VOV4.Bahnar - Vă tang găn păng [ôh băt bơngai pơlong yua dôm kơmăi ‘nao pơga#m lơ\m thi pơlong, khul [ok thây pơtho tơ\ Hnam trưng Đăi ho\k Tây Nguyên hlôi hơlen pơm tơle\ch keh kong “Kơmăi hơlen băt kơmăi kơmo\k ‘nao vă bơ\ [ai thi". Tơmam âu bot hơ iơch, hiôk yua, păng yua lơ\m đunh khei năr noh tơdrong tang găn păng tơjră pơga#m lơ\m ‘măng thi pơlong đei io\k yua tơnăp hloh.  

Kơmăi hơlen tơmam drăm ‘măn yua pơga#m lơ\m thi pơlong đơ\ng khul thây pơtho tơ\ Hnam trưng đăi ho\k Tây Nguyên, noh tơmam đie#n tưh tih hơto\ hăm kơmăi laptop 15 inch, trăp 400gram, jên huach pơm tơle\ch kơmăi âu noh pơhlom 5 triu hlj. Kơmăi đei hơyuh âm tần 100Hz-20kHz, gơh hơlen lơ\m anih xă noh 8m, atu\m hăm kơmăi hrip chơ chă dôm kơmăi yua pơga#m pơj^p lơ\m pơlong [ơ\t đei tơle\ch yua lơ\m ‘măng pơlong.

Kih sư Tôn Thất Trường Nam – kơ Hnam trưng Đăi ho\k Tây Nguyên, Kơdră khul hơlen pơm tơle\ch kơmăi âu ăn tơbăt, vă pơga#m lơ\m thi pơlong, ho\k tro, sinh viên io\k yua lơ kơmăi ‘nao kloh kle\ch nhen kơvo\ng từ trường, tơmam tih hơto\ hăm găr tơh ‘măn ăh đon vă mơ\ng pơma, đie#n thoăi nhen um theh ATM, kơmăi tơroi tơbăt bluetooth tơroh hăm kơmăi đon mơ\ng "ie\ ioch" vă tơle\ch đê thi hlôi đei pơkăp kơxo# le\ch tơ\ ‘nguaih gơnơm bơngai bơ\ [ai ăn păng pơtruh hơlơ\k dơ\ng vă bơ\ [ai pơlong. Kih sư Nam ăn tơbăt, ăh yua kơmăi âu lơ\m thi pơlong, tơdrong mă sinh viên yua kơmăi ‘nao gô [ônh [o\ [ôh băt xek tơlang: "Dôm kơmăi pơga#m tơroi tơle\ch hơnơ\ng nhen băl noh tơle\ch tơ\ ‘nguaih hăm hơyuh pơkăp kơxo# 9 Khz, păng jing tơdra kơnăl từ trường. Oei kơmăi kơ khul hơlen noh thu io\k tơdra hơyuh âu vă tơgu\m ăn bơngai lăng thi păng khul jang hơlen [ôh băt rim bơngai pơlong oei tơle\ch chă pơga#m pơj^p lơ\m thi pơlong. {ơ\t ‘nhăk kơmăi tơje# lơ\m pơhlom 8m noh hơyuh tơdra roi tih păng hăp gô tơbang hơdăh bơngai pơlong noh oei pơga#m lơ\m ‘măng pơlong noh dăh xek tơlang hloi."

