VOv4.Bahnar - Tơ̆ rim ‘măng tơ ƀơ̆p pơ ma dơ nuh đơ̆ng bơ ngai tăh hla hăm bơ ngai lĕch pơ jei pơm bơ ngai tang măt Jơ nŭm pơ gơ̆r kon pơ lei rim tơ ring tơ̆ Dak Lak ‘nao âu, lơ bơ ngai lĕch pơ jei hlôi tơ roi tơ drong jang đơ̆ng kơ dih tôch kơ ‘lơ̆ng. Mă loi ‘noh jĭ dôm bơ ngai lĕch pơ jei ‘noh jĭ drŏ kăn kon kông mă đơ̆ng ‘măng mă blŭng vang lĕch pơ jei mă lei hlôi pơ jing đei dôm tơ drong jang hơ dăh, kiơ̆ yan âu, đei bơ ngai tăh hla tơ gŭm.

Pơ tôch ‘măng tơ ƀơ̆p pơ ma dơ nuh hăm bơ ngai tăh hla krao hơ vơn pôk rơ̆ih, Vi Thị Kiều Chi (bơ ngai Tày), bơ ngai lĕch pơ jei pơm bơ ngai tang măt Jơ nŭm pơ gơ̆r kon pơ lei dêh char Dak Lak jăl jang 2021-2026 hlôi iŏk đei lơ tơ drong tơ roi plơ̆, tơ gop nơ̆r kơ tă đơ̆ng bơ ngai tăh hla vă jang pơ kĕh tơ drong jang đơ̆ng kơ dih. Jĭ bơ ngai lĕch pơ jei sơ năm mơ lôh hloh vang lĕch pơ jei tơ̆ anih pôk rơ̆ih kơ sô̆ 1 ( pơ lei tơm Buôn Ma Thuột), Vi Thị Kiều Chi tơ roi, sư hlôi pơ jing tơ drong jang tơ klep hăm vei lăng tơ drong gơ̆h jang păng đei yua đơ̆ng đoàn viên, hơ druh tơ dăm păng hơ ioh. Lơ̆m noh lăng kăl truh tơ drong hơ tŏk loi dơ̆ng vei lăng ăn kơ rim đe hơ druh tơ dăm, hơ ioh tơ̆ tơ ring hơ tăih hơ tŏ păng bơ ngai kon kông. Kiơ̆ kơ Vi Thị Kiều Chi, ‘măng mă blŭng lĕch pơ jei kơ na tôch kơ bơ hơ̆ng, mă lei sư lui tơ drong jang mă sư pơ jing păng tơ roi tơ̆ hơ năp bơ ngai tăh hla, ‘noh jĭ tơ pă hăm tơ ring.

Lơ̆m tơ drong jang ‘noh kơ dih kâu ĭnh pơ ma hơ drô̆ păng kŭm jing bơ ngai tang măt ăn khŭl jang Đoàn ‘noh kŭm pơ jing tơ drong jang lăng kiơ̆ lơ̆m tơ drong bơ̆ jang rim tơ drong gơ̆h jang, hơ năp jang păng vei lăng đei yua trŏ ƀlep ăn kơ đoàn viên, hơ druh tơ dăm, hơ ioh. ‘Ngoăih kơ ‘noh dơ̆ng kơ dih kâu kŭm jing 1 ‘nu drŏ kăn păng hlôh đei hơ năp jang đơ̆ng bơ ngai drŏ kăn kơ na ĭnh kŭm akŏm dơ̆ng lơ̆m lơ tơ drong jang ƀơm truh tơ drong jang vei lăng drŏ kăn păng hơ ioh lơ̆m tơ ring tơ̆ hơ năp kơnh.

