VOV4.Bahnar –Kiơ\ tơ drong pơ kăp rim sơ năm, đơ\ng khei 9 tru\h khei 11 pơ jing khei tơm kơ pơ yan ‘mi tơ\ tơ ring Tây Nguyên, mă lei sơ năm âu, ‘mi tơ\ tơ ring âu ư\h kơ đei lơ. Yua thoi no\h, bơ nơ\ đak lơ\m tơ ring Tây Nguyên pơ ma hơ dro# păng tơ\ de#h char Dak Lak pơ ma atu\m ku\m tam mă mong đak tơ ru\ih ăn kơ [a pơ yan pu\ih phang sơ năm 2015-2016 tru\h âu kơnh.

 Dôm năr to\k bo\k pơ yan ‘mi, lơ\m kơ dơ chu\n plei Tría, xăh Buôn Tría, apu\ng Lak, ‘năr tơ\ hlơ hle\ng păng ư\h kơ đei hơ mơ\l hloi. Găh hơ la dơ nâu đak plei Tría, [ônh kơ lăng [o#h đak đ^ hrơ\ tôch lơ. ‘Nho\ng Y Grốc H’Drue#, tơ\ plei Tría tơ roi tơ băt, kon pơ lei tơ\ âu hlôi kăt yuă đang [a pơ yan, to\k bo\k gô pơ yan jang plơ\ng. Sơ năm ‘nâu ‘mi to\ se\t, đak đơ\ng dơ nâu mong đak plei Tría ‘nao lăp to\k bo\k đe\ch, kơ na kon pơ lei bơ ngơ\t gô ư\h kơ măh hloi đak cho\h jang sa păng đak yua lơ\m pơ yan to\ tru\h. ‘Nho\ng Y Grốc pơ ma: “ Rim sơ năm đak t^h [iơ\, sơ năm ‘nâu đak ‘no\h to\ se\t. Hli kơ tơ dăh ư\h kơ đei ‘mi ‘no\h ro\ lăng sơ năm ‘nâu đak ư\h kơ măh ăn kơ kon pơ lei jang chu\n, 2 ‘no\h đak yua păng tơ\ âu jang che\h phe lơ ‘no\h hli ư\h kơ măh đak. Yua kơ rim sơ năm pơ yan ‘nâu đak đ^ blai kơ pơ nơ\ bơ\ih mă lei sơ năm ‘nâu ư\h kơ măh.”

Ư|h kơ măh đak ku\m jing tơ drong to\k bo\k đei [o#h hăm kơ dơ chu\n tơ je# găh to, kơ xăh Buôn Triết, apu\ng Lak. {ok Lê Xuân Chung, Kơ dră an^h jang vei lăng rim dơ nâu mong đak apu\ng Lak tơ roi tơ băt, vă je# đ^ pơ yan ‘mi mă lei đak tơ\ 2 dơ nâu đak plei Tría păng plei Triết lăp đei 30%. Hăm tơ drong ‘mi to\ se\t nhen dang ei, đak lơ\m dơ nâu mong đak gô lăp vei lăng tơ ru\ih đei dang 1 puăt hơ găt chu\n na plei Triết đe\ch. Hlo\h 1 puăt uơ oei dơ\ng, hơ to\ dang 700 héc ta, gô ư\h gơ\h rei hơ dre\ch: “Kơ plăh dang ei đak ‘no\h j^ 6m, 6 mét hơ to\ hăm dang 9-10 triệu met khối. Lơ\m kơ plăh ‘no\h hơ găt tơ ru\ih đơ\ng dơ nâu đak âu rim sơ năm ‘no\h j^ dang 1.300 héc ta [a. Tơ dăh đơ\ng dang ei tru\h khei 11 mă ư\h kơ đei ‘mi ‘no\h đak mong lăp măh tơ ru\ih ăn kơ 500- 600 hec ta, uơ oei dơ\ng ‘no\h j^ đei phang ư\h kơ măh đak tơ ru\ih. {a tơ\ âu đơ\ng 110-120 năr ‘no\h lăp pơ yua ăn kơ dang 40 năr blu\ng.”

