái Yên Châu krao noh “Cuổi Nguôn”. Ưh kơ adro# tơguăt hăm tơdrong erih kon pơlei, prit nguôn oei jing tơmam xa ‘lơ\ng ưh kơ gơh k[ah lơ\m ‘măng et xa, ‘năr tết kăp g^t kơ kon pơlei tơ\ tơring âu.

         Kiơ\ bngai kră tơ\ dôm pơlei pơla bngai Thái Yên Châu: Đơ\ng kră xơ\, hơdre\ch prit nguôn hlôi đei tơ\ hơgăt teh Yên Châu âu. Mih ma duch nă krao âu noh prit hơdro# hơdrăn kơlih hơdre\ch prit âu ưh kơ nhen hơdre\ch prit bơ\n hmă, hăp đei pơtăm hăm găr, hon hơdro# hơdrăn đe\ch, ưh kơ đei klăh prit kon. Yo\l prit đei kơmâu jơk, ăh plei đum, noh tơm honh kơdih păng lôch. {ơ\t doh, găr prit ruh tơ\ teh pơtoi đăh hon jing prit kon ‘nao. {ok Lừ Văn Bánh, bngai Thái oei tơ\ pơlei Nà Và, xăh Viêng Lán, apu\ng Yên Châu ăn tơbăt:“Nơ\r Yên Châu krao noh tơm nguôn. Đei đơ\ng xơ\ ki tơm nguôn hon lơ\m bri. Đơ\ng ro\ng kơ noh minh [ar unh hnam ‘nhăk vih pơtăm lơ\m pơgar hnam, tơ\ mir. Păng truh dang ei noh rim unh hnam duh pơtăm tơm nguôn âu vă ‘măn yua lơ\m tơdrong erih, ‘măn chă pơx^t pơkong, oei hnam ‘nao... Rim hnam đei đơ\ng 5-10 tơm păng hnam lơ noh đei đơ\ng 40 -50 tơm, oei unh hnam mă ưh kơ đei duh athei năm tơchă răt kho\m mă đei”.

Hơbo\ duh yuơ đơ\ng khôi juăt chă pe\ xa tơ\ bri đơ\ng kon pơlei tơring groi kông, yuơ noh, đơ\ng kră xơ\, kon pơlei kon kông tơ\ Yên Châu hlôi băt năm tơ\ bri tơchă io\k tơ[ăng, pe\ ‘nhot bri, lơ\m noh đei tơm prit nguôn ‘nhăk bro\k pai xa rim kơ năr ăn unh hnam. Hmă hmă noh hăp jing he# tơmam xa ‘lơ\ng ưh kơ gơh k[ah hăm rim bngai tơ\ âu lơ\m rim ‘măng et xa kăp g^t kơ pơlei pơla. {ok Lừ Văn Bánh tơroi:“Pơkong, to\k oei hnam ‘nao, groong [u\, tôm tơmam xa mă đei ‘nhe\m ‘nhot mă lei ưh kơ gơh k[ah tơ[ăng nguôn. Truh dôm anih te\ch tơmam xa, tơ[ăng nguôn duh jing tơmam xa ‘lơ\ng hloh, hăp nhen kơ tơmam xa kơ hơdrung hơdre\ch kơ  bngai Thái Yên Châu, rim bngai adoi lăp xa ngăl”.

