VOV4.Bahnar - Năr 16 khei 3 đunh kơ âu 41 xơnăm, tơring teh Kon Tum, minh lơ\mdôm kơdrăn tơblăh kơtang hloh ăh chăl tơblăh Mih, đei io\k jơnei rơngei. Vơ\ iung đơ\ng ‘nhui ‘mra#m kơ tơdrong tơblăh, j^ bơnôh yuơ tơdrong hiong răm, 41 xơnăm kơ âu Anih jang Đảng, Jơnu\m pơgơ\r tơring, khul linh păng kon pơlei Kon Tum che\p vei tơdrong tơguăt tơguăl atu\m jơhngơ\m pơjing hơto\k pơlei pơla. Atu\m hăm đak pơ uh păng xe\ch pham, dôm tơring teh răm yuơ [ôm ‘mra#m, răm yuơ pơgang pơnhu\l hoă ho\k xơ\, dang ei hlôi vơ\ giơ\ng, ‘nhăk tơdrong hơ iă jơnap ph^ tơno\.

         Đơ\ng plei tơm Kon Tum kiơ\ trong Hồ Chí Minh hơlơ\k găh pơmơ\t tu đ^ dang 2 jơ hao gre hơyuh vă năm truh th^ tra#n kơ apu\ng Đak Glei. Truh dôm pơlei pơla ataih yaih nhen: Đak Man, Đak Blô, Đak Choong, Ngọc Linh… duh hiong dôm j^t pơn^t đe\ch, yuơ trong nơnăm hlôi keh đang hiôk.

            Tơ\ jih jăl trong Hồ Chí Minh gre vih vơ\t ro\ng ‘ngir đơ\ng tu pơbăh, [ok A Thế, hơdrung Jeh - Triêng, oei tơ\ pơlei Đông Lốc, xăh Đak Man vih hơdơ\r:“Khei 4 xơnăm 1997 noh tơklăh xăh, trong nơnăm tơnap tap, năm jơ\ng đe\ch, trong trôk trăp. Jăl trong mă âu xơ\ noh lơ [ok kie\k dêh hli mă nơh. Truh dang ei, kon pơlei bơ\n [ôh đei jăl trong Hồ Chí Minh noh phiơk kơ jơhngơ\m, đei gre thu\t vih vơ\t hiôk hian dêh”

Vă ke\ đei tơdrong tơplih nhen dang ei, atu\m hăm tơdrong tơgu\m đơ\ng teh đak, Anih jang Đảng, kon pơlei apu\ng Đak Glei adoi găn ga 41 xơnăm iung jang, atu\m hăm đak pơ uh păng xe\ch pham. Kơtă đơ\ng dôm năr đơ\ng ro\ng kơ đei io\k jơnei rơngei, apu\ng hlôi tơle\ch jang pơtăm [a na tơgu\m kon pơlei kon kông tơ\ Đak Glei pơtôch le# trong jang chă muih roh xoh mir jơmu\l pơtăm. Mă blu\ng noh tammă juăt, mă lei đơ\ng ro\ng kơ hlôh vao lơ hơdre\ch ‘long pơtăm nhen cà phê, kxu, tơ[ăr dang ei hlôi jing juăt jue păng pơyua lơ ăn kon pơlei.

Jing xăh mă blu\ng pơtăm cà phê kơ apu\ng, Đak Choong dang ei tôm rim unh hnam pơtăm hơdre\ch tơm âu. Unh hnam jang rơgei nhen kdră pơlei Bê rê, [ok A Thuốc, A Duông, A Anh oei tơ\ pơlei Đắc Glei… rim xơnăm jang đei yua kơ hre\ng triu hlak jên đơ\ng pơtăm cà phê. {ok A Mô, {^ thư Anih jang Đảng xăh Đak Choong ăn tơbăt:“Kon pơlei ba dang ei hơto\kmu\k drăm tơnăp hloh pơtêng hăm adrol ki. Pơm jang đei yua adoi da [iơ\. Hin dơnuh adoi oei mơ\n mă lei pă đei oei unh hnam pơngot bơih. Noh jing tơdrong hơ iă. Dang ei xăh nhôn, unh hnam kon pơlei tơ\ yơ adoi rơgoh, hnam man. Pơtêng hăm xơnăm1996 dang ei hnam man đei truh 70%”

