VOV4.Bahnar – Khei năr dang ei, tơ̆ Đăk Lăk đei hloh 600 ‘nu bơngai ƀơm jĭ COVID19 lơ̆m noh hloh 100 ‘nu hlôi đei hơmet klaih. Đăk Lăk đei lơ bơngai năm jang tơ̆ plei tơm Hồ Chí Minh păng dôm dêh char Bình Dương, Đồng Nai chôt vih, dôm tơring hơbuh pơrang jĭ păng đei pơkăp F0. Gơnơm jang kơjăp tơdrong pơkăp oei tơklăh, pơkăp tenh dôm tơring ƀônh hơbuh pơrang, noh dôm tơring kơ dêh char Đăk Lăk hlôi kơ ‘nôh tang găn keh kong pơrang jĭ tơpoh lang xă lơ̆m tơpôl.

Adrô̆ xăh Quảng Hiệp, apŭng Cư M’ga hlôi đei jê̆ 1.000 ‘nu bơngai chôt vih đơ̆ng plei tơm Hồ Chí Minh păng Bình Dương kơdâu kơ pơrang jĭ. Lơ̆m noh đei truh 100 ‘nu hao gre honđa. Gơnơm jang kơjăp tơdrong tơroi y tê̆, pơkăp oei tơklăh, noh mă tơ̆ xăh Quảng Hiệp đei 6 ‘nu ƀơm jĭ SARS-CoV-2 mă lei ưh đei tơpoh lơ̆m tơpôl. Ƀok Ngô Minh Đức, Kơdră Anih vei lăng kon pơlei xăh Quảng Hiệp ăn tơbăt: Tơring đei lơ kon mon kon kông năm jang tơ̆ dôm dêh char găh pơbăh. Đe yĕt noh unh hnam hin dơnuh, noh ăh chôt vih kơdâu kơ pơrang jĭ adoi kơƀah tôm tơdrong. Jơnŭm pơgơ̆r tơring, jơnŭm jang tơpôl hlôi hơvơn dôm unh hnam kĕ đei ƀiơ̆ vang tơgŭm vă vei xơđơ̆ng ăn bơngai pơm kiơ̆ pơkăp oei tơklăh gơh đei măh tơmam xŏng xa păng dôm tơmam drăm yua kăl. Ƀok Đức akhan: Gơnơm pơm jang kơjăp tơdrong pơkăp oei tơklăh đơ̆ng bơngai hăm bơngai, unh hnam hăm unh hnam mă pơrang jĭ ưh đei tơpoh lang xă lơ̆m tơpôl: “Lơ̆m tơdrong pơkăp oei tơklăh noh xăh akŏm lơ̆m rim thôn minh khul jang hơlen vă hơlen dôm bơngai pơkăp oei tơklăh tơ̆ hnam. Đơ̆ng chă hơlen đei ƀôh dôm bơngai ƀơm tơnap tap noh xăh tơtom hơvơn kon pơlei, anih jang ‘mêm bơnat vang tơgŭm jang hăm jơnŭm pơgơ̆r tơring, tơgŭm phe, tơgŭm mi tôm păng dôm tơmam drăm kăl nai vă chă erih yua rim năr. Mưh dôm bơngai mă dang ei oei tơhlăk tơ̆ tơring hơbuh pơrang jĭ mă ‘meh chôt vih noh tơpă kiơ̆ pơgơ̆r jang đơ̆ng Anih vei lăng kon pơlei dêh char gô ‘nhăk vih mưh đei tơdrong kăl. Hăm tơring ăh kon pơlei chôt vih noh kơchăng xơng drơ̆ng păng gô đei anih pơkăp oei tơklăh y tê̆, păng tơtom tơgŭm vă kon pơlei xơđơ̆ng jơhngơ̆m oei tơ̆ anih pơkăp oei tơklăh”.

Nhôn năm truh pơlei Khóa, xăh Cư Pui, apŭng Krông Bông lơ̆m ‘năr mă blŭng đei pơih pơkăp pơvei. Kon pơlei Ê Đê tơ̆ âu hlôi chôt vih hăm tơdrong erih xa hmă nhen năm tơ̆ na pơchoh đak ăn kơ ƀa, vei jang pơgar ka phê, kăt ‘nhĕt ăn kon tơrong... Mă lei rim bơngai adoi chô̆ che gom ƀŏ păng oei ataih băl xơđơ̆ng. Đe xư ưh kơ pơ̆n oei tơjê̆ hăm đe nai kơlih ‘nao găn ga dôm năr hiơ̆r kơ đon. Năr  23/7, đei 2 ‘nu kon mon kơ pơlei Khóa chôt vih đơ̆ng Bình Dương hlôi ƀơm jĭ COVID19. Đơ̆ng 2 ‘nu âu, 26 ‘nu lơ̆m pơlei Khoá hlôi ƀơm jĭ SARS-CoV-2. Noh tam mă jô̆ truh dôm jĭt ‘nu F1.

