VOV4.Bahnar - Sơ năm 2019 mă đơ\ng kơ jă vă đ^ đăng dôm tơ mam đơ\ng cho\h jang sa đei tơ\ kơ so# to\ se\t, vei rong kon tơ rong tơ [ơ\p lơ pơ rang j^, mă lei rơ bâu u\nh hnam kon pơ lei kon kông tơ\ tơ ring mơ mat tat kơ de#h char Kon Tum oei đei tơ drong ar^h sa sơ đơ\ng păng hơ to\k tơ iung. Đei đăi tơ drong ‘nâu ‘no\h gơ nang đơ\ng kon pơ lei tơ klep hăm bri păng vei lăng ‘lơ\ng te\h bri đei pơ jao vă io\k yua tơ drong jang kla jên io\k yua cham char bri.

U|nh hnam ‘nho\ng A Lít, hnam oei tơ\ plep Kon Ktủ, xăh Đăk Ruồng, apu\ng Kon Rẫy, de#h char Kon Tum io\k vei lăng 28hec tar bri. ‘Nho\ng A Lít tơ băt dôm sơ năm tơ je# âu rim u\nh hnam io\k đei dang 19 triệu hlak jên io\k yua cham char bri. Đơ\ng kơ so# jên âu hlôi tơ mơ\t jên jang pơ tăm đei hlo\h 2hec tar kơ su, 2,3 hre\ng tơ nơm che\h phe. Hơ dro# sơ năm 2019 âu ki pơ tăm thim đei dang 3hec tar [um [lang. ‘Ngoăih kơ ‘no\h oei răt nhu\ng, ie\r yo\ng vă hơ to\k tơ iung vei rong. Mă đơ\ng ar^h sa tơ\ tơ ring mơ mat tat mă lei tơ drong ar^h sa kơ u\nh hnam ‘nho\ng A Lít tôch kơ sơ đơ\ng. ‘Nho\ng A Lít pơ ma hơ dăh, đei sa yua trong jang tơ gu\m kla jên io\k yua cham char bri tơ gu\m u\nh hnam đei tơ drong hiôk hơ drin jang muk drăm tơ klep hăm bri:“U|nh hnam nhôn io\k pơ jao vei lăng bri đơ\ng sơ năm 2008 tru\h dang ei đei 11 sơ năm. Io\k đei jên tơ gu\m đơ\ng vei lăng io\k yua cham char bri tơ gu\m u\nh hnam nhôn hơ to\k tơ iung mu\k drăm roi ‘năr roi jang to\k [iơ\. Tơ drong ar^h sa kơ u\nh hnam nhôn ku\m đei [iơ\ lơ pơ têng hăm sơ năm hơ drol. Io\k vei lăng bri ‘no\h tôch kơ đei yua ăn u\nh hnam hăm cham char ar^h.”

Kơ tơ\ng ang đơ\ng An^h mong jên vei lăng păng hơ to\k tơ iung bri de#h char Kon Tum ăn [o#h, lơ\m sơ năm 2019, đei hlo\h 5.000 u\nh hnam, 192 gru\p u\nh hnam, 336 tơ pôl kon pơ lei oei hăm găh lơ ‘no\h j^ kon pơ lei kon kông păng 5 gru\p jang io\k vei lăng bri đei kla jên dang 130 ti hlak jên. Io\k yua jo# păh lăp sơ năm 2019 đơ\ng rim u\nh hnam io\k vei lăng bri ‘no\h hlo\h 13 triệu hlak jên; tơ pôl kon pơ lei oei dang 160 triệu hlak jên; gru\p u\nh hnam dang 98 triệu hlak jên păng khu\l jang dang 500 triệu hlak jên. ‘Nâu j^ jên thu lơ pơ têng hăm io\k yua đơ\ng rim u\nh hnam ar^h je# bri, mă loi ‘no\h j^ kon pơ lei kon kông. Mo\ Y On, bơ ngai pơ gơ\r pơ lei plei Kon Plông, xăh Hiếu, apu\ng Kon Plông tơ băt, gơ nang đơ\ng io\k vei lăng hlo\h 900hec tar bri, kon pơ lei lơ\m pơ lei đei io\k yua păng vei lăng bri ‘lơ\ng [iơ\:“Kon pơ lei hlôi đei đon băt kơ d^h vei lăng bri ‘lơ\ng vă đei thim io\k yua. Rim u\nh hnam vang jang vei lăng bri ‘no\h ư\h kơ đei u\nh hnam hơ yơ pơm glăi ko\h phă bri pơm mir ro\h.”

Tơ drong jang kiơ\ đei yua trong jang tơ gu\m kla jên io\k yua cham char bri dôm sơ năm hơ drol âu ku\m nhen lơ\m sơ năm 2019 hlôi tơ gu\m rơ bâu u\nh hnam kon pơ lei kon kông, kơ hre\ng tơ pôl kon pơ lei oei păng gru\p u\nh hnam tơ\ de#h char Kon Tum đei tơ drong ar^h sa roi ‘năr roi ‘lơ\ng [iơ\. Io\k yua đơ\ng bri ku\m tơ gop pơm hơ to\k tơ drong jang kiơ\ păng jang đang 1,2 tơ drong hơ găt lơ\m pơ jing tơ ring tơ rang ‘nao.

Plei Đăk Kroong, xăh Đăk Pxi, apu\ng Đăk Hà ‘no\h 1 pơ t^h gia. Hăm tơ drong io\k vei lăng 1.200hec tar bri đơ\ng An^h vei lăng tang găn hiă Đăk Hà, 73 u\nh hnam kon pơ lei Xơ đăng kơ pơ lei sơ năm ‘nâu đei kla jên hlo\h 600 triệu hlak jên. Bơ ngai pơ gơ\r pơ lei A Lê Mi Ô tơ băt, ‘ngoăih kơ tơ drong kla jên ăn dôm bơ ngai kơ tă năm dăr joang vei lăng bri, vă đ^ đăng kơ so# jên uơ oei dơ\ng đei pơ lei io\k yua lơ\m tơ drong hơ met ming an^h jang kăl păng hơ to\k ‘lơ\ng tơ drong ar^h sa jơ hngơ\m đon ăn kon pơ lei:“Io\k đơ\ng đei vei lăng cham char bri tơ drong ar^h sa kon pơ lei pha hloi. Jên ‘no\h j^ bơ ngơ\t ăn tơ drong ar^h sa kơ kon hơ ‘lơ\p lơ\m u\nh hnam. Jên io\k yua cham char bri yua lơ\m tơ drong jang tơ pôl đang kơ ‘no\h pơm hơ met ming rông, rim tơ drong ho\k hôp kơ pơ lei, nhen le#h [e\ng chư\ng, le#h hơ met ming đak tơ nglang. Lơ\m pơ lei ku\m răt đei 1 hơ mru\k ch^ng chêng, hơ băn ao kră sơ\”.

Tơ roi găh đei yua đơ\ng trong jang tơ gu\m kla jên io\k yua cham char bri hăm bơ ngai kon kông kơ tơ ring, [ok Bùi Văn Viên, Kơ dră an^h vei lăng kon pơ lei xăh Đăk Na, apu\ng Tu Mơ Rông tơ băt: “Lơ\m xăh Đăk Na bri pơ jao ăn tơ pôl pơ lei ku\m nhen u\nh hnam hơ nhăk ăn io\k yua ‘lơ\ng. Đe sư tơ pl^h ‘lơ\ng đei mu\k drăm ku\m nhen ‘no\h j^ tơ mam vă sut pơ ngot tơ jur dơ nu\h hin. Lơ\m xăh đei plei Kon Chai. Plei ‘nâu ‘no\h j^ đ^ đăng rim u\nh hnam lơ\m pơ lei tă kơ io\k vei lăng bri ngăl. Jên io\k yua cham char bri đơ\ng u\nh hnam to\ se\t hlo\h ‘no\h 18 triệu. Oei đ^ đăng rim u\nh hnam [ar j^t dôm triệu. Kon pơ lei hlo#h vao đei tơ drong jang ku\m nhen tơ drong đei yua đơ\ng kơ d^h mư\h io\k vei lăng bri. {ơ\t mă [o#h đei tơ drong đei yua ‘no\h hơ năp jang đơ\ng đe sư đei hơ to\k ‘lơ\ng”.

Sơ năm 2019 An^h mong jên vei lăng păng hơ to\k tơ iung bri de#h char Kon Tum hlôi io\k đei hlo\h 266 ti hlak jên yak hlo\h trong tơ le\ch jang tơ le\ch ăn. Đơ\ng jên io\k âu vei sơ đơ\ng kla ăn tơ drong jang vei lăng hlo\h 360.600 hec tar bri, đei dang 63% ako\p hơ găt bri lơ\m de#h char. {ok Hồ Thanh Hoàng, Kơ dră vei lăng an^h mong jên vei lăng păng hơ to\k tơ iung bri de#h char Kon Tum tơ băt, lơ\m sơ năm 2019, tơ drong hơ nơ\ng jang kiơ\ đei yua trong jang tơ gu\m kla jên io\k yua cham char bri hlôi tơ gu\m rơ bâu u\nh hnam bơ ngai kon kông hơ met ‘lơ\ng tơ drong ar^h sa păng tơ mơ\t jên jang hơ to\k tơ iung mu\k drăm u\nh hnam: “Kơ so# jên io\k yua cham char bri rim u\nh hnam kon pơ lei io\k đei, ‘ngoăih kơ tơ drong kon pơ lei yua vă hơ met ‘lơ\ng tơ drong ar^h sa kơ đe sư ‘no\h đe sư jang ako\m hơ dai hăm kon jên nai kơ u\nh hnam vă hơ to\k tơ iung jang sa, nhen pơ tăm bri, đang kơ ‘no\h pơ tăm [um [lang, rong nhu\ng, pơ tăm tơ [ăr, pơ tăm prit đơ\ng no\h hơ to\k ‘lơ\ng đei io\k yua hơ to\k sa yua đơ\ng bri. Tơ gop ku\m hăm rim kon jên nai sơ đơ\ng tơ drong ar^h sa tơ pôl tơ\ rim tơ ring đei io\k yua cham char bri”.

Tơ pă yan âu ăn [o#h sơ năm 2019 mă đơ\ng kơ jă vă đ^ đăng tơ mam đơ\ng cho\h jang sa đei re, vei rong kon tơ rong tơ [ơ\p lơ pơ rang j^, mă lei rơ bâu u\nh hnam kon kông tơ\ tơ ring mơ mat tat kơ de#h char Kon Tum oei đei tơ drong ar^h sa sơ đơ\ng păng jang to\k. Đei đăi tơ drong ‘nâu gơ nang đơ\ng khu\l kơ dră tơ ring hlôi jang kiơ\ ‘lơ\ng tơ drong jang tơ gu\m kla jên io\k yua cham char bri. Io\k yua mu\k drăm mă trong jang tơ gu\m kla jên vei lăng cham char bri hơ nhăk ăn ‘no\h j^ tơ drong pơ lung tôch kơ t^h vă kon pơ lei mơ\t lơ\m sơ năm ‘nao 2020 hơ nơ\ng tơ klep hăm bri vei lăng bri ‘lơ\ng hlo\h.  

Khoa Điềm: Ch^h

Thuem: Tơ blơ\