VOV4.Bahnar - Kiơ̆ đơ̆ng Dơnŏ anĭh vei lăng Tơdrong jang Bơngai jĭ rơka păng Tơpôl dêh char Dak Lăk, đơ̆ng blŭng sơnăm trŭh dang ei, lơ̆m tơring hlôi đei 31 ‘măng glơ̆k kơ đak pơm ăn 39 ‘nu hơ iŏh lôch, lơ hlŏh ƀar ‘măng pơtêng hăm sơnăm sơ̆. Kơsô̆ au jing tơdrong tơbăt hơdăh athei kơ chăng găh bơ̆ jang vei lăng năng tông hơ iŏh đơ̆ng bŭng khei pơdơ̆h hŏk. Pơm lơ liơ vă đe hơ iŏh dă ƀiơ̆ glơ̆k kơ đak ‘nŏh jing tơdrong tôch mơmat tat kăl đei vag iung jang đơ̆ng tơpôl. Ƀai chĭh “Glơ̆k kơ đak tơ̆ đe hơ iŏh-jơhngơ̆m ơ̆h sơ ‘ngon ling lang” đơ̆ng Nam Trang, Bơnbgai chĭh kơtơ̆ng ang ăn Radiô NPMVN oei tơ̆ Tây Nguyên chĭh tơbăt tơdrong au.

Hơ iŏh pơtơm dĭh băl năm hum tơ̆ đak kroong, tơdrong hơmơt tŏk bŏk răp gô

Hơdơ̆r dơ̆ng lơ̆m năr kon hơdruch drŏ nglo lôch, mŏ H’Bren Êban, oei tơ̆ buôn Ea Mấp, thĭ trân Ea Pôc, apŭng Cư Mgar, dêh char Dak Lăk oei pơm ăn kơ mŏ ư̆h kơ kĕ gơ̆t đak măt. Mŏ tơbăt, kon mŏ ‘nŏh jĭ bơngai joăt chă pơm ngôi kơna đơ̆ng sơ̆ trŭh dang ei năm tơ̆ yơ, jang yă kiơ mŏ jei hơnhăk ba păng vei lăng tôch tơnăp. Mă lei, pơgê năr 9-6, kơ yuơ đei tơdrong kăl kơna mŏ lê̆ kon kiơ̆ ƀă năm jang tơ̆ chŭn atăih kơ hnam dang 300m. Mă lei, lăp ư̆h kơ chăng tŏ sĕt kon drŏ nglo klĕnh kơ ƀă sư năm tơ̆ dơnau đe ‘nao sir tơ jê̆ chŭn na vă pơm ngôi đơ̆ng nŏh tơ sĕr pơ̆k huŏng lơ̆m dơnau. Mư̆h băt tơdrong au, klo mŏ hlôi kơtăh lơ̆m dơnau dŏng kon hơ ‘lơ̆p ră mă lei đĭ klui bơih.“Tơdăh gơ̆h răt tơdrong erĭh ăn kơ kon hơ ‘lơ̆p lei mă đơ̆ng kơ ti hlak jên ba jei hơdrin tĕch pơgoh tĕh vă răt sư gơ̆h erĭh dơ̆ng. Rim năr ba hơpơi kon ba đei erĭh dơ̆ng.”

Lôch răm lơ̆m ‘măng glơ̆k kơ đak, oei đei pơ đĭ 2 ‘nu mon drŏ nglo 12 sơnăm - kon hơ ‘lơ̆p ‘nhŏng Y Dro Niê- jei oei lơ̆m buôn Ea Mấp. ‘Nhŏng Y Dro Niê tơbăt, 2 pơyan pơdơ̆h hŏk sơnăm au, kon hơ ‘lơp sư oei hơnơ̆ng kiơ̆ sư năm tơ̆ chŭn, mir vă tơgŭm ăn ƀă chă jang sa. Lơ̆m mă nŏh, lăp đơ̆ng rŏng vang jang tơgŭm ƀă rơ uơ chŭn na, ŏh pơdơ̆h chă ngôi.Ngêh ngăi kon hơ ‘lơp băt glơi păng hlôi joăt chă jang tơ̆ mir kơna ‘nhŏng Y Dro Niê ư̆h kơchăng chă pơtho khan ăn kon hơ ‘lơ̆p. Bu ê ăi, ‘noh jing jơ ‘năr năm jang tuch luch kơ ‘nhŏng hăm kon drŏ nglo:“Dang 10 jơ ‘nŏh hăp pơdơ̆h ăn kơ ĭnh vơ̆r gre kŏng nŏng rơ uơ chŭn na, lăp đunh ư̆h kơ ƀô̆h hăp tơ̆ yơ, ba lui hăp ư̆h kơ chă jur tơ̆ dơnau ôh, ngêh ngăi hăp chă văh rơnŭng păh to thoong. Xŏng đang lăng oei ư̆h kơ ƀô̆h kon tơ yơ, năm apĭh đe păh to ‘nŏh ‘nrơ̆t kơdrăt mư̆h ƀô̆h ƀar tŏ môk đông tơ̆ kơpal đak.”

