VOV4.Bahnar - Sơ năm ‘nâu, Dak Nông j^ m^nh lơ\m dôm dêh char đei dêh char Phú Thọ krao vang pơm lêh So\h plang nhang ăn đe {ok Pơ tao Hùng-Lêh Đền Hùng [lep [ât ‘năr 10/3 âm lịch. Yoa thoi no\h, pơ tơm đơ\ng kơ sơ\ 19-4 (1-3 âm lịch), khul kăn [o#, bơ ngai jo\h hơ ri hơ xoang kơ dêh char Dak Nông pơ tơm yak năm tơ\ groi te\h tơm a kơ chăl kră sơ\.

Hăm lơ bơ ngai lơ\m khul jang kơ dêh char Dak Nông, mă loi j^ đe kră tôn ching chêng, bơ ngai hơ ri hơ xoang ‘nâu j^ ‘măng mă blu\ng đei truh hăm groi te\h chăl yă [ok tơm a kơ na bu bu ku\m tôch hơ iă rok trong năm.

Rok trong, rim bơ ngai hơ pơi jăh truh tơ\ Phú Thọ vă pơm lăp hăm jơ hngâm ‘me\h vă dôm sơ năm ‘nâu. Mă loi, mưh truh tơ\ an^h, đei jur jâng tơ\ An^h gru groa so Đền Hùng bu bu ku\m ha [ơ\r, hôn pơ ư tơ drong tih, ‘lơ\ng ro\, tôch kơ s^t đơ\ng Hnam soi kơ đe {ok Pơ tao Hùng – Yă [ok tơm dơ nơm rơ bâu sơ năm ‘nâu kơ hơ dre\ch Việt Nam.

{ok Y Bai, tơ\ thôn 3, xăh Trường Xuân (Đak Song) tơ roi: “Inh sơ năm ‘nâu đ^ 58 sơ năm bơih, hơ pơi ‘me\h 1 ‘măng đei năm tơ\ groi te\h yă [ok sơ\ đơ\ng ro\ng lơ sơ năm gô chang dang ei hlôi đei tơ pă bơih. Inh [ôh hơ iă dêh păng tôch hưch hanh ku\m hăm kon pơ lei lơ\m te\h đak truh ako\m tơ\ âu vang pơ gơ\r soi ăn kơ Yă [ok sơ\. ‘Long đei tơm, đak đei kơ tu, rim bơ ngai Việt chơt hơ iă yoa đei yă [ok tơm a ‘no\h j^ {ok pơ tao Hùng, đei {ok Ho ‘mêm kơ eng chông tơ [ôh trong. Yoa thoi no\h, rim jơ hnơr kon sâu nhen bơ\n athei erih xa 1 [ơ\r đon, tơ gu\m băl vă tơ gop đ^ jơ hngâm vang pơ jing te\h đak roi đunh roi pơ dro\ng hơ nu\k hơ noa”.

Hăm jơ hngâm ]hôk ‘nă thoi no\h, [ok K’Măng sơ năm ‘nâu 74 sơ năm, tơ\ plei N’jriêng, xăh Đak Nia (th^ xăh Gia Nghĩa) pơ ma: “Mă đơ\ng yak trong tôch hơ tăih, mă lei mưh truh tơ\ groi te\h yă [ok sơ\, năng hre\ng hrai bơ ngai truh đơ\ng jâp tơ ring năm so\h nhang ăn đe {ok Pơ tao Hùng, inh tôch ‘nă, nhen hiơt hiong đ^ tơ drong lap, rơ găh rơ ge\nh. Đei truh tơ\ âu, dơ\ng lăng tơ drong hơ met ăn năr lêh et soi kơ Yă {ok tơm dơ nơm, inh roi băt hơ dăh [iơ\ găh hơ dre\ch hơ drung bơ\n. Mưh vih tơ\ pơ lei kơnh, inh vă tơ roi rim tơ drong đơ\ng inh lăng [ôh, mă loi j^ găh groi te\h tơm a, tơ drong juăt tơ iung pơ jing te\h đak đơ\ng chăl yă [ok sơ\ ăn hnam tơ no\ păng kon pơ lei mơ\ng”.

Kiơ\ [ok Cao Thế Bảy, Kơ dră An^h jo\h ayo\ kơ do\ xoang dêh char Dak Nông, năm hăm khul ‘no\h hơ tuch sơ năm 2014, mưh dêh char Dak Nông io\k đei hla ar krao đơ\ng dêh char Phú Thọ găh tơ drong vang năm pơm lêh Soi ăn đe [ok Pơ tao Hùng-Lêh Đền Hùng sơ năm Ất Mùi 2015, dêh char hlôi tơ le\ch trong jang tôch rơ đăh vă hơ met tôm tơ mam plang ku\m nhen tơ drong tôn ch^ng, hơ ri hơ xoang so kơ dôm hơ dre\ch Dak Nông hơ nhăk truh ăn năr lêh.

