VOV4.Bahnar – Pơm kiơ̆ tơdrong pơgơ̆r đơ̆ng Anih Mong jên Teh đak pơtoi tơlĕch dômt rong jang tơgŭm, pơklaih tơnap tap ăn bơngai tŏk iŏk jên ƀơm răm đơ̆ng pơrang jĭ Covid -19, đơ̆ng năr 16/6/2021, Agribank hơtŏk hloh tong anê̆ jên mong axong tŏk iŏk hăm jên cheh tŏ xĕt hăm bơngai tŏk iŏk mă ƀơm răm đơ̆ng pơrang jĭ Covid - 19 truh 200.000 tih hlj vă tơgŭm ăn tơmoi hơmet tơnap tap, xơđơ̆ng tơdrong jang tĕch pơdro, vei xơđơ̆ng tơdrong pơyua ăn tơpôl.

Pơgar ka phê pơtăm tơ ‘măl xă 1 ha kơ ‘nhŏng Lê Đức Anh (đô̆i 5 Kŏng ti ka phê Đ’Rao, apŭng Cư M’gar, Đăk Lăk) hlôi tŏk ăh xơnăm mă 8, pơtơm ăh xơnăm pran hloh. Dôm tơm ka phê hlôi klăh xơdrai giơ̆ng ‘lơ̆ng ƀenh kơ plei. ‘Nhŏng Đức Anh ăn tơbăt: adrol ki xư hlôi phă lê̆ pơgar ka phê kră, lê̆ teh rơhơi lơ̆m 2 xơnăm kiơ̆ ƀlep pơkăp pơtăm tơ ‘măl ka phê, đơ̆ng rŏng kơ noh pơtơm pơtăm hơdrăp dơ̆ng. Gơnơm rơih hơdrĕch ‘lơ̆ng, pơm kiơ̆ ƀlep dôm pơkăp kih thuơ̆t vei lăng pơgar ‘long pơtăm giơ̆ng ‘lơ̆ng. Ưh đei nhen lơ tơring, tơm hơnơ̆ng kơ lôch kơlih ƀơm lơ kơloăi pơrang đơ̆ng rŏng kơ pơtăm minh ƀar xơnăm: “Pơtăm tơ ‘măl ka phê noh đơ̆ng rŏng kơ xơ̆k rơhơi teh, pơtăm ‘long pơm pơnăn xa vă pơ ‘lơ̆ng teh păng inh pơtăm tơ ‘măl ka phê noh đei lơ plei hloh. Ăh mă tam pơtăm tơ ‘măl, hăp kră noh minh ha đei đơ̆ng 7- 8 tâ̆n. Pơtăm tơ ‘măl tơm đei plei noh đei yua đơ̆ng 15 truh 17 tâ̆n, mưh đei lơ plei noh đei yua lơ hloh. Pơgar ‘long pơtăm âu 1 ha, đei 17 tâ̆n”.

Ƀok  Nguyễn Hữu Thọ, kơdră Kŏng ti Ka phê Đ’Rao ăn tơbăt: Kŏng ti đei  488 ha ka phê, đơ̆ng xơnăm 2010 truh dang ei hlôi tơlĕch pơtăm tơ ‘măl đei 298 ha, đei hloh 60% hơgăt pơkăp. Kơsô̆ jên axong ăn tơdrong pơtăm tơ ‘măl noh hloh 33 tih hlj. Tôm noh yuơ Anih Mong jên Choh jang xa păng Hơtŏk tơring pơxĕl tơ̆ Cư M’gar axong tŏk iŏk hăm jên cheh tŏ xĕt. Đơ̆ng blŭng xơnăm 2020 truh dang ei, kơyuơ kơjă minh kĭ ka phê kăp hloh kơjă tĕch noh Kŏng ti ƀơm lơ tơnap tap. ‘Nguaih kơ noh hloh 65% lơ̆m kơsô̆ 435 bơngai jang kơ Kŏng ti noh bơngai kon kông, tơdrong erih mŭk drăm oei tơnap tap; mă lơ noh tŏk iŏk jên anih mong jên vă axong choh jang păng erih xa. Lơ̆m kơsô̆ hre hloh 41 tih hlj dang ei kơ Kŏng ti, tôm noh adoi tŏk iŏk tơ̆ anih mong jên Choh jang xa păng Hơtŏk tơring pơxĕl apŭng. Đơ̆ng mă pơrang jĭ Covid-19 hơbuh hli, Kŏng ti hlôi đei anih mong jên pơdui khei năr kla hre păng tơjur jên cheh. Tơdrong mă âu tơgŭm ƀiơ̆ ăn kŏng ti, bơngai jang da ƀiơ̆ kơ tơnap tap: “Anih Mong jên choh jang xa tơgŭm ăn anih jang noh tơjur jên cheh, tơjur tôm jên cheh tŏk iŏk. Đơ̆ng 9,5 oei pă 9% noh tôm đei đei hơmet jur 8,5 đang kơ noh7,5 păng 6,5 noh adoi tơjur ƀiơ̆ tơnap tap găh jên cheh lơ̆m 6 khei blŭng xơnăm 2021. Đơ̆ng xơnăm 2020 anih mong jên hlôi hơlen pơkăp păng tơjur truh đĭ xơnăm 2021. Noh jên cheh duh tơgŭm ăn anih jang tih tên vă xek tơlang tơnap tap lơ̆m khei năr âu ki”.

