VOV4.Bahnar – Plei sâu riêng mă đe ư ang kơ dêh char Đăk Lăk tŏk bŏk oei ƀơm tơnap tap tam mă lăh ƀôh. Pơrang jĭ Covid-19 hăm dôm tơdrong pơgăn găh chơ tơlĕch lơ̆m păng ‘nguaih kơ dêh char, pơm ăn hơdrĕch ‘long pơtăm âu tơnap kơ tơlĕch tơlĕch. Pơtơm ăh blŭng pơyan, mă lei hlôi đei bơngai jang mir athei tĕch lê̆ tơmam choh pơtăm hăm kơjă reh, oei ăh pơyan tơm sâu riêng kơ Đăk Lăk gô pơtơm đơ̆ng khei 8, hăm tơdrong pơyua pơhlom 70 rơbâu tâ̆n. Vă vei xơđơ̆ng pơyua găh mŭk drăm ăn bơngai jang mir, anih vei lăng choh pơtăm păng jơnŭm pơgơ̆r tơring tŏk bŏk hăt hot tơchă anih tĕch tơlĕch, pơklaih tơdrong pơngơ̆t kơ đon ăn kon pơlei jang mir.

Atŭm hăm tơdrong jang tơ̆ plei tơm Buôn Ma Thuột, H'Nec ÊNuôl, tơ̆ pơlei Alê B, plei tơm Buôn Ma Thuột, dêh char Đăk Lăk hơnơ̆ng tĕch sâu riêng lơ̆m pơgar hnam kiơ̆ trang Facebook kơdih po. Đunh kơ âu 3 giĕng, ăh sâu riêng pĕ đei, xư tĕch đei hăm kơjă 15.000 truh 30.000 hlj minh kĭ kiơ̆ kơloăi. Đơ̆ng rŏng kơ noh, pơrang jĭ Covid 19 hơbuh hli, Buôn Ma Thuột pơm kiơ̆ tơchơ̆t 16, tơdrong tĕch sâu riêng jing tơnap tap, xư tĕch reh ăn đe pơdro hăm kơjă 7000 hlj 1 kĭ. H'Nêc ăn tơbăt, dôm nơ̆r mơmơnh đơ̆ng bơngai jangmir găh plei sâu riêng hlôi ŭk ăn kơ nhŭng xa noh đei tơpă. Unh hnam găh klo Hnec tơ̆ apŭng Cư Kuin, 1 tơring nai tơ̆ Đăk Lăk athei pơm kiơ̆ tơchơ̆t 16, tŏk bŏk hiong răm hăm pơyan pơm jang, mă sâu riêng đei lơ plei: “Tơ̆ Chư̆ Kuin, pơgar sâu riêng xơ̆ dôm jĭt ha găh tơnei, ưh đei bơngai răt ôh. Ưh gơh tĕch kơlih tơ̆ tơring pơm kiơ̆ pơkăp pơvei, noh đe ŭk ăn nhŭng xa đĕch. Oei găr nõh ơ̆k vă tĕch ăn kơ đe ơng tơđăh. Lơ̆m pơlei Jung A, Jung B, xăh Ea K’Ttur, hnam đe yă hăp đei 6,5ha, noh apŭng pơvei đĭ ưh axong mơ̆t lĕch noh ưh gơh tĕch ôh. Ŭk ăn kơ nhŭng xa đĕch yơh”.

Đăk Lăk dang ei đei jê̆ 10 rơbâu hectar sâu riêng, xơnăm xơ̆ đei yua jê̆ 70 rơbâu tâ̆n. Pơyan iŏk yua sâu riêng tơ̆ dêh char hơnơ̆ng pơtơm ăh khei 7 hăm dôm hơdrĕch sâu riêng xo; khei 8 noh hăm sâu riêng RI6; ăh jê̆ đĭ khei 8, blŭng khei 9 noh hăm sâu riêng Dona păng Monthon tĕch ăn teh đak đe. ‘Măng pơrang jĭ Covid 19 hơbuh hli mă âu hlôi pơm tơnap tap ăn kon pơlei pơtăm sâu riêng hơdrĕch xo kơlih tơhlăk ưh gơh tĕch tơlĕch kơtă đơ̆ng blŭng pơyan iŏk yua. Lơ kon pơlei pơtăm sâu riêng RI6, Dona, đei kơjă kăp găh mŭk drăm, duh hiơ̆r kơ đon ƀơ̆t plei pơtơm đum păng ruh mă tam băt anih tĕch tơlĕch. Ƀok Y HRah Ê Ban, pơtăm sâu riêng tơ̆ xăh Ea Tu, plei tơm Buôn ma Thuột  pơngơ̆t kơ đon: “Sâu riêng xơnăm âu noh tơnap tap kơlih truh dang ei duh tam mă đei bơngai yơ truh aping răt mă ƀar noh tơdrong tĕch răt truh dang ei duh tam mă kơtơ̆ng kiơ găh kơjă âu to”.

