VOV4.Bahnar – Lơ xơnăm kơ âu, dôm hla bar chih đơ̆ng Tơdrong tơroi tơbăt “Yak hadoi hăm oh truh hnam trưng” kơyuơ Jên mong Vei lăng păng Hơtŏk bri dêh char Kon Tum pơm jang ăh blŭng xơnăm hŏk ‘nao hlôi tơgŭm đe hŏk tro, mă kăl noh tơ̆ tơring kon pơlei kon kông, tơring ataih yaih tơnap tap lơ̆m dêh char, đei hla bar chih hŏk tơ̆ hnam trưng. Ưh adrô̆ thoi noh, dôm kơsâ̆p hla bar chih âu oei đei chih tơbang, pơm kiơ̆ tơnăp pơkăp Kla jên vei lăng bri vă vei lăng păng hơtŏk bri kơjăp xơđơ̆ng păng hơtŏk tơdrong erih ăn kon pơlei.

Hnam trưng jăl kơ đeh Nguyễn Văn Cừ, tơ̆ xăh tơnap tap Đăk Pxi, apŭng  Đăk Hà đei 275 ‘nu hŏk tro păng mă lơ noh kon hơ ioh bơngai Xơ đăng. Adrol kơ xơnăm hŏk ‘nao 2021- 2022, Jơnŭm pơgơ̆r hnam trưng axong bơngai pơtho năm truh rim hnam hŏk tro tơ̆ 3 pơlei: Đăk Kơ Đương, Đăk Rơ Wang păng Đăk Wét hơlen hơdăh tơdrong erih đe hŏk tro. Đơ̆ng noh ƀôh lơ hơ ioh ưh kơ măh hla bar chih, săch yăo khoa păng hơbăn ao hrŭk năm hŏk. Tơdrong chơt hơ iă hăm bơngai pơtho bơngai hŏk tơ̆ Hnam trưng jăl kơđeh Nguyễn Văn Cừ ƀơ̆t kơtơ̆ng Anih mong jên Vei lăng păng Hơtŏk bri dêh char Kon Tum pơtoi pơm jang Tơdrong tơroi tơbang “Yak hadoi hăm oh truh hnam trưng” axong ăn rim hŏk tro 7 tŏ hla bar chih đei chih nơ̆r vei lăng bri păng pơm kiơ̆ tơnăp pơkăp kla jên vei lăng bri ăh kơđoh hla bar. Ƀok thây Nguyễn Trung Dũng, Kơdră hnam trưng ăn tơbăt: “Kơsô̆ hla bar đei axong măh ăn đe oh đơ̆ng lăm 1 truh lăm 5 lơ̆m minh xơnăm hŏk. Găh tơdrong ‘lơ̆ng duh nhen dôm tơdrong chih đei in hơdăh, tơgop atŭm hăm hnam trưng hơtŏk tơdrong pơtho pơhrăm đe oh tơplih lơ̆m đon kơchĕng, trong pơm jang. Kiơ̆ đơ̆ng tơroi tơbang, dôm tơdrong mă Anih mong jên vei lăng bri hlôi tơbang hơdăh noh duh atŭm hăm hnam trưng pơtho đe hơ ioh băt ‘mêm kơ cham char plenh teh, băt tơgĭt kơ cham char păng băt vei lăng cham char erih xa ăn kơdih po, gô pơm jang ăn tơpôl tơplih đon kơchĕng vă jang tơnăp tơdrong vei lăng păng hơtŏk bri tơ̆ tơring”.

Unh hnam đei lơ ‘nhŏng oh năm hŏk, đei axong hla bar chih đơ̆ng Tơdrong jang tơroi tơbang “Yak hadoi hăm oh truh hnam trưng”, oh Y Thị Thư, bơngai Xơ đăng, hŏk lăm 4A ăn tơbăt, gơnơm thoi noh mă mĕ ƀă oh ưh đei pơngơ̆t răt ăn kon hơ ioh hla bar mă ‘măn jên ăn tơdrong jang nai. Oh duh ƀôh lăp kơ đon hăm dôm kơsâ̆p hla bar chih âu: “Inh păng đe boăl đei axong ăn hla bar chih âu vă chih ƀai noh inh xô̆ hơ̆k. Inh đŏk lơ̆m hla bar chih âu noh băt ‘mêm kơ cham char plenh teh hloh”.