Mă hơ dăh, đunh kơ âu 3 khei, 5 ‘nu bơ ngai chrăih mul rơ gei lơ\m dêh char io\k chrăih tơ mam tôch g^t kăl ‘no\h j^ chrăih 2 to\ lo\k [inh vă pơm tơ mam plang. 2 to\ lo\k [inh âu kơ jung 2m, chrăih hăm ‘long Du Sam dang 400 sơ năm, đei ]hơ\ lơ um rup, tơ [ôh hơ dăh tơ drong jo\h ayo\ kơ do\ xoang ‘lơ\ng hơ iă đơ\ng sơ\ kơ dêh char Dak Nông nhen: Rup man N’Trang Lơng, um rup đe oei tôn ch^ng, re\h, hlôm dôm tơ mam jo\h hơ ri kon kông…

Ku\m hăm 2 to\ lo\k [inh kăp g^t, dêh char Dak Nông oei plang 1 sơ mru\k ch^ng chêng kơ bơ ngai M’nông đei 6 to\, tơ [ôh hơ dăh jơ hngâm đon kon pơ lei dôm hơ dre\ch Tây Nguyên hăm Groi te\h yă [ok tơm dơ nơm sơ\. Găh no\h dơ\ng, dêh char oei hơ met dơ\ng 2 mâm tơ mam đei: kơ\l nhu\ng, [e\ng chưng, [e\nh day, pơ lăh đing, ‘nhie\m [u\h, ku\m hăm lơ tơ mam tơ ring jang đei nhen: [um yoăn, tiu, che\h phe…

Ku\m hăm dôm tơ mam soi plang, 46 ‘nu bơ ngai tôn ch^ng, hơ ri hơ xoang đơ\ng dêh char vang ako\m lơ\m lơ tơ drong jo\h ayo\ kơ do\ xoang, roi tơ [ôh tơ drong chă tơ mang lăng; lơ\m no\h, mă loi j^ 2 ‘măng tôn ch^ng, hơ xoang ăn tơ moi, kon pơ lei tơ\ pơ lei tơm Việt Trì păng tơ\ An^h gru groa so Đền Hùng. Tơ drong hơ ri hơ xoang âu vă pôk pơ ư tơ drong juăt ‘lơ\ng hơ iă kơ kon bơ ngai, groi te\h Dak Nông.

‘Nho\ng K’Ting, 1 ‘nu bơ ngai năm hơ dai lơ\m khul pơ ma: “’Nâu j^ ‘măng mă blu\ng đe bơ ngai tôn ch^ng, hơ xoang đơ\ng dêh char Dak Nông chơt hơ iă đei truh tôn, hơ ri hơ xoang ‘lơ\ng hơ iă kơ dêh char Dak Nông ăn tơ moi păng kon pơ lei tơ\ Groi te\h tơm a kơ yă [ok sơ\ lăng. Yoa thoi no\h, hăm jơ hngâm đon hưch hanh, ‘nă hal, đ^ đăng nhôn adrin pơ tâp tôn ch^ng, hơ xoang, vă roi tơ [ôh tơ drong hơ iă, tơ drong ‘lơ\ng đơ\ng jo\h ayo\ kơ do\ xoang so sơ\ kơ dêh char Dak Nông truh hăm tơ moi jâp tơ ring lơ\m te\h đak.”

Đei dơ\ng m^nh tơ drong hơ iă ‘no\h năm tơ\ tơ ring te\h đe [ok yă tơm a sơ\ ‘măng mă âu, dêh char Dak Nông oei đei hloi 1 kơ deng tơ mam vang ako\m lơ\m Jơ nu\m kơ chơ te\ch mơ dro vă tơ roi tơ [ôh um rup an^h chă tơ mang lăng, tơ mam drăm păng dôm tơ drong juăt ‘lơ\ng hơ iă tơ\ Dak Nông ku\m hăm dôm tơ mam đơ\ng cho\h jang xa đei ư hơ nhang, ang hơ nhăk nhen: che\h phe, tiu, ka kao, [um yoăn…

Hăm tơ drong jang đơ\ng tơ moi đei krao truh ako\m lơ\m Lêh Đền Hùng tơ mam mă dêh char Dak Nông che\p ba ưh lăp hơ dro# dôm tơ mam plang soi đe\ch, mă oei đei hloi [ai hơ ri, tơ drong hơ xoang hăm [e\nh jơ hngâm đon ‘mêm băt đơ\ng bơ ngai kon hơ tăih truh hơ pong ngôi tơ\ Groi te\h yă [ok tơm dơ nơm sơ\. Dôm tơ drong đei hơ met tôch ‘lơ\ng, đe bơ ngai tôn ch^ng, hơ ri hơ xoang ‘me\h vă tơ gop 1 păh ăn tơ drong pơ gơ\r đang ‘lơ\ng năr lêh ku\m nhen io\k đei jơ hngâm đon tơ re\k, ‘măn lơ tơ drong ‘lơ\ng hơ iă ăn bơ ngai chă tơ mang lăng đơ\ng jâp tơ ring.

‘Măng yak vih hăm Groi te\h yă [ok tơm dơ nơm sơ\ đơ\ng khul Dak Nông [ât năr Et soi kơ đe [ok Pơ tao Hùng sơ năm ‘nâu tơ pă mơ\n jing ‘măng yak tôch g^t kăl, ưh lăp truh hăm groi te\h tơm a, tơ [ôh jơ hngâm ‘mêm bơ nê, pôk pơ ư ko\ng tơ iung pơ jing te\h đak đơ\ng đe [ok Pơ tao Hùng, tơ [ôh hơ dăh jơ hngâm đon ku\p yom “nhă đak [lo\k kơ tu” đơ\ng hơ dre\ch bơ\n mă oei tơ gop pơm hơ to\k jơ hngâm đon hưch hanh, ‘nă hal kơ hơ dre\ch hơ drung, hơ met kơ jăp tơ drong tơ guăt đ^ đăng hơ dre\ch hơ drung lơ\m tơ drong tơ iung pơ jing păng vei lăng Te\h đak Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Kơpi io\k đơ\ng [ăo Dak Nông

Dơ\ng: tơ blơ\