Kiơ̆ kơ ƀok Nguyễn Hoài Dương, Kơdră Anih vei lăng Choh jang xa păng Hơtŏk tơring pơxĕl dêh char Đăk Lăk, anih jang hlôi băt tơdrong tơhlăk tơhlĭn, ưh gơh tĕch tơlĕch sâu riêng tơ̆ dôm tơring tŏk bŏk oei pơm kiơ̆ pơkăp oei ataih băl lơ̆m tơpôl kiơ̆ Tơchơ̆t 16 păng ‘nao đei hla bar pơtruh ăn Anih vei lăng kon pơlei dêh char hơlen hơmet. Kiơ̆ kơ noh, anih jang pơtruh nơ̆r hăm Anih vei lăng kon pơlei dêh char Đăk Lăk pơtho dôm anih jang đei tơrĕk, tơlĕch pơkăp vei lăng – tang găn pơrang jĭ thoi yơ mă kơjăp, mă lei ưh đei pơgăn truh tơdrong tĕch tơlĕch sâu riêng păng dôm tơmam choh pơtăm nai. Găh dôm kơloăi sâu riêng kăp gĭt hloh kơ dêh char, yak ăh khei iŏk yua ăh giĕng kơnh, Đăk Lăk athei gô truh tơdrong tơroh hăm lơ anih jang tơm, rim tơring lơ̆m jâ̆p teh đak. Ƀok Nguyễn Hoài Dương ăn tơbăt: “Nhôn hlôi pơtruh hla bar kăl hăm Anih jang kơpal, pơkăl Anih vei lăng kon pơlei dêh char tơrĕk hăm Anih tơm Kŏng thương, Anih tơm tơroi tơbăt đei anih tĕch điê̆n tưh păng dôm tơring nai, tơroi găh tơmam drăm păng khei năr iŏk yua kơ dôm tơring, vă tơroh hăm dôm anih tĕch răt”.

Dôm xơnăm kơ âu, sâu riêng păng ‘long xa plei hlôi tŏk bang nhen minh anih tơm kơ choh jang xa Đăk Lăk, atŭm hăm ka phê păng tiu, tơgŭm lơ pơlei pơla lơ̆m dêh char klaih đơ̆ng hin dơnuh, hơtŏk pơm pơdrŏng. Mă lei, hăm tơdrong hơbuh hli hlơt đơ̆ng pơrang jĭ Covid 19 atŭm hăm dôm pơgăn găh tơdrong tĕch răt, plei ‘long xa kơ Đăk Lăk pơtoi pŭ răm tôch kơtang. Pơyan pơ ŏ ăh khei 5 âu ki, kơjă pơ ŏ phŏ jur truh 5000 hlj minh kĭ; lơ kon pơlei athei ŭk lê̆ kơlih ưh gơh tĕch tơlĕch. Dang ei truh sâu riêng păng ƀơr, duh răm kơyuơ đơ̆ng pơrang jĭ. Lơ̆m tơdrong đei ƀôh âu, kon pơlei jang mir Đăk Lăk tŏk bŏk hơlen pơm kiơ̆ tơdrong pơgơ̆r đơ̆ng Teh đak păng ‘meh vă, hla bar kơsô̆ 1015/TTg - CN mă Phŏ Thủ tướng Lê Văn Thành ‘nao kĭ pơkăp ăh năr 25/7 gô đei dôm tơring iŏk pơm kiơ̆ drơ̆ng minh, pơm trong hiôk hloh ăn tơdrong tĕch răt, chơ ‘nhăk tơmam drăm kăl, lơ̆m noh đei plei ‘long xa. Kiơ̆ kơ noh pơklaih đei tơdrong tơhlăk tăk oei đei, tơjur ƀiơ̆ tơdrong răm hăm tơring choh pơtăm plei ‘long xa tih xă tơ̆ dêh char.

Lan chih păng pơre nơ̆r