VOV4.Bahnar- Rơ ne\h păng ar^h sa tru\h ‘lo\ tơ\ groi te\h Tây Nguyên nu\ih mơng, hăm lơ tơ drong jang ‘lơ\ng, lơ dro\ kăn bơ ngai kon kông yak hlo\h tơ drong ar^h sa mơ mat tat, pơ jing u\nh hnam ph^ dơ no\ tơ to\ ‘lơ\ng, vang tơ gop jơ hngơ\m ăn tơ drong jang hơ to\k tơ iung pơ lei pơ la păng tơ pôl.
Tơ\ hop ako\m pôk pơ ư kang [o# pơ lei jang hơ gei yua đơ\ng An^h pơ gơ\r jang Tây Nguyên pơ gơ\r [ơ\t hơ tuch khei 9 âu ki, đei 24 ‘nu dro\ kăn ‘lơ\ng hơ iă hru\k hơ băn ao kon kông. Hơ kâu ư\h kơ gan bưng ai ră, mă lei đe sư tơ pă jing dôm bơ ngai pơ gơ\r kơ rim pơ lei pơ la Tây Nguyên.
‘Nao [lep 30 sơ năm, j^ dro\ kăn đảng viên hơ dro# sư đe\ch dơ\ng kơ chi bộ Plei Tờ Mật, xăh Đông, apu\ng K’bang, de#h char Gia Lai, mă lei 2 jăl jang tơ til hloi, mo\ Đinh Thị Hoan, bơ ngai Bahnar, đei pôk pơm Bí thư Chi bộ. Hơ be\ch hơ bal, pơ nam, ư\h kơ ‘nhoen mơ mat, mo\ Đinh Thị Hoan hlôi vang tơ gop hơ nhăk Plei Tờ Mật, 1 pơ lei đ^ đăng tă kơ bơ ngai Bahnar ngăl jing plei ar^h sa ‘lơ\ng hơ iă kơ de#h char.
Đinh Thị Hoan tơ\ Hop ako\m pôk pơ ư kang [o# pơ lei jang hơ gei 2016 tơ\ Dak Lak
Tơ drong vă io\k đei jơ nei đơ\ng mo\ ‘no\h j^ tơ roi tơ băt păng krao hơ vơn vă kơ rim khu\l jang, gru\p tơ pôl tơ\ tơ ring ku\m nhen kon pơ lei vang tơ goăt tơ goăl, 1 jơ hngơ\m đon jang kiơ\ pơ jing tơ drong ar^h sa ‘nao: “&nh ling lang hơ drin ho\k pơ hrăm, băt kơ jăp tơ drong tơ chơ\t đơ\ng Đảng, rim tơ drong athei, tơ chơ\t đơ\ng tơ ring vă pơ gơ\r tơ le\ch jang kiơ\ tơ drong jang tơ\ pơ lei. Hăm chi bộ ‘no\h ling lang hơ to\k ‘lơ\ng jơ hngơ\m đon hơ gei đơ\ng tơ pôl. Hăm kon pơ lei ‘no\h hơ dai hăm tơ roi tơ băt găh tơ drong jang, trong tơ gu\m đơ\ng Đảng păng te\h đak ‘no\h kăl kơ pơ tho kon pơ lei tơ mơ\t yua khoa ho\k ki thuơ\t lơ\m jang sa. Tơ roi tơ băt pơm tơ pl^h đon tơ che\ng, trong jang lơ\m kon pơ lei kon kông vă [rư\ [rư\ yak hloh klăih đơ\ng dơ nu\h hin”.
Ku\m jing 1 ‘nu “ dro\ kăn che\p kơ\l pơ gơ\r kơ pơ lei pơ la Tây Nguyên, mo\ Y H’Lưr (rơ ne\h sơ năm 1959) Bí thư chi bộ Plei Kon Tum Kơ Nâm, phường Thống Nhất, pơ lei tơm Kon Tum, de#h char Kon Tum, tơ ring đei đ^ đăng kơ so# măt bơ ngai ‘no\h j^ kon pơ lei kông păng kiơ\ lui Ko\ng yăo, băt hơ dăh: ‘me\h kon pơ lei lui nge\h lơ\m trong jang đơ\ng Đảng ‘no\h athei pơm ăn tơ drong ar^h sa kơ kon pơ lei sơ đơ\ng. Băt hơ dăh tơ drong ar^h sa đơ\ng rim u\nh hnam, mo\ ku\m hăm kang [o# pơ lei năm tơ\ rim hnam krao hơ vơn hơ drin jang sa: hơ nhăk hơ dre\ch ‘nao lơ\m jang sa, tơ mơ\t jên răt pho\ng, tơ mơ\t yua khoa ho\k ki thuơ\t… pơ tăm ‘long pơ tăm.