Pơm kiơ̆ Tơdrong jang tơroi tơbang “Yak hadoi hăm oh truh hnam trưng”,  adrol kơ mơ̆t xơnăm hŏk ‘nao 2021- 2022, Jên mong Vei lăng păng Hơtŏk bri dêh char Kon Tum hlôi pơtruh ăn 169 hnam trưng hŏk tơ̆ 76 xăh, thĭ trâ̆n lơ̆m 10 apŭng, plei tơm lơ̆m dêh char 600.000 kơsâ̆p hl abar chih ăn hŏk tro păng 5.000 tŏ môk vă axong ăn đe hŏk tro. Lơ̆m kơđoh hla bar chih păng môk đei chih nơ̆r găh pơkăp kla jên vei lăng cham char păng vei lăng bri. Tơdrong jang âu tơgŭm răh hŏk tro đei hla bar chih, pơm trŏ răh tơdrong kăl tơbang tơroi tơbăt truh tôm kon pơlei lơ̆m tơring đei pơkăp kla jên vei lăng bri. Ƀok Phan Thế Vinh, Kơdră Anih vei lăng kon pơlei xăh Hiếu, apŭng Kon Plông ăn tơbăt: “Blŭng xơnăm hŏk, dôm xơnăm Jên mong adoi tơgŭm hla bar chih ăn đe mon, tơgop pơm trong hiôk ăn đe mon lơ̆m hŏk pơhrăm. Hla bar kơ Anih mong jên axong ăn đe mon tơring kon kông, tơring tơnap tap đei chih nơ̆r tơbang. Kiơ̆ đơ̆ng nơ̆r tơbang noh hnam trưng duh hlôi tơroi tơbăt, hơvơn hŏk tro băt găh vei lăng bri. Kiơ̆ đe hŏk tro noh mĕ ƀă unh hnam hŏk tro duh băt hơdăh găh chih tơbang âu, hơtŏk tơnăp hloh lơ̆m vei lăng bri lơ̆m tơring”. 

Kiơ̆ kơ ƀok Hồ Thanh Hoàng, Kơdră Anih mong jên Vei lăng păng Hơtŏk bri dêh char Kon Tum, dôm xơnăm adrol ki, Jên mong jang atŭm hăm Jơnŭm pơgơ̆r dôm hnam trưng pơm Lêh axong hla bar păng môl tơguăt hăm tơroi tơbang găh pơkăp kla jên vei lăng cham char bri, vă hơtŏk hlôh vao ăn đe oh hŏk tro. Mă lei, xơnăm hŏk âu, kơyuơ ƀơm pơrang jĭ COVID-19 pơrăm, anih jang ưh đei pơm kiơ̆ nhen pơkăp mă blŭng mă axong bơngai păng gre chơ hla bar, môk truh hnam trưng, pơjao ăn Jơnŭm pơgơ̆r Hnam trưng axong ăn đe hŏk tro. Mă ƀơm răm đơ̆ng pơrang jĭ COVID-19, Tơdrong jang tơroi tơbăt “Yak hadoi hăm oh truh hnam trưng” kơyuơ Anih mong jên Vei lăng păng Hơtŏk bri dêh char Kon Tum pơgơ̆r duh tŏk bŏk pơtoi pơlang xă đon ‘mêm kơ eng hăm kơtơ̆ng ang, pơm kiơ̆ tơnăp pơkăp Kla jên vei lăng bri vă vei lăng păng hơtŏk bri kơjăp xơđơ̆ng păng hơtŏk tơdrong erih ăn kon pơlei.

Tơ drong pơ ma nuh hăm ƀok Đào Xuân Thủy, Kơ dră chĕp kơ̆l Anih vei lăng pơ gar ‘long tĕh đak Chư Mom Ray găh tơ drong đei yoa đơ̆ng trong kla jên mưh iŏk yoa cham char bri brăh hăm tơ drong vei lăng hlŏh 56.000ha bri, lơ̆m nŏh đei vă jê̆ 10.000ha đei kla jên vei lăng bri.

- Blŭng a bơ nê kơ ih ƀok Đào Xuân Thủy, Kơ dră chĕp kơ̆l Anih vei lăng pơ gar ‘long tĕh đak Chư Mom Ray tơ gĕch pơ ma nuh hăm nhôn? Ƀok ăi, tơ drong jĭ COVID-19 ƀơm kơ nê̆ thoi yơ truh tơ drong vei lăng bri đơ̆ng anih jang bơ̆n?

- Ƀok Đào Xuân Thủy: Hrei ‘nâu yoa đơ̆ng jĭ COVID kơ na khul linh vei lăng bri kŭm ưh gan chă yak vih vât, athei pơm kiơ̆ tơ drong hơ găt atŭm vă tang găn jĭ, đơ̆ng noh sư ƀơm ưh ‘lơ̆ng tơ drong pơ gơ̆r yak vih vât, tơ lĕch dôm tơ drong jang kăl, lơ̆m nŏh anih vei bri đei tơ drong jang pha ƀiơ̆. Ih ưh gơ̆h ngôi kơ tă tơ̆ hnam, ngôi lơ̆m hnam mă vei lăng bri ôh, athei lĕch tơ̆ ‘ngoăih, jur tơ̆ tơ ring kơ na đei tơ drong ưh kơ ‘lơ̆ng.

Mă loi ‘nŏh jĭ tơ drong tơ roi tơ băt. Hrei ‘nâu nhôn oei akŏm roi tơ băt tơ drong tang găn jĭ kơ na ưh đei tơ roi găh vei lăng bri ‘long, ‘nŏh jĭ tơ drong mơ mat hrei ‘nâu. Mă lei anih jang yoa hơ năp đei pơ jao kơ na adrin hơ met pơ ‘lơ̆ng mơ mat tat, krao akŏm khul jang gak kơ măng, kơ ‘năr vă vei kơ jăp rim tơ drong. Đơ̆ng nŏh đĭ đăng tĕh bri ‘long lơ̆m pơ gar truh dang ei đei vei lăng kơ jăp ‘lơ̆ng, tam đei tơ drong kiơ, đơ̆ng blŭng sơ năm truh dang ei ưh đei tơ drong pơm glăi kiơ.