Hơdre\ch prit âu kjung truh 3m, tơm noh tih 0,6m, ăh goi noh ‘nhueng. Kơlih tơmam xa ‘lơ\ng juăt joe kơ kon pơlei, noh đe duh băt năm tơ\ bri tơchă xir prit kon ‘nhăk pơtăm tơ\ pơgar hnam po, dăh mă pơtăm hăm găr, vă hmo\ prit ‘măn ăn xo\ng xa tih kơ unh hnam. Mă lei vă đei tơ[ăng prit nguôn ‘lơ\ng noh duh athei băt trong pai atu\m hăm tơmam drăm g^t nai. Đơ\ng ro\ng kơ koh tơm prit vih tơ\ hnam , đe ‘lek le# kơđoh kră tơ\ ‘ngoaih, io\k hơkâu pơda lơ\m tơm prit. Đang kơ noh kăt kjung dang hơ nglâu ti, ne\ choh prit he\ch ôh. Pơtoi kơ noh, tăh prit hlôi kăt lơ\m go\ pai kơting nhu\ng, kơpô dăh mă rơmo, đang kơ noh tăh [oh ‘nâu nai păng mă g^t noh ưh kơ gơh hiơt hla iu\. {ok Lừ Văn Bánh ăn tơbăt dơ\ng:“Pai tơ[ăng nguôn, adrol hloh noh đe kăt păh lăp, ưh kơ đei chet ie\ ôh, mă duh ưh kơ gơh kăt tih. Ăh et pơkong, to\k oei hnam ‘nao, đe hơnơ\ng [uh kơpô, rơmo, nhu\ng, noh ba pai hăm đak ‘nhe\m noh mă gơh ‘lơ\ng. Trong pai ăn tơ[ăng nguôn gơh ‘lơ\ng hloh noh, mă mônh tơ[ăng nguôn athei pai đunh, mă 2 noh tơmam tăh atu\m athei đei hla “xổm pon- dang hla plei Me ie\”, hla iu\ ‘nau nai dăh mă plei me hloi... Ăh pai noh ba duh athei hơlen hơnơ\ng go\ tơ[ăng nguôn păng vơ\r hơnơ\ng vă hăp ‘lơ\ng. Bơ\n pai hăm ‘long unh, mă unh noh athei tơ ‘ngơ\l tih noh mă hăp gơh kl^ x^n ‘lơ\ng”.

Ưh kơ adro# bngai Thái tơ\ dôm pơlei pơla tơ\ Yên Châu lăp xa tơ[ăng prit nguôn, mă tôm đơ\ng ie\ khe\ kră, rim bngai mă hlôi tih vơ\ tơ\ tơring teh âu adoi lăp kơ tơmam xa juăt jue âu. Lơ\m tơdrong ‘lơ\ng kơ lơ tơ[ăng xa dang ei, tơ[ăng prit nguôn duh oei jing minh lơ\m dôm tơ[ăng xa ưh kơ gơh k[ah lơ\m rim ‘măng pơgơ\r et xa, ‘năr tết .. kơ kon pơlei. Ưh kơ adro# thoi noh, tơ[ăng prit nguôn dang ei oei [ôh tơ\ lơ anih nhà hàng te\ch pơdro tơmam xa lơ\m apu\ng, ‘nhăk tơ[ăng kơ pơlei pơla bngai Thái tơbang hăm tơmoi ataih je#. Yă Lò Thị Môn, oei tơ\ pơlei Tủm, xăh Chiềng Khoi, apu\ng Yên Châu ăn tơbăt:“Tơroi kơ prit nguôn, hăm bngai Thái tơ\ Yên Châu, lơ\m rim ‘măng et xa, ‘năr tết, ‘năr xo# kơ unh hnam, pơlei pơla mưh ưh kơ đei prit nguôn noh nhen le\ ưh kơ x^ ‘năr et xa ôh. Mă tơdrong kiơ, rim ‘măng et xa duh athei đei tơ[ăng nguôn jing tơmam xa tơm, xa ‘lơ\ng, rim bngai adoi lăp xa, ưh kơ adro# bngai Thái dăh mă bngai Kinh”.

Rim ‘măng tơmoi truh tơ\ hơgăt teh Yên Châu, dăh minh ‘măng chă xa hơlen lăng tơ[ăng prit nguôn Yên Châu hăm tơdrong pui ‘lơ\ng đơ\ng tơm prit, [âu phu đơ\ng đak pai kơting ‘nhe\m atu\m hăm tơdrong nham đơ\ng hla iu\. Vă đơ\ng noh, rim bngai gô ưh kơ lai hiơt tơmam xa tơguăt hăm tơdrong erih kơ kon pơlei tơring groi kông âu. Păng tơ\ tơring Tây Nguyên, kon pơlei duh gơh pai hơlen lăng tơ[ăng xa, kơlih lơ\m pơgar kơ lơ unh hnam, duh hlôi đei prit hơdro# hơdrăn, dang tơm Cuổi nguôn nhen nơ\r bngai Thái krao prit âu.