Pơma dơnuh hăm Y Nghị Mlo bơngai Ê Đê tơ̆ pơlei Khóa. Y Nghị ăn tơbăt: ‘Nâu jing ‘măng mă blŭng đơ̆ng rŏng 21 năr oei tơklăh, xư năm tơ̆ pơgar vei rơmo. Kon hơkăn noh hlôi ƀơm jĭ SARS - CoV-2, hlôi đei ‘nhăk truh anih hơmet.  Y Nghị noh F1, noh 3 giĕng pơtoi hloi oei lơ̆m hnam, hăm 8 ‘măng đei kang ƀô̆ y tê̆ truh iŏk hơlen pham, đak muh mă lei pŭn ai adoi ƀôh âm tĭnh ngăl: “Lơ̆m kơplăh oei tơklăh, inh hmach bơnê kơ dôm anih jang kơpal hlôi tơgŭm ăn kơ inh tơmam drăm xa yua vă inh xơđơ̆ng jơhngơ̆m pơm kiơ̆ pơkăp oei tơklăh lơ̆m hnam, ưh đei lĕch tơ̆ ‘nguaih chă bơi bơi tang găn tơpoh. Inh tôch xơđơ̆ng jơhngơ̆m”

Ƀok Nguyễn Văn Tâm, Ƀĭ thư anih jang Đảng xăh Cư Pui ăn tơbăt, khei năr âu ki tôm anih jang chĭnh trĭ kơ xăh hlôi pơm kiơ̆ 4 tơdrong pơkăp tơ̆ tơring noh khŏm mă tang găn ưh đei lê̆ pơrang jĭ tơpoh lang xă. Păng truh ăh năr 17/8 âu ki, tôm tơring pơkăp oei tơklăh adoi chôt vih hăm tơdrong erih xa hmă xơđơ̆ng ‘lơ̆ng.

Ƀok Nguyễn Văn Toàn, kơdră Anih jang Măt trâ̆n tôh kuôk xăh Cư Pui akhan: Tơdrong tơchơ̆t đei jơnei lơ̆m tơdrong tang găn pơrang jĭ tơpoh lơ̆m tơpôl noh jing:  Pơm kiơ̆ kơjăp tơchơ̆t 5K. Lơ̆m noh tơdrong  “bu oei tơ̆ yơ oei ten tơ̆ noh” jing tơdrong tơm, athei pơm kiơ̆ kơjăp hloh. Vă 178 unh hnam lơ̆m pơlei Khoá pơm kiơ̆ kơjăp tơdrong pơvei, pơkăp oei tơklăh, jơnŭm pơgơ̆r tơring hlôi bieh um rim unh hnam lơ̆m pơlei hăm kơsô̆ bơngai F0, F1. Xăh akŏm khul tơjră pơrang jĭ hăm khul jang y tê̆, kŏng ang, khul vei lăng pơlei pơla hơlen măng năr hloi. Đe xư băt hơdăh trong glung pơlei pơla, băt hơdăh tơdrong erih kơ rim unh hnam lơ̆m anih pơkăp pơvei vă chă pơtho, xek tơlang dôm tơdrong đei ƀôh đơ̆ng tơm hloi. Mă kăl, khul jang âu hlôi chơ pơtruh tôm tơmam xa, tơmam yua ăn dôm unh hnam lơ̆m tơring pơkăp pơvei. Ƀok Nguyễn Văn Toàn xơkơ̆t: “Adrol hloh noh tơdrong tơrĕk pơgơ̆r jang đơ̆ng kơpal duh nhen đơ̆ng jơnŭm pơgơ̆r tơring hlôi tơguăt kơjăp hăm tơring, mă kăl noh tơguăt kơjăp hăm kon pơlei. Nhôn đei khul yuk jang hơlâu tơ̆ tơring hơbuh pơrang jĭ, hơnơ̆ng băt hơdăh tơdrong ‘meh vă, mă kăl noh tơbăt ăn kon pơlei oei xơđơ̆ng lơ̆m hnam, ưh đei lĕch tơ̆ ‘nguaih. Ưh kơ măh tơmam xa, tơmam yua dăh mă dôm tơdrong kăl kiơ noh adoi đei khul jang tơgŭm. Đơ̆ng por xŏng, đak nhă, erih xa rim năr adoi đei khul kang ƀô̆ đơ̆ng xăh truh tơ̆ thôn dăp đon dăp bơnôh jang tơnăp”

