VOV4.Bahnar -  Đơ\ng đei pơ jing truh dang ei, Đảng Cộng sản Việt Nam yak hlo\h 11 ‘măng hop ako\m. Rim ‘măng hop ako\m Đảng tơ klep hăm dôm tơ drong jang chinh tr^ pha ra băl, mă lei jang ‘lơ\ng tơ drong hơ len năng jăl trong hlôi yak păng tơ le\ch trong jang tơm vă che\p kơ\l pơ gơ\r te\h đak lơ\m jăl jang đơ\ng ro\ng dơ\ng. {lep [ât Hop ako\m bơ ngai tang măt lơ\m te\h đak ‘măng mă 12 kơ Đảng, Lưu Huyền chih tơ roi dơ\ng dôm tơ drong hơ iă hlo\h đơ\ng rim ‘măng hop ako\m Đảng păng tơ drong kăl đei tơ le\ch hăm Hop ako\m ‘măng mă 12 âu.

Pơ yan puih phang 1930, tơ\ Cửu Long, Hương Cảng (Trung Quốc), Nguyễn Ái Quốc hăm tơ drong jang pơm bơ ngai tang măt lơ\m apu\ng plenh te\h kơ Cộng sản, pơ gơ\r hop ako\m tơ mât hơ dai dôm khul gru\p cộng sản jing m^nh Đảng io\k anăn Đảng Cộng sản Việt Nam. Hop ako\m ‘măng mă blu\ng kơ Đảng đei pơ gơ\r lơ\m khei 3 sơ năm 1935 đei năng tôch g^t kăl yoa hlôi tơ le\ch đei trong iung tơ blăh vă te\h đak bơ\n io\k rơ ngei, tơ le\ch đei 3 tơ drong jang tơm kơ plăh do\h sơ\ kơ Đảng ‘no\h j^ hơ met kơ jăp păng ato\k tơ iung Đảng; hơ to\k tơ drong krao hơ vơn kon pơ lei; tơ jră