          ‘Mi to\ se\t, đak lơ\m dơ nâu mong  hrơ\ jru\ pơ têng hăm lơ sơ năm ‘no\h j^ tơ drong atu\m tơ\ găh lơ rim dơ nâu mong đak lơ\m de#h char Dak Lak. Kỹ sư Nguyễn Hoàng Thông, vei lăng dơ nâu mong đak Ea Bông 1, Ea Bông 2, xăh Ea Bông, apu\ng Krông Ana  tơ roi tơ băt: “Kiơ\ nhen đak chă lăng năng păng ch^h lơ\m hla ar rim năr đơ\ng 2 dơ nâu mong đak Ea Bông 1 păng Ea Bông 2 ‘no\h đak lăp đei 30% pơ têng hăm rim sơ năm hơ drol. Tơ dăh đei [o#h hơ nơ\ng đ^ pơ yan ‘mi ư\h kơ đei ‘mi ‘no\h đak lơ\m dơ nâu mong đak gô ư\h kơ to\k lơ păng to\ phang ro\ lăng đei [o#h hăm lơ hơ găt chu\n na.”

{ok Lê Gia Dậu, Kơ dră vei lăng Ko\ng ti vei lăng dơ nâu mong đak Dak Lak tơ roi tơ băt, an^h jang vei lăng hlo\h 430 to\ dơ nâu mong đak tơ\ tơ ring. Hăm tơ drong ư\h gan ‘mi nhen sơ năm ‘nâu, đak tơ\ găh lơ rim dơ nâu mong đak adoi đei to\ se\t hlo\h [iơ\ pơ têng hăm khei ‘nâu kơ lơ sơ năm, pă jor pơ yan [a phang vă je# tru\h gô đei to\ phang. Dang ei đ^ hơ tuch pơ yan ‘mi, mă lei đak tơ\ 10 dơ nâu mong đak t^h, đei mong hlo\h 5 triệu mét khối đak adoi hrơ\ jru\ pơ têng hăm khei ‘nâu kơ sơ năm sơ\, đei dơ nâu lăp ‘nao mong đei hlo\h 30%. Mă hơ dăh ‘no\h, tơ\ rim dơ nâu mong đak t^h nhen dơ nâu đak găh pơ băh Krông Búc:đak to\ se\t hlo\h kơ khei ‘nâu sơ năm sơ\ 3 mét, lăp đei 63% đak mong đe\ch; dơ nâu đak Vụ Bổn tơ\ apu\ng Krông Pách, đak lăp tam mă đei 30%; dơ nâu đak Ea Kao tơ\ pơ lei tơm Buôn Ma Thuột lăp đei dang 55%. {ok Lê Gia Dậu pơ ma: “Ako\p đ^ đăng ‘mi jo# păh lăp rim sơ năm lơ\m dang 1.700 ml mă lei tru\h jơ ‘năr âu ‘mi jo# păh lăp ‘nao lăp đei dang 1.000, đei tơ ring lăp đei 700-800. Vă khan đei tơ ring pơ tôch ‘mi ‘nao lăp đei 25% pơ têng hăm jo# păh lăp rim sơ năm. Lơ\m ako\p kơ so# 432 dơ nâu mong đak mă ko\ng ti nhôn vei lăng io\k jang ‘no\h dang ei ‘nao lăp đei 180 dơ nâu đak ‘no\h j^ đak to\k đei hmă, uơ oei dơ\ng ‘no\h rim dơ nâu đak lăp io\k đei 30% kơ so# đak. Mă loi ‘no\h j^ đei 11 dơ nâu đak to\k bo\k đei đak hrơ\ lơ.”

Tơ drong mong đak đơ\ng rim dơ nâu đak lơ\m de#h char Dak Lak đơ\ng dang ei tru\h khei ‘năr pơ tơm pơ yua đak tơ ru\ih ăn cho\h jang sa, pơ mơ\ng pơ đ^ lơ\m đak ‘mi đơ\ng dôm năr uơ oei dơ\ng kơ khei 10 păng lơ\m khei 11 tru\h. Hlo\h 600 dơ nâu mong đak t^h ie\ tơ\ Dak Lak oei to\k bo\k răp gô dôm ‘măng ‘mi hơtuch pơ yan. Mă lei, kiơ\ tơ roi tơ băt hơ drol đơ\ng an^h vei lăng găh hơ yu\h to\ ‘mi kial, ‘mi sơ năm ‘nâu tơ\ tơ ring Tây Nguyên gô se\t [iơ\ pơ têng hăm jo# păh kơ lơ sơ năm. Kơ l^h thoi no\h, đak pơ yua ăn cho\h jang sa ku\m nhen yua lơ\m pơ yan to\ tru\h gô kơ [a\h lơ hlo\h.

Thuem tơ blơ\