VOV4.Bahnar -
Đak Lak ăh pơyan ‘mi kial đak hơbông đei tơroi noh ưh kơ đei xđơ\ng. Dôm anih
jang kpal păng kon pơlei tơ\ âu to\k bo\k hơmet lơ tơdrong kăl vă tang găn vă
chă trong tơjur [iơ\ răm.
Tho\ng
kmăi găn đak kxo\k oei ro jăng ‘nhăk nhôn găn đak krong Krông Ana truh xăh Ea
Trul, apu\ng Krông Bông, dêh char Đak Lak. Bngai vơ\r tho\ng noh ‘nho\ng Lê Văn
Đấu, oei tơ\ thôn 2, xăh Ea Trul ăn tơbăt: tho\ng kmăi âu păng ao đông noh yuơ
Anih jang Kanh sat hơlen trong nơnăm Ko\ng ang dêh char Đak Lak ‘nao axong ăn
vă kon pơlei găn đak krong gơh xđơ\ng lơ\m pơyan ‘mi kial: “{ơ\t mă ‘nhăk tho\ng jur noh đe
‘nho\ng hlôi pơhrăm ăn kơ nhôn băt trong yua păng vih vơ\t kiơ\ đak krong, duh
nhen tơdrong ‘nhăk xơng kon pơlei vih vơ\t gơh xđơ\ng hiôk”.
Tơ\
tơring klu\ng kơ apu\ng Krông Bông, rim xơnăm xăh Ea Trul duh đei tơdrong mă
đak hơbông la#p tơ\ 5 pơlei pơla rok kiơ\ đak krong Krông Ana, hăm vă je# 100
unh hnam [ơm răm. Pơđ^ jơnu\m pơgơ\r tơring păng kon pơlei hơnơ\ng kơchăng vă
tơjră hăm ‘mi kial, noh tam mă lai yơ tơring âu răm găh kon bngai. {ok Phan
Xuân Hóa, Pho\ kdră anih vei lăng kon pơlei xăh Ea Trul, apu\ng Krông Bông ăn
tơbăt: “Xăh nhôn hơmet 2 to\ tho\ng, [ơ\t đei đak hơbông noh io\k chă chơ kon
pơlei truh tơ\ anih kjung hloh ăh hnam trưng jăl 2 păng jăl 1 tơ\ âu. Ăh pơyan
‘mi đak hơbông noh nhôn hơnơ\ng tơroi ăn kon pơlei băt anih đak ro kơtang, đak
hơbông, ka#m ưh kơ ăn hơ ioh le\ch tơ\ đak krong păng rim unh hnam mă hơnơ\ng
vih vơ\t hăm tho\ng; păng nhôn atu\m hăm jơnu\m vei hơlen pơlei pơla chă hơlen
măng năr, hơvơn kon pơlei pơm kiơ\ tơnăp tơdrong pơkăp vei xđơ\ng”.
Tơ\
dêh char Đak Lak hiơ\r kơ jơhngơ\m hloh noh tơdrong ưh kơ đei xđơ\ng đơ\ng dôm
dơnâu đak lơ\m pơyan ‘mi kial. Dang ei tơring âu đei truh 317 pơnơ\ đak răm.