Dak Lăk hlôi pơlăp lơ kơ ƀang tơbăt hơmơt tơ̆ rim dơnau, sơlung, thoong hơboong đak kroong

Kiơ̆ đơ̆ng Dơnŏ anĭh vei lăng Tơdrong jang Bơngai jĭ rơka păng Tơpôl dêh char Dak Lăk, đơ̆ng blŭng sơnăm trŭh dang ei, lơ̆m tơring hlôi đei 31 ‘măng glơ̆k kơ đak pơm ăn 39 ‘nu hơ iŏh lôch, lơ hlŏh ƀar ‘măng pơtêng hăm sơnăm 2020. Đe hơ iŏh glơ̆k kơ đak đei ƀô̆h tơ̆ 13 lơ̆m 15 apŭng, thĭ cxăh, pơlei tơm dêh char Dak Lăk. Krông Bông ‘nŏh apŭng đei lơ hơ iŏh lôch glơ̆k kơ đak hăm 8 ‘nu. Đơ̆ng rŏng Krông Bông ‘nŏh apŭng Cư Mgar hăm 6 ‘nu. Kiơ̆ đơ̆ng yă Nguyễn Thị Thu Ba, Kơ iĕng kơdră chĕp pơgơ̆r anĭh vei lăng Tơdrong jang Bơngai jĭ rơka păng Tơpôl apŭng Cư M’gar, găh lơ hơ iŏh glơ̆k kơ đak oei tơ̆ tơring atăih yăih, tơring mơmat tat ư̆h kơ đei chă hŏk pơhrăm găh tơdrong glơi, tang găn glơ̆k đak. ‘Ngoăih kơ ‘nŏh, Dak Lăk đei hơboong thoong đak, dơnau đak, chơ kơi đak tôch kơ lơ, dơnau, sơlŭng đak chă tơruih kơ rim mir đak lar, rim ŭnh hnam pơtăm chehphe jei lơ ... pơm ăn trŭh tơdrong glơ̆k kơ đak tôch kơ lơ.“Bơ̆ jang vei lăng năng tông đe hơ iŏh lơ̆m khei pơdơ̆h hok au tim mă kơ jăp, hơnih pơchơt pơ hiơ̆ tim mă đei lơ ăn đe hơ iŏh chă pơm ngôi mă lei nhen lĕ chă pơm ngôi tơ̆ hnam kơ dĭh ngăl dăh mă kiơ̆ mĕ ƀă jang chun mir kơna tôch hơmơt hlŏh dơ̆ng. Dơnau đak lơ̆m tơring lơ, dôm sơlŭng djrŭ lơ̆m chŭn mir jei tim mă băt tôm kơna tim mă chă hơtơ̆p kơ ƀang tơbăt.”

Ƀok Trần Phú Hùng, Kơdră chĕp pơgơ̆r Dơnŏ anĭh vei lăng Tơdrong jang Bơngai jĭ rơka păng Tơpôl dêh char Dak Lăk tơbăt, lơ̆m khei năr au ki, Dơnŏ anĭh vei lăng kon pơlei păng Dơnŏ anĭh pơrô̆ jang Tơdrong iung jang kơ yuơ đe hơ iŏh dêh char Dak Lăk hlôi tơlech lơ trong jang tang găn jĭ rơka ăn đe hơ iŏh lơ̆m tơring pơma atŭm, tơdrong glơ̆k kơ đak pơma hơdrô̆ nhen tơ iung pơjing hơnĭh pơchơt pơ hiơ̆ ăn hơ iŏh tơ̆ tơring; hơnhăk tơdrong pơtho glơi lơ̆m rim hnam trương; tơpôl vă pơjing dơnau glơi. Ƀok Hùng akhan, dôm trong au hlôi hơnhăk ‘lơ̆ng hơ iă mư̆h đe hơ iŏh đei hŏk pơhrăm glơi roi năr roi lơ, mă lei, pơtêng hăm tơdrong ‘mĕh vă yan au lei oei tim mă tôm. Vă pơm dă ƀiơ̆ đei glơ̆k kơ đak tơ̆ đe hơ iŏh lei kăl vang iung jang kơtang đơ̆ng tơpôl, rim hơnĭh bơ̆ jang păng mă kăl tơdrong vang vei lăng năng tông đơ̆ng ŭnh hnam:“Nhôn atŏk kơtang bơ̆ jang pơtho tơbăt lơ̆m brŏ pơm lơ liơ vă đe rim ŭnh hnam lăng tông nông gia đe hơ iŏh bơ̆n mă ‘lơ̆ng hlŏh dơ̆ng. Atŏk kơtang hlŏh dơ̆ng bơ̆ jang dăr lăng, đei rim kơ ƀang tơbăt hli hlơt tơ̆ dôm hơnĭh ngăl đei glơ̆k kơ đak. Mĭnh păh hơnơ̆ng apĭnh pơ̆ih să chă pơtho glơi ăn đe hơ iŏh, vă đe ŏh gơ̆h chă glơi kơna dă ƀiơ̆ đei tơdrong glơ̆k kơ đak. Mĭnh păh hơnơ̆ng athei apĭnh kơdră tơring pơjing rơvơn pơchơt pơ hiơ̆, sơđơ̆ng ăn đe hơ iŏh lơ̆m khei ‘năr pơdơ̆h hŏk au.” 

Kon hơ ‘lơ̆p hiong răm kơ yuơ sar bar ư̆h kơ măh e nhen glơ̆k kơ đak ‘nŏh jing jơhngơ̆m đon ơ̆h sơ ‘ngon hlŏh kơ lơ ŭnh hnam. Vă tang găn kĕ twodrong glơ̆ đak tơ̆ đe hơ iŏh kăl đei tơdrong vang iung jang đơ̆ng rim hơnih bơ̆ jang, rim tơring, lơ̆m au hơnăp jang kơ ŭnh hnam, rim mĕ ƀă yă ƀok ‘nŏh tôch gĭt kăl.

Tơblơ̆ nơ̆r: Amazưt