Dêh char Dak Lak hlôi jang đang rim ‘măng tơ ƀơ̆p pơ ma dơ nuh hăm bơ ngai tăh hla krao hơ vơn pôk rơ̆ih đơ̆ng bơ ngai tang măt Jơ nŭm pơ gơ̆r kon pơ lei rim tơ ring

Oei hăm H Jai HMok, bơ ngai Êđê, ‘măng mă blŭng lĕch pơ jei pơm bơ ngai tang măt Jơ nŭm pơ gơ̆r kon pơ lei xăh Dray Bhăng, apŭng Cư Kuin, sư hlôi pơ jing tơ drong jang akŏm lơ̆m tơ drong jang krao hơ vơn akŏm mŏ oh drŏ kăn kon kông đei kiơ̆ lui. H Jai tơ băt lơ̆m xăh, 92% drŏ kăn ‘noh bơ ngai kon kông păng bơ ngai đei lui. Khŭl vei lăng drŏ kăn xăh hlôi tơ lĕch jang lơ tơ drong jang tơ gŭm mŏ oh hơ tŏk tơ iung mŭk drăm, hơ tŏk ‘lơ̆ng iŏk yua, gơ nang thoi noh hlôi sơng đei lơ mŏ oh vang jang lơ̆m khŭl, tơ gop lơ̆m tơ drong hơ tŏk tơ iung mŭk drăm tơ pôl, tơ jur kơ sô̆ ŭnh hnam dơ nuh hin atŭm kơ xăh oei hloh 5%. Tơ dăh đei pôk pơm bơ ngai tang măt Jơ nŭm pơ gơ̆r kon pơ lei xăh jăl jang truh, hăm tơ drong hơ găt hơ tŏk ‘lơ̆ng păng tŭn pran rim tơ drong jang pơ jei băl tơ̆ tơ ring mă 1 khŭl jang tơm ‘noh jĭ đơ̆ng mŏ oh drŏ kăn, H Jai gô pơ jing rim tơ drong jang mă lăp vă sơng đei drŏ kăn vang jang rim tơ drong jang, tơ gŭm drŏ kăn hơ tŏk tơ iung mŭk drăm păng pơ jing ŭnh hnam hơ tŏ hơ nơ̆ng, hiôk hian.

Đei lơ kon pơ lei lơ̆m tơ ring arih kiơ̆ trong lăp đon kơ dih păng ư̆h kơ mĕh vang jang lơ̆m tơ pôl, đe sư arih hơ drô̆, kơ na lơ̆m tơ drong jang truh ĭnh gô jang tơ drong jang krao hơ vơn. Blŭng a ‘noh gô tơ lĕch trong jang, bơ̆ jang đei tơ drong sơng iŏk vă đe sư vang jang, vă đe sư lăng ƀôh ‘noh jĭ đơ̆ng tơ drong jang ‘noh hơ dăh ‘lơ̆ng ‘noh đe sư ƀôh đơ̆ng tơ pôl păng găh lui đei tơ drong lăp păng đe sư mơ̆t vang bơ̆ jang hăm bơ̆n.

Lĕch pơ jei tơ̆ tơ ring lơ hơ drĕch kon kông, akŏm lơ hơ drĕch kon kông đơ̆ng tơ ring găh tu năm mơ̆t oei, Hoàng Thị Huệ, bơ ngai Nùng, bơ ngai lĕch pơ jei pơm bơ ngai tang măt Jơ nŭm pơ gơ̆r kon pơ lei xăh Ea Tam, apŭng Krông Năng, dêh char Dak Lak ‘măn tơ drong bơ ngơ̆t gĭt kăl truh tơ drong vei răk jŏh ayŏ kon kông tơ klep hăm hơ tŏk tơ iung mŭk drăm tơ̆ tơ ring. Lơ̆m tơ drong jang đơ̆ng kơ dih, kŭm hăm hơ năp jang hăm kơ dră đảng, kơ dră tơ ring krao hơ vơn kon pơ lei, bơ ngai jang lơ̆m khŭl vang jang pơ jing tơ ring tơ rang ‘nao hơ tŏk ‘lơ̆ng, kiơ̆ lơ̆m kơ chư̆k jang pơm kơ dră khŭl vei lăng drŏ kăn, Hoàng Thị Huệ akŏm tơ lĕch tơ drong pơm kiơ̆ hơ tŏ hơ nơ̆ng drŏ nglo hăm drŏ kăn, pơ jing tơ drong jang “ 5 ưh, 3 rơ goh”, tơ gŭm drŏ kăn tơ plih ‘long pơ tăm, kon tơ rong păng vei răk tơ drong ‘lơ̆ng jŏh ayŏ kră sơ̆ đơ̆ng rim hơ drĕch kon kông găh tu lơ̆m tơ drong jang krao hơ vơn pôk rơ̆ih. Hoàng Thị Huệ pơ ma hơ dăh:

Tơ dăh bơ ngai tăh hla pôk iŏk nhôn lơ̆m Jơ nŭm pơ gơ̆r kon pơ lei xăh vă jê̆ truh kơnh ‘noh kơ dih kâu gô hơ drin hơ tŏk dôm tơ drong hlôi iŏk đei lơ̆m khei ‘năr âu ki, chih răk akŏm dôm tơ drong tơ chơ̆t đơ̆ng kơ dră kơ pal kŭm nhen dôm tơ drong jang tơm đơ̆ng kơ dră kơ pal vă tơ lĕch ăn truh hăm kon pơ lei.

Hơ năn bơ ngai lĕch pơ jei hlôi đei pơ klep hơ dăh vă kon pơ lei gơ̆h kơ chăng chă hơ len lăng păng rơ̆oh iŏk vă pôk

Jăl jang 2021-2026, dêh char Dak Lak gô pôk rơ̆ih vă iŏk đei 75 ‘nu bơ ngai tang măt Jơ nŭm pơ gơ̆r kon pơ lei tơ̆ dêh char, 514 ‘nu tang măt Jơ nŭm pơ gơ̆r kon pơ lei tơ̆ rim apŭng păng 4.667 ‘nu tang măt Jơ nŭm pơ gơ̆r kon pơ lei tơ̆ rim xăh. Lơ̆m noh vei sơ đơ̆ng kiơ̆ ƀlep tơ drong tơ chơ̆t 1187 đơ̆ng Anih chĕp kơ̆l pơ gơ̆r kuôk hô̆i, ‘noh jĭ đei tŏ sĕt hloh 35% bơ ngai lĕch pơ jei ‘noh jĭ drŏ kăn, hơ drin kơ sô̆ drŏ kăn đei pôk dang 30%. Truh khei ‘năr âu, đĭ đăng rim anih pôk rơ̆ih hlôi jang đang tơ drong tơ bơ̆p pơ ma dơ nuh hăm bơ ngai tăh hla krao hơ vơn pôk rơ̆ih kiơ̆ ƀlep tơ drong hơ găt. Hơ năn păng khei ‘năr hŏk pơ hrăm, bơ̆ jang đơ̆ng bơ ngai lĕch pơ jei hlôi đei pơ klep hơ dăh tơ̆ rim hơ nih pôk rơ̆ih vă kơ kon pơ lei gơ̆h chă hơ len lăng hơ dăh.

Hăm dôm tơ drong jang đei rim bơ ngai lĕch pơ jei tơ roi tơ̆ rim ‘măng tơ ƀơ̆p pơ ma dơ nuh hăm bơ ngai tăh hla krao hơ vơn pôk rơ̆ih âu ki, gô tơ gŭm bơ ngai tăh hla hlôh hơ dăh hloh găh trong tơ lĕch vă jang đơ̆ng rim bơ ngai lĕch pơ jei mư̆h đei pôk pơm bơ ngai tang măt Jơ nŭm pơ gơ̆r kon pơ lei jăl jang truh, đơ̆ng noh đei tơ drong rơ̆ih iŏk đei dôm bơ ngai tang măt tơ pă jang tơ năp, hơ gei đei jơ hngơ̆m đon ‘lơ̆ng lơ̆m ‘măng pôk rơ̆ih pơ gơ̆r lơ̆m ‘năr 23/5 truh âu kơnh.

H’Xíu H’Mốc

Thuem: Tơ blơ̆