Adrol âu ki dôm dơnâu pơnơ\ âu đei pơjao ăn jơnu\m pơgơ\r tơring vei lăng păng
io\k yua, yuơ k[ah kang [o# juăt jang noh io\k vei yua ưh kơ đei tơnăp. Đơ\ng
blu\ng xơnăm âu, Anih vei lăng kon pơlei dêh char Đak Lak hlôi xkơ\t pơjao đ^
đăng ăn Ko\ng ti vei lăng păng io\k yua pơnơ\ đak Đak Lak drơ\ng nơ\r vei
hơlen. Vei xđơ\ng adrol kơ pơyan ‘mi păng io\k yua tơnăp dôm tơdrong ming man,
Ko\ng ti axong hloh 10 tih hlak jên vă ming hơmet dôm anih răm kơtang, atu\m
hăm noh tơle\ch lơ trong jang hơdăh vă tơjră tơtom hăm dôm tơdrong ưh kơ ‘lơ\ng
lơ\m pơyan ‘mi kial đak hơbông. {ok Lê Gia Dậu, Kdră Ko\ng ti vei lăng păng
io\k yua pơnơ\ đak Đak Lak ăn tơbăt: “Ăh io\k dơnâu pơnơ\ đak noh nhôn ming man
đ^ đăng hloi, hơmet unh hơyuh tơ\ minh [ar anih [ôm đak, hơmet đing pơro đak mă
hlôi hư răm. Dơnâu pơnơ\ đak yuơ kon pơlei pơjao ưh kơ đei kôih hơmet, noh nhôn
athei kôch hơmet dơ\ng. Truh dang ei nhôn hlôi hơmet vă je# tôm. Nhôn ako\m
trong tơjră đak hơbông đơ\ng rim dơnâu đak, đei tơdrong vang jang đơ\ng jơnu\m
pơgơ\r tơring, đơ\ng thôn xăh păng apu\ng hloi; ling lang athei đei bngai vei
hơlen măng năr lơ\m khei năr ‘mi kial đak hơbông. Hăm dôm dơnâu đak mă hơnơ\ng
blai đak, noh nhôn kho\m mă ưh kơ đei le# tơhlăk tơ\ anih đak ro, athei hơlen
hơmet hloi dôm tơdrong răm. Hăm dôm dơnâu đak mă đei đak blai ro noh athei
xkơ\t pơro đak hơbông, pơkăp kiơ\ kơ rim dơnâu mong đak”.
Atu\m
hăm tơdrong vei xđơ\ng ăn dơnâu mong đak, dôm tơring lơ\m dêh char Đak Lak hlôi
hơlen hơmet tôm khul jang, tơmam drăm ‘nâu nai... hăm tơchơ\t 4 tơ\ tơring
kơdih tơjră hăm ‘mi kial đak hơbông. Dêh char hơmet pơkăp jang atu\m hăm dôm
anih jang lơ\m tơdrong jang âu, mă kăl noh tơdrong tơroi găh hơyuh to# ‘mi
kial, tơroi hrôih găh dôm tơdrong ‘mi kial đak hơbông hăm rim tơring, rim jơ
‘năr, păng pơtru\t kơtang tơdrong hơvơn kon pơlei ne\ kơ pơhơi. Đak Lak duh oei
dru\t tenh 6 tơdrong jang axong anih oei xđơ\ng ăn kon pơlei, ‘nhăk je# 800 unh
hnam kon pơlei le\ch đơ\ng tơring đei đak blai, hơlih teh, đak la#p hơnơ\ng...
Anih choh jang xa dăh hrôih xkơ\t khei năr pơyan jang vă dôm tơring kơdih rei
pơtăm tang găn [iơ\ răm yuơ cham char pơjing.
Kiơ\
tơdrong tơroi đơ\ng anih jang hơlen ‘mi kial, pơyan ‘mi xơnăm âu tơ\ Đak Lak gô
ưh kơ đei xđơ\ng: blu\ng pơyan ‘mi to\ xe\t, mă lei truh je# đ^ pơyan ‘mi
(pơhlom ăh khei 9, 10) noh ‘mi gô lơ hloh. {ok Mai Trọng Dũng, Pho\ kdră anih
choh jang xa păng ato\k tơring pơxe\l Đak Lak tơroi găh tơdrong kơchăng đơ\ng
tơring lơ\m pơyan ‘mi kial: “Xkơ\t đei dôm tơdrong ưh kơ xđơ\ng thoi
noh, noh anih vei lăng kon pơlei dêh char hlôi pơgơ\r dôm jăl jang dăh tenh
kuăng tơle\ch tơdrong jang tơjră vă tơjur [iơ\ cham char ‘mi kial pơrăm: hơdăh
noh hơlen keh đang tơdrong pơgơ\r tơjră ‘mi kial đak hơbông pơrăm păng tơgu\m
do\ng, păng truh khei năr âu noh dôm jăl jang, mă kăl noh apu\ng, hlôi pơjing
dôm tơdrong jang vă tơjră cham char ‘mi kial ăn rim tơring mă hơdăh; đang kơ
noh jang tơnăp tơdrong jang hơmet kiơ\ 4 tơdrong pơkăp tơ\ tơring. ‘Ngoaih kơ
noh pơgơ\r hơvơn pơtho kon pơlei băt hơdăh dôm tơdrong răm đơ\ng ‘mi kial vă
tang găn, pơm thoi yơ tơjur [iơ\ răm yuơ ‘mi kial đak hơbông pơm đei”.
Lan
chih păng rapor
Viết bình luận