Mo\ Y H’Lưr
Gơ nang đơ\ng no\h tơ drong ar^h sa kơ kon pơ lei Plei Kon Tum Kơ Nâm tơ pl^h rim năr. Mo\ Y H’lưr tơ roi: “Hơ drol ‘no\h ba athei năm hơ drol lơ\m tơ drong jang kiơ\ trong jang đơ\ng Đảng păng khôi luơ\t đơ\ng te\h đak. Thoi no\h, mư\h krao hơ vơn kon pơ lei ‘no\h [ônh [iơ\ [iơ\. Athei tơ roi tơ băt ăn kơ kon pơ lei [o#h hơ dăh tơ drong hơ iă tơ drong [lep pơm kiơ\, tơ drong hơ yơ glăi ‘no\h gơ\h kơ gơ\h jang. Dôm tơ drong jang hơ iă, lăp hăm kon pơ lei bơ\n ‘no\h tơ roi tơ băt krao hơ vơn kon pơ lei pơm kiơ\ vă tơ drong ar^h sa roi ‘năr roi hơ to\k tơ iung, mu\k drăm roi pơ dro\ng, kon sâu đei khei ‘năr tơ năp kơnh ‘lơ\ng hơ iă [iơ\”.
Hăm mo\ Kawai, bơ ngai Mạ, 44 sơ năm, Kơ dră khu\l bơ\ jang Mặt trận pơm hloi kơ dră chi bộ dro\ kăn pơ lei, kơ dră gru\p to\k io\k jên thôn 8, xăh Mađagui, apu\ng Đạ Huoai, de#h char Lâm Đồng, ‘no\h vang jang tơ drong jang tơ pôl, tơ gu\m ‘lơ\ng ăn kơ pơ lei pơ la ‘no\h j^ tơ drong chơt hơ iă lơ\m tơ drong ar^h sa. Mo\ ‘no\h j^ bơ ngai jang hơ drin tơ goăt 1 jơ hngơ\m đon kon pơ lei lơ\m pơ lei, tơ gu\m rim u\nh hnam đei tơ drong ar^h sa mơ mat tat, păng vang tơ gu\m pơ jing tơ ring tơ rang ‘nao. Sơ năm âu ki, kon pơ lei thôn 8, xăh Mađagui, hlôi chă plang song kơ hre\ng met vuông te\h, tơ gu\m jên păng năr jang, pơm đei dôm jăl trong kơ jăp ‘lơ\ng. Tơ roi găh tơ drong jang krao hơ vơn tơ pôl, mo\ Kawai tơ roi tơ băt:“ Dro\ kăn đei tơ gu\m pơ têng hăm dro\ ‘nglo ‘no\h j^ lơ\m trong hơ met pơ ‘lơ\ng tơ drong jang ‘no\h j^ hơ iơch [iơ\. Pơ t^h gia [ơ\t ^nh năm thu jên vang tơ gop pơ jing găh 1 tơ drong hơ yơ ‘no\h lơ\m pơ lei, ‘no\h kon pơ lei mơ mat băl. Mă lei ^nh tơ blang hơ dăh ‘no\h kon pơ lei đ^ hlo#h păng lui nge\h, tơ drong ‘nâu pơm ăn tơ drong jang atu\m hiôk hian păng rim ‘nu bơ ngai adoi chơt hơ iă ngăl”.
Hlôi đei pơm kơ dră khu\l vei lăng dro\ kăn apu\ng Krông Nô, đang kơ ‘no\h kơ dră an^h pơ gơ\r khu\l dro\ kăn de#h char Dak Nông, pơ dơ\h hưu bro\k tơ\ pơ lei, mo\ H’rem Buôn Yă (rơ ne\h sơ năm 1959) dang ei ‘no\h j^ Bí thư chi bộ plei K62, xăh Dak Drô, apu\ng Krông Nô, de#h char Dak Nông. Lơ\m u\nh hnam, mo\ ‘no\h j^ bơ ngai hơ kăn tơ năp, bơ ngai me\ iơ\m dim, hăm pơ lei pơ la, mo\ ‘no\h j^ bơ ngai năm hơ drol tơ\ hơ năp dôm tơ drong jang mơ mat. Mo\ H’rem tơ roi: “ &nh ư\h kơ đei kơ du\n tơ\ hơ năp mơ mat tat, hơ drin yak hlo\h lơ\m tơ drong ar^h. &nh hơ met jơ năr đơ\ng tơ drong jang tơ pôl păng u\nh hnam mă [lep. Jên khei to\ se\t sot ư\h kơ măh rong pơ tho kon hơ ‘lơ\p ‘no\h tơ ge\ch jang mir ro\h, vei rong kon tơ rong vă đei dơ\ng jên yua ăn kơ u\nh hnam. Dro\ kăn Yuăn, dăh mă Êđê, Mnông adoi đei mơ mat tat lơ\m tơ drong ar^h u\nh hnam, tơ drong jang ngăl. &nh ‘me\h vă mo\ o\h ‘ne\ kơ du\n to\ ro\ng, hơ drin jang ‘lơ\ng rim tơ drong jang, băt rong pơ tho kon hơ ‘lơ\p, oei sa hơ dai hăm pơ lei pơ la”.