- Hăm tĕh bri ‘long xă vă jê̆ 10.000ha đei xa jên đơ̆ng iŏk yoa cham char bri brăh, iĕm pơ gơ̆r pơ jao tĕh bri ‘long âu thoi yơ? 

- Ƀok Đào Xuân Thủy: Pơ gar hlôi pơ jao ăn tơ pôl vei lăng đơ̆ng blŭng sơ năm đei 3.400ha ăn 7 khul tơ pôl. Bri ‘long oei đei dơ̆ng anih nhôn vei lăng kơ dih, dang 6.200ha nhôn vei kơ dih. ‘Nao âu nhôn pơ gơ̆r hăm xăh, khul khul tơ pôl dăr hơ len năng tơ drong vei lăng đơ̆ng khul tơ pôl, ƀôh đe jang ‘lơ̆ng păng hlôi kla jên vei bri ăn tơ pôl lơ̆m 2 jăl khei mă blŭng sơ năm 2021 kla đang ƀât hơ tuch khei 7 ki. ‘Nŏh jĭ jên vei lăng kiơ̆ tơ drong jang đei pơ jao. 

- Ih tơ roi mă hơ dăh ƀiơ̆ găh jên gô iŏk đei xa jên đơ̆ng vei lăng cham char bri brăh sơ năm ‘nâu tơ̆ anih jang kŭm nhen tơ drong tơ lĕch jên tơ pă tơ̆ yăn âu lăng?

- Ƀok Đào Xuân Thủy: Lơ̆m trong vă jang ƀât blŭng sơ năm kiơ̆ hla ar chih tơ roi đơ̆ng Anih mong jên vei lăng păng atŏk tơ iung bri dêh char lơ̆m sơ năm 2021 âu, pơ gar gô iŏk đei dang 5 ti ăn tơ ring vei lăng cham char bri brăh. Mă lei dang ei đei iŏk hơ drol, kla ăn tơ pôl truh 50% hơ tŏ hăm kơ sô̆ ‘nao kla kơ pal ăn tơ pôl dang hlŏh 1 ti ăn 7 khul tơ pôl. Trong kla jên ‘nŏh kiơ̆ tài khoản khul tơ pôl. Khul tơ pôl ăn bơ ngai năm tơ̆ anih mong jên vă tŏk iŏk jên vih kla ăn rim bơ ngai lơ̆m khul kiơ̆ kơ sô̆ năng jang mă rim unh hnam vang jang. Khul tơ pôl vei lăng jên ‘nâu tôch kơ jăp.     

 - Ih tơ chĕng thoi yơ găh tơ drong đei yoa đơ̆ng vei lăng bri hăm hơ găt bri ‘long đei pơ jao ăn 7 khul tơ pôl âu?

- Ƀok Đào Xuân Thủy: Đei yoa đơ̆ng tơ drong pơ jao vei bri truh dang ei, kiơ̆ đơ̆ng hơ len năng đơ̆ng khul vei bri ăn ƀôh tơ pôl jang ‘lơ̆ng tơ drong vei lăng bri, tôch đei yoa. Đĭ đăng bri ‘long đei pơ jao ăn tơ pôl 6 khei blŭng sơ năm ưh đei tơ drong pơm glăi kiơ. Tơ pôl oei chih tơ lĕch trong jang rim khei păng pơ gơ̆r dăr joang, vei lăng hơ nơ̆ng tơ̆ hơ găt bri ‘long đei pơ jao, kơ na ưh đei tơ drong pơm glăi tơ̆ tĕh bri ‘long đei pơ jao vei lăng pơ ma adrô̆, kŭm nhen bri ‘long jŭm dăr đei anih jang vang vei lăng hơ dai hăm khul tơ pôl tôch ‘lơ̆ng.

- Dang ei dôm khul tơ pôl tơ̆ tơ ring hăm ‘mĕh iŏk vei thim bri ‘long đei xa jên dơ̆ng ưh hă ƀok?

- Ƀok Đào Xuân Thủy: Kŭm đei khul tơ pôl ‘mĕh iŏk vei lăng thim bri ‘long mă lei yoa hơ găt tĕh bri păng tơ ring đei xa jên mưh vei lăng bri ‘long đơ̆ng pơ gar đei chih hơ găt tôch rơ đăh bơih, thoi nŏh kơ na ưh gơ̆h pơih xă hơ găt bri ‘long ăn đe vei lăng.

- Lei ah, bơ nê kơ ih ƀok Đào Xuân Thủy, Kơ dră chĕp kơ̆l Anih vei lăng pơ gar ‘long tĕh đak Chư Mom Ray vang pơ ma nuh hăm nhôn!  

Lan hăm Dơ̆ng: Tơ blơ̆