Ƀok Lê Hồng Phong noh jang mŭk drăm ming man hnam trưng Rong hơ ioh Phong Lan, tơ̆ thĭ trâ̆n Quảng Phú, apŭng Cư M’gar hlôi hloh 10 xơnăm kơ âu.

Đơ̆ng mă pơrang jĭ Covid-19 hơbuh hli, đei khei hnam trưng athei tang ‘măng prăt năr hloi. Dang ei rim năr adrô̆ xơng 70 ‘nu mon, hơtŏ hăm ¼ pơtêng hăm ‘năr hmă. 13 bơngai pơtho pơlơh băl pơdơh pơtho. Hnam trưng tơ ‘ngla pơm tơm, noh bơngai pơtho pơdơh noh ưh đei jên khei. Ƀok Phong ăn tơbăt: Anih jang mŭk drăm kơ ƀok duh đei anih mong jên tơjur jên cheh: “Anih mong jên krao anih jang mŭk drăm vă pơma dơnuh găh tơdrong tơnap thoi yơ? păng tơƀôh trong ăn găh trong chih akŏm tơroi lơ̆m hla bar. Anih mong jên duh tơgŭm axong tŏk iŏk hăm jên cheh tŏ xĕt. Tơdrong đei ƀôh dang ei noh inh ‘meh anih mong jên tơjur ƀiơ̆ jene cheh lơ̆m khei pơrang jĭ hơbuh hli âu, păng pơdui khei năr kla hre tơm. Mă ƀar noh mưh đei tơgŭm noh tơgŭm ăn hnam trưng tŏk iŏk tŏ xĕt kon jên vă kla jên khei jang, tơgŭm ăn bơngai pơtho lơ̆m khei pơrang jĭ hơbuh hli”.

Ƀok Nguyễn Quang Vinh – Phŏ kơdră anih Mong jên Choh jang xa păng Hơtŏk tơring pơxĕl găh Tu Đăk Lăk ăn tơbăt: “Lơ̆m 2 xơnăm kơ âu kơyuơ pơrang jĭ Covid hơbuh hli noh anih mong jên Agribank găh Tu Đăk Lăk hlôi tơgŭm ăn bơngai tŏk iŏk hơmet tơnap tap păng pơtơm pơm jang nhen tơ̆ hơla âu: Pơkăp khei năr kla hre, tơjur jên cheh tŏk iŏk 735 tih hlj, hăm kơsô̆ jên axong tŏk iŏk noh 337 tih hlj, lơ̆m noh đei 19 anih jang mŭk drăm tŏk iŏk hăm kơsô̆ jên 144 tih hlj. Tơjur jên cheh hăm bơngai tŏk iŏk adrol ki đơ̆ng 1 truh 3% kiơ̆ kơ bơngai tŏk iŏk jang tơdrong kiơ. Đơ̆ng khei năr pơrang jĭ hơbuh hli noh Agribank găh Tu Đăk Lăk hlôi keh đang hô sơ ăn 31.500 ‘nu tơmoi, hăm kơsô̆ jên tŏk iŏk noh 16.320 tih hlj. Noh Agribank găh Tu Đăk Lăk hlôi tơgop vang glơng tơnap tap hăm tơmoi găn hloh rơhiŭng rơhiăng vă xơđơ̆ng pơm jang hơtŏk tơ iung mŭk drăm.

Lan chih păng pơre nơ̆r