Atu\m hăm tơdrong dăp đon dăp bơnôh tơgu\m kon pơlei io\k yua tơdrong rơgei khoa ho\k kih thuơ\t vă tơplih trong jang, apu\ng Đak Glei duh dru\t kơtang ming man trong nơnăm tơ\ pơlei pơla vă kơ hiôk ăn tơdrong te\ch răt tơmam drăm, hơto\k pơm jang. Truh dang ei, 11 xăh, mă kăl noh dôm xăh tơnap tap nhen Mường Hoong, Ngọc Linh, Xốp, Đak Blô đei trong xă truh anih kơdra#m hiôk ăn vih vơ\t kơ 2 pơyan to# ‘mi. Unh hơyuh teh đak đei dui truh tôm pơlei pơla. Ưh kơ đei pơngơ\t hăm tơmam xo\ng xa, hru\k hrơ\p rim kơ năr bơih, kon pơlei Đak Glei tơ\ tơring ataih yaih, tơring kon pơlei kon kông kơche\ng tơnăp hloh truh tơdrong pơm pơdro\ng, atu\m tơpang ti pơjing tơring pơxe\l ‘nao. Dôm xăh jang rơgei noh Đak Môn, Đak Pét, Đak Kroong jing tơdrong pơ ư hơ iă kơ kon pơlei tơ\ âu. Hăm vă je# 45.000 măt bngai, hloh 82% noh kon pơlei kon kông, mu\k drăm kon pơlei mă tơm noh choh pơtăm, apu\ng Đak Glei xkơ\t atu\m hăm tơdrong ‘nhăk hơdre\ch ‘long pơtăm ‘nao lơ\m choh jang xa vă hơto\k io\k yua, pơ ‘lơ\ng tơmam pơm tơle\ch, pơjing hơnăn tơmam pơtăm adro# ăn dôm hơdre\ch ‘long pơtăm juăt jue. {ok A Phương, Pho\ kdră Anih vei lăng kon pơlei apu\ng Đak Glei ăn tơbăt: “Apu\ng ako\m pơgơ\r hơto\k 3 hơdre\ch ‘long pơtăm tơm. Mă mônh noh kxu, mă [ar noh cà phê păng mă pêng noh tơ[ăr. Hăm kxu ako\m tơ\ 3 xăh găh pơbăh: Đak Long, Đak Môn, Đak K’roong. Dang ei noh 1.100ha. Găh cà phê noh tơ\ 6 xăh găh tu đei Đak Blô, Đak Man, Mường Hoong, Ngọc Linh, xăh Xốp. Truh xơnăm 2020 hơgăt cà phê gô to\k truh 1.600ha. Tơm tơ[ăr ako\m mă tơm tơ\ xăh Đak Pét păng th^ tra#n Đak Glei. Oei mă nai noh apu\ng tơjur jang [a păng [um [lang”

          Năm truh Đak Glei 41 xơnăm đơ\ng ro\ng kơ năr Kon Tum đei io\kjơnei rơngei, roi băt hơdăh hloh kjă kơ tơdrong rơngei hiôk hian. Ato\k tơ iung pran găh mu\k drăm tơpôl, vei xđơ\ng tơpôl teh đak păng man 130km trong xơlam rơngei tơbôl hăm teh đak boăl Lào. Hăm đon bơnôh nuih mơng kơ dôm bngai pơnă cộng sản tơ\ hnam phak Đak Glei, đon bơnôh iung tơjră đơ\ng kon pơlei Xốp Dùi, pơjing tơdrong jơnei Đak Glei, Đak Pét păng tơdrong đei jơnei hăm tơjră pơngot rơve\t kơtul chơ dư lơ\m 41 xơnăm kơ âu, Đak Glei oei chih xkơ\t tơdrong erih ‘nao tơ\ hơgăt teh găh pơmơ\t tu Tây Nguyên.

Lan chih păng rapor