Boăl Nguyễn Thị Ngọc Mai, sinh viên ho\k găh Khoa học Tự nhiên păng Công nghệ kơ Hnam trưng Đăi ho\k Tây Nguyên ăn tơbăt, rim kơmăi ‘nao rơgei, ‘măn ăn pơga#m lơ\m thi pơlong, dang ei đei te\ch ke\t keng lơ\m tơring, lơ\m mạng internet, facebook... Kơjă kơ dôm kơloăi kơmăi âu duh reh, đơ\ng 200 truh 2 triu hlj minh pôm. Lơ sinh viên tơhăt kơ thông, hơlăh ho\k mă lei ‘meh đei điểm kơjung noh hơnơ\ng răt rim kơmăi âu vă ‘nhăk vih hơmet ‘măn thi. Mai akhan,  yuơ kơmăi chă hơlen băt rim kơmăi pơga#m âu noh kăl hloh, vă vei xơđơ\ng tơdrong hơto\ hơnơ\ng lơ\m tơdrong thi pơlong: "Kiơ\ kơ inh kơmăi âu noh kăp g^t ăn thi pơlong tơ\ hnam trưng. Lơ boăl yua kơmăi âu vă chă bơ\ [ai pơlong kiơ\ đe, kơmăi gô pơm hơto\ hơnơ\ng ăn đe boăl pơ ‘nam ho\k. Khul hơlen pơjing kơmăi âu keh kong noh [leo pơyua tơpă, hăp tơgu\m ăn đe boăl ưh pă đei pơga#m lơ\m pơlong mă athei ho\k mă tơnăp, pơlong tơpă vă pơjing cham char ho\k pơhrăm tơnăp hloh."

Kiơ\ Tie#n sih Nguyễn Thanh Tân – Kơdră Anih jang Hơlen Pơkăp – Đăi ho\k Tây Nguyên, rim xơnăm, atu\m hăm tơdrong jang hadoi hăm Anih pơtho pơhrăm tơ\ tơring pơgơ\r ‘măng pơlong THPT teh đak, noh hnam trưng duh pơgơ\r lơ tơdrong pơlong tôt ng^p, đ^ môn ho\k, pơlong io\k t^n chih... ăn sinh viên ho\k tro. Lơ\m dôm ‘măng pơlong âu, đei lơ oh hlôi yua kơmăi pơga#m pơj^p. Tơdrong kơmăi hơlen băt dôm kơmăi pơga#m thoi âu, hlôi ăn [ôh dôm tơdrong đei jơnei kăp g^t tơgăl kơ pôk bơnê: "Đơ\ng ro\ng kơ nhôn tơmơ\t yua kơmăi âu vă hơlen noh [ôh đei hloh 60 ‘nu sinh viên pơga#m pơj^p păng nhôn hlôi hơlen phak; păng ‘măng pơlong âu xơ\ noh pă đei oh mă yơ yua kơmăi pơga#m pơj^p âu lơ\m thi pơlong. Hnam trưng tôch hmach bơnê kơ tơdrong jơnei đơ\ng khul hơlen pơjing kơmăi âu, hăp hlôi pơm tơjur pơga#m pơj^p lơ\m thi pơlong, tơgu\m hơto\k tơdrong hơdjă ăn hnam trưng duh nhen tơdrong tơnăp lơ\m ho\k pơhrăm đơ\ng sinh viên đei hơto\k hơdăh."

Truh dang ei, khul hơlen hlôi pơjing đei 4 to\ kơmăi. Rim kơmăi âu oei đei ‘măn ăn tơdrong jang chă hơlen lơ\m ‘măng pơlong kơ Hnam trưng Đăi ho\k  Tây Nguyên, Đăi ho\k Thủy Lợi (Hà Nội), Ho\k vie#n Y Dược cổ truyền Việt Nam, Anih pơtho io\k [ăng vơ\r gre kơ anih pơtho pơhrăm dêh char Gia Lai. Khei năr truh, khul gô pơtoi hơlen, hơmet hơto\k kơmăi jing ie\ hloh, gơh kơdâu hơlen ataih hloh păng tenh hloh. Tơchơ\t noh gô tơgu\m ăn rim Hnam trưng đăi ho\k, cao đẳng, trung ho\k chuyên ng^p lơ\m ja#p teh đak păng rim Anih pơtho pơhrăm yua kơmăi âu lơ\m ‘măng thi pơlong, mă hăt noh lơ\m ‘măng thi pơlong THPT kơ teh đak.

Lan chih păng rapor