J^ kon dro\ kăn mă 5 lơ\m 1 u\nh hnam Ê đê đei tru\h 12 ‘nu kon tơ\ plei Mblơt, xăh Ea Bông, apu\ng Krông Ana, de#h char Dak Lak, mo\ Buôn Krông Tuyết Nhung, rơ ne\h sơ năm 1969, hlôi ư\h kơ đei pơ dơ\h hơ drin tôch pơ ne\h, păng dang ei ‘no\h j^ Tiến sĩ, Kơ dră Bộ môn Ngữ văn -khoa Sư phạm, hnam trưng Đại học Tây Nguyên.

Tiến sĩ Tuyết Nhung tơ roi tơ blang găh jo\h ayo\ Êđê
Ư|h khăn lăp hơ dro# jing bơ ngai pơ tho đei lơ jơ hnơr sinh viên hơ iă, Tiến sỹ Buôn Krông Tuyết Nhung oei đei lơ tơ drong jang tơ che\ng hơ len đei tơ drong kăp g^t găh jo\h ayo\ Tây Nguyên nhen: Jo\h ayo\ dro\ kăn pơm tơm lơ\m hơ ‘mon Êđê; jo\h ayo\ tơ mam sa Êđê; Hơ ‘mon Y’Khing Jú - H’Bia Ju Yâo; Tơ drong jang đơ\ng 1,2 gru\p tơ pôl kơ rim hơ dre\ch kon kông kơ tă an^h lơ\m hơ to\k tơ iung kơ jăp Tây Nguyên… Vang tơ roi găh tơ drong jang đơ\ng kơ d^h, Tiến sỹ Buôn Krông Tuyết Nhung tơ roi tơ băt: “ Lơ\m tơ drong mơ\t jang hơ dai hrei ‘nâu, đei lơ tơ drong jo\h ayo\ ‘nao đơ\ng rim hơ dre\ch hơ dru\ng, rim te\h đak nai mơ\t jang lơ\m te\h đak bơ\n, pơm ăn lơ tơ drong ‘lơ\ng hơ iă jo\h ayo\ đơ\ng rim hơ dre\ch hơ dru\ng, mă loi ‘no\h j^ hơ dre\ch kon kông lơ\m tơ ring to\k bo\k roi ‘năr roi hiong răh. Kơ l^h thoi no\h ^nh ‘me\h pôk hơ to\k dôm tơ drong kăp g^t jo\h ayo\ kơ dre\ch nhôn vă kơ dôm tơ drong kăp g^t ‘no\h đei hơ dăh hlo\h [iơ\ păng đei lơ bơ ngai băt tru\h hlo\h [iơ\. &nh rơ\ih năm jru\ lơ\m tơ drong jang tơ che\ng hơ len jo\h ayo\, ‘nâu j^ dôm tơ drong kăp g^t tơm, j^ tơm a đơ\ng me\ [a\ yă [ok sơ\, tôch kơ kăl đei vei răk păng tơ [a\k mong, pôk pơ ư pơ đ^ hlo\m lơ\m đon tơ che\ng, trong jang păng lơ\m tơ drong ar^h rim năr kơ rim ‘nu bơ ngai, mă loi ‘no\h j^ hăm jơ hnơr mơ lo#h”.
M^nh ‘nu bơ ngai đei 1 an^h dơ\ng pha ra băl, tơ drong jang pha ra băl mă lei hăm jơ hngơ\m đon hơ drin, pơ nam, chu mơ mat, ham kơ ho\k pơ hrăm, rim đe mo\ hlôi yak hlo\h sơ kơ\t hơ dăh ăn kơ d^h păng đei lơ tơ gop ăn tơ drong hơ to\k tơ iung atu\m kơ tơ ring Tây Nguyên.
Nam Trang ch^h
Thuem tơ blơ\
Viết bình luận