Răh rai tơ̆ Krông Bông duh oei đei bơngai F0, mă lei âu jing dôm bơngai oei lơ̆m anih pơkăp oei tơklăh. Đơ̆ng blŭng khei 8 truh dang ei  Krông Bông ưh đei bơngai ƀơm jĭ SARS-CoV-2 yơ lơ̆m tơpôl. Ƀok Lê Văn Long, Kơdră Anih vei lăng kon pơlei apŭng Krông Bông xơkơ̆t: Ăh pơđĭ anih jang chĭnh trĭ vang jang tơnăp, kơjăp atŭm hăm pơjing tơdrong drơ̆ng minh, pơm kiơ̆ tơnăp đơ̆ng kon pơlei noh tơring brê pơrang jĭ gô kĕ hơmet klaih: “Krông Bông jing apŭng mă blŭng iŏk jang 37 anih pơkăp oei tơklăh minh ƀôt păng jê̆ 1.000 ‘nu đei ‘nhăk oei tơklăh minh ƀôt đơ̆ng năr 24/7 truh kơ dang ei. Dôm bơngai tơpoh jĭ mă lơ noh dôm bơngai đơ̆ng tơring hơbuh pơrang jĭ păng tŏk bŏk pơm kiơ̆ pơkăp oei tơklăh tơ̆ anih pơkăp oei tơklăh minh ƀôt kơ apŭng noh mưh hơbuh jĭ đei hơ ‘nhăk hơmet hloi tơ̆ dêh char. Oei bơngai nai noh ưh đei ƀôh hơbuh jĭ lơ̆m tơpôl. Kơyuơ noh pơrang jĭ ưh đei tơpoh lang xă. Dang ei lơ̆m tơring kơ apŭng hlôi pơjing tơring jơk xơđơ̆ng, pơm trong ƀônh ăn kon pơlei kon kông lơ̆m tơring akŏm hơtŏk mŭk drăm, tơguăt hăm tơdrong tang găn păng tơjră pơrang jĭ lơ̆m khei năr truh gơh tơnăp hloh”

Anih hơbuh pơrang jĭ ‘nao hloh đei ƀôh băt noh tơ̆ pơlei Kwang A, xăh Cư Bao, thĭ xăh Buôn Hồ. ‘Nâu jing hơbuh pơrang jĭ lơ̆m tơpôl mă 2 tơ̆ Đăk Lăk jô̆ đơ̆ng blŭng ‘măng hơbuh pơrang jĭ mă 4 âu. Kơtă ăh đei xơkơ̆t găh hơbuh pơrang jĭ hăm 29 ‘nu F0 tơ̆ pơlei Kwang A, đơ̆ng tong anê̆ măng năr 19/8/2021, Anih vei lăng kon pơlei thĭ xăh Buôn Hồ hlôi pơm kiơ̆ Tơchơ̆t kơsô̆ 16, pơm kiơ̆ dôm trong kăl găh tang găn păng tơjră pơrang jĭ COVID-19 lơ̆m tơring Cư Bao. Ƀok Phạm Ngọc Tiên, Ƀĭ thư anih jang Đảng, kơdră Anih vei lăng kon pơlei xăh Cư Bao ăn tơbăt, Jơnŭm pơgơ̆r jang tang găn păng tơjră pơrang jĭ COVID-19 xăh Cư Bao duh hlôi axong khul jang vei xơđơ̆ng tơpôl, tơrĕk tơgŭm ăn tơdrong erih kơ dôm unh hnam oei lơ̆m tơring pơkăp pơvei: “Lơ̆m tơdrong pơkăp pơvei noh nhôn hơnơ̆ng tơroi hơvơn dôm anih jang ‘mêm bơnat vang jang hăm Jơnŭm pơgơ̆r jang kơ xăh vă chă tơgŭm, ăn kon pơlei lơ̆m tơring pơkăp pơvei đei tơdrong erih xơđơ̆ng, ưh đei lê̆ unh hnam yơ pơngot, ưh kơ măh xŏng xa”

Kiơ̆ ƀak sih Trần Kim Long, pơgơ̆r anih Tang găn păng tơjră pơrang jĭ tơpoh, kơ Anih jang Hơlen pơrang jĭ dêh char Đăk Lăk, jô̆ truh jê̆ đĭ giĕng adrol ki, khul jang y tê̆ hlôi chă hơlen, iŏk hơlen test renh ăn jê̆ 1.000 ‘nu đei tơrĕk hăm anih hơbuh pơrang jĭ. Găh Anih mir đak lar Cư Bao, lơ̆m Anih jang Cổ phần Kơsu Đăk Lăk (Dakruko), ăh đei băt lơ̆m Anih mir đak lar đei minh ƀar bơngai jang ƀơm jĭ SARS –CoV -2, Khul kơpal kơ anih mir đak lar hlôi jang atŭm hăm CDC dêh char Đăk Lăk tơlĕch test renh ăn tôm kang ƀô̆, bơngai jang tơ̆ Anih mir đak lar. Vă kơchăng tang găn păng tơjră pơrang jĭ COVID -19 gơh đei jơnei, anih mir đak lar hlôi iŏk yua 3 pơkăp tơ̆ tơring, tôm bơngai jang gô pơm jang răh, erih xa tơklăh hloi tơ̆ anih mir đak lar.

Đơ̆ng blŭng khei 7 truh dang ei, Đăk Lăk đei ƀôh lơ anih hơbuh pơrang jĭ lơ̆m tơpôl mă lei adoi đei dêh char kơ ‘nôh tang găn păng tơjră pơrang jĭ. Ưh kơ jô̆ dôm anih hơbuh mă blŭng đei tơrĕk truh bơngai jang kơ Anih jang găh gre Tiến Oanh, dôm anih hơbuh jĭ nai adoi keh kong lơ̆m tơdrong tang găn păng tơjră pơrang jĭ đơ̆ng rŏng kơ 14 năr pơm kiơ̆ pơkăp oei tơklăh pơvei.

Lan chih păng pơre nơ̆r