VOV4.Bahnar - Đoàn Đắc Tô - Quân đoàn 3, oei tơ\ dêh char Kon Tum, ‘nao pơ gơ\r tơ băt 44 sơ năm năr pơ jing (20/9/ 1972- 20/9/2016).

Yak hlo\h 44 sơ năm pơ jing păng jang to\k, kăn [o#, linh Đoàn Đắc Tô io\k đei lơ tơ drong jơ nei tih lơ\m tơ drong tơ blăh. Khul linh 2 ‘măng đei Đảng, Te\h đak pôk ăn anăn Khul linh tơ blăh nuih mơng kơ kon pơ lei; hơ păh Mê đai Hồ Chí Minh; 12 to\ mê đai quân công, 36 mê đai tơ blăh io\k jơ nei lơ kơ loăi păng lơ tơ mam hơ păh kăp g^t nai hai.

Đoàn Đắc Tô đei pơ jing tơ\ jâng kông Chư Mang Mrai, apu\ng Sa Thầy, dêh char Kon Tum lơ\m ‘năr 20/9/1972, đei 3 Trung đoàn linh tơ blăh tơ\ te\h: 66, 28, 95 păng 8 tiểu đoàn khul linh jang ki thuât. ‘Nâu j^ dôm khul linh tơ blăh kơ tang păng đei lơ sơ năm oei tơ\ kơ drăn tơ blăh Tây Nguyên. 

Đơ\ng ro\ng kơ pơ jing, Đoàn Đắc Tô tơ blăh io\k đei lơ tơ drong jơ nei tih, tơ blăh hu\t tơ drong tơ blăh Bắc Bình Vương kơ ayăt, phă pơ đ^ dôm kơ đông linh Mi-Nguy\ đơ\ng Đak Pét truh tơ\ th^ xăh Kon Tum. Lơ\m tơ drong tơp blăh io\k rơ ngei Tây Nguyên, Đoàn Đắc Tô jang ‘lơ\ng tơ drong jang đei pơ jao, phă đei kơ đông ayăt tơ\ Đức Lập, vang tơ blăh io\k rơ ngei Buôn Ma Thuột, Nha Trang păng tơ no\k duk khul linh Cam Ranh.  Lơ\m tơ drong tơ blăh Hồ Chí Minh, m^nh ‘măng dơ\ng, Đoàn Đắc Tô đei lui pơ jao tơ blăh io\k cham gre păr Tân Sơn Nhất, An^h pơ gơ\r khul linh nguy\ păng ku\m hăm dôm khul linh nai vang tơ blăh io\k rơ ngei Sài Gòn.

Lơ\m tơ drong tơ blăh vei lăng tơ ring sơ lam găh Pơ mât Pơ băh păng lơ\m tơ drong tơ blăh tơ gu\m tơ\ Campuchia, Đoàn Đắc Tô hơ nơ\ng tơ blăh đei lơ tơ drong jơ nei tih, vang vei kơ jăp tơ ring sơ lam te\h đak, păng tơ blăh io\k rơ ngei ăn kon pơ lei te\h đak boăl huei răm kơ tơ drong pơ lôch ru\ng bơ ngai.

Đơ\ng sơ năm 1987 truh dang ei, kiơ\ nơ\r athei đơ\ng tơ drong jang, Đoàn Đắc Tô vih dơ\ng tơ\ Kon Tum, hơ nơ\ng jang đang ‘lơ\ng tơ drong jang pơ tâp pơ hrăm, kơ chăng tơ blăh păng pơ jing khul linh pran kơ jăp tôm tơ drong. Thượng tá Nguyễn Thanh Phong, Chính ủy Đoàn Đắc Tô ăn tơ băt: mă đei tơ drong kiơ, kăn [o#, linh Đoàn Đắc Tô ling lang che\p vei kơ jăp jơ hngâm đon {ô đo#i [ok Hô, kơ chăng tơ blăh, chu lôch hu\t hơ kâu yoa tơ drong rơ ngei kơ hơ dre\ch hơ drung, yoa tơ drong sơ đơ\ng kơ kon pơ lei.

Tơ băt 44 sơ năm năr pơ jing j^ jơ năr vă rim kăn [o#, linh Sư đoàn băt hơ dăh hlo\h dơ\ng tơ drong juăt tơ blăh kơ tang nuih mơng đơ\ng khul linh. Thượng tá Nguyễn Thanh Phong, pơ ma: “{lep [ât tơ băt 44 sơ năm năr pơ jing Sư đoàn, Sư đoàn đei lơ trong jang vă rim kăn [o#, linh đei ho\k pơ hrăm bơ\ jang lơ\m sư đoàn băt hơ dăh [iơ\ tơ drong juăt, [ôh ‘nâu j^ tơ drong tôch hơ iă, ‘nă hal. Hăm dôm tơ drong jang tôch rơ đăh mưh che\h pơ gơ\r pơ gơ\r, mă loi j^ hơ to\k đon kơ chăng tơ blăh đơ\ng kăn [o#, linh, hơ to\k đon hlôh vao, adrin pơ tâp pơ hrăm vă pơ jing Sư đoàn pran kơ jăp tôm tơ drong.”

Che\p vei păng tơ iung tơ drong juăt so, kăn [o#, linh Đoàn Đắc Tô hrei ‘nâu ling lang jang đang ‘lơ\ng tơ drong jang đei pơ jao. Tơ drong pơ tâp pơ hrăm đơ\ng khul linh hơ nơ\ng io\k đei jơ nei tih. Dôm tơ drong pơ tâp pơ hrăm tơ\ ‘ngoăih, pơ tâp tơ blăh hre\nh, pơ tâp pơ hrăm tơ\ kơ măng păng pơ tâp tơ blăh hơ dai hăm dôm khul linh nai hơ nơ\ng đei Đoàn Đắc Tô pơ gơ\r tôch tơ năp. Mă loi, tơ drong tơ mât hơ dai trong tơ blăh đơ\ng khul linh Việt Nam păng tơ drong juăt đơ\ng Sư đoàn tơ klep hăm tơ drong tơ blăh chăl ‘nao đei hloi phao kơ toang ‘nao ling lang đei Đoàn Đắc Tô năng kăl. Găh no\h dơ\ng, tơ drong kơ chăng tơ blăh, tơ plih đơ\ng tơ drong rơ ngei jing tơ drong tơ blăh hơ nơ\ng đei khul linh hơ met ‘lơ\ng.

Pơ ma găh tơ drong pơ tâp pơ hrăm, kơ chăng tơ blăh, Đại tá Trần Đình Việt, Sư đoàn Trưởng Đoàn Đắc Tô ăn tơ băt: “Tơ\ hơ năp tơ drong ‘me\h vă roi dêh đơ\ng tơ drong jang vei lăng te\h đak, kơ dră che\p kơ\l, đe [ok yo\ng sư đoàn năng kăl tơ drong hơ to\k pơ ‘lơ\ng rim tơ drong, đon kơ chăng tơ blăh dêh hlo\h dơ\ng. Adrin đ^ đăng khul linh đei đon kơ chăng tơ blăh ‘lơ\ng, đ^ đăng tơ drong pơ tâp pơ hrăm gơ\h hơ gei ngăl, lơ\m no\h rơ gei đei hlo\h 85%. Hlo\h 75% an^h kơ khul linh pran kơ jăp rim tơ drong vă roi pơm pơ ‘lơ\ng hlo\h dơ\ng um rup {ô đo#i {ok Hô păng tơ drong juăt đơ\ng sư đoàn 2 ‘măng tơ blăh kơ tang nuih mơng.”

Dôm sơ năm âu ki, Đoàn Đắc Tô ling lang năng kăl, bơ\ jang ‘lơ\ng tơ drong krao hơ vơn kon pơ lei, tơ [ôh jơ hngâm đon ‘mêm băt hăm kăn [o#, kon pơ lei dôm hơ dre\ch hơ drung Kon Tum, an^h mă Đoàn Đắc Tô tơ blăh, jang to\k iung. Dôm khul linh găh Đoàn Đắc Tô pơm ‘nho\ng o\h hăm hlo\h 90 pơ lei tơ\ tơ ring pơm kơ đông oei. Jo# păh lăp 1 sơ năm, Đoàn Đắc Tô tơ gu\m ăn kon pơ lei hlo\h 1.200 năr jang vă pơm trong, man dơ nâu đak, pơm hnam, kôch hơ bong đak, cho\h khai hoang chu\n na… ‘Ngoăih kơ ‘no\h, kăn [o#, linh oei hơ nơ\ng pơ gơ\r khăm, hơ met j^, tơ gu\m ăn u\nh hnam tơ nu\h jang xa, hơ păh tơ mam ăn dôm u\nh hnam đei ko\ng... Hăm jơ hngâm đon đ^ jơ hngâm bơ\ jang yoa kon pơ lei, um rup [ô đo#i Đoàn Đắc Tô jing tôch ‘lơ\ng, đei kơ jăp lơ\m jơ hngâm đon kon pơ lei Kon Tum.

‘Nho\ng A U Thành, tơ\ thôn 5A, xăh Đắc Kôi, apu\ng Kon Braih, 1 lơ\m 2 u\nh hnam tơ nuh ‘nao đei Đoàn Đắc Tô man ăn hnam đei kơ jă hlo\h 90 triu tơ roi: “Inh tôch hơ iă, đei Sư đoàn 10 tơ gu\m, man ăn hnam. Inh ưh đei lai yơ tơ che\ng kơ dih kâu đei hnam man thoi âu. Hnam nhôn dang ei oei xa pă hli kơ ‘mi hnăt kiơ bơih. Inh bơ nê kơ đe kăn [o#, linh Sư đoàn 10 pơm ăn hnam ‘nâu.”

Kăn [o#, linh Đoàn Đắc Tô ling lang năng tơ drong ho\k pơ hrăm păng jang kiơ\ jơ hngâm đon ‘lơ\ng đơ\ng {ok Hô ‘no\h j^ tơ drong tôch đei yoa vă che\p vei păng tơ iung tơ drong juăt đei ư hơ nhang đơ\ng Sư đoàn. Gơ nơm thoi no\h, lơ\m rim khei ‘năr, jăl sơ năm hơ nơ\ng đei lơ bơ ngai gơ\h hơ gei găh ho\k pơ hrăm păng jang kiơ\ [ok Hô. Tiểu đoàn 3, Trung Đoàn H8 kơ tang nuih mơng, ưh lăp pơ tâp pơ hrăm rơ gei, krao hơ vơn kon pơ lei gơ\h đe\ch mă oei jang ‘lơ\ng tơ drong pơ tho ăn jơ hnơr mơ lôh găh tơ drong juăt so păng rơ gei lơ\m tơ drong pơ jing kơ đông linh rơ go\h ‘lơ\ng hai.

Đại úy Đặng Việt Hùng, Bơ ngai jang chinh tr^ Tiểu đoàn 3, Trung đoàn H8, Đoàn Đắc Tô ăn tơ băt: “Mưh đei nơ\r athei kơ chăng tơ blăh dăh mă đei tơ drong kiơ ‘no\h mơ mat tat nhôn ling lang pơm kiơ\ jơ hngâm đon ‘lơ\ng đơ\ng [ô đo#i {ok Hô vă tơ guăt băl bơ\ jang ‘lơ\ng dôm tơ drong đei Đảng, te\h đak păng khul linh pơ jao.”

Hăm dôm tơ drong jơ nei ‘lơ\ng hơ iă lơ\m tơ drong tơ blăh lơ\m nhen lơ\m khei ‘năr rơ ngei, Đoàn Đắc Tô hlôi đei 2 ‘măng đei Đảng, Te\h đak pôk ăn anăn Khul linh tơ blăh nuih mơng kơ kon pơ lei. Lơ\m Sư đoàn đei 3 Trung đoàn, 5 Tiểu đoàn, 7 Đại đội păng 9 kăn [o#, linh đei pôk ăn anăn nuih mơng. Sư đoàn đei hơ păh Mê đai Hồ Chí Minh; 12 to\ mê đai quân công, 36 mê đai tơ blăh io\k jơ nei lơ kơ loăi păng lơ tơ mam hơ păh kăp g^t nai hai. Che\p vei păng ato\k tơ iung tơ drong juăt, jơ hnơr kăn [o# linh Đoàn Đắc Tô hrei ‘nâu oei chih pơ jing dơ\ng chăl ‘nao kơ tang nuih mơng lơ\m 44 sơ năm tơ blăh, pơ jing păng jang to\k đơ\ng khul linh.

Khoa Điềm: Chih

Dơ\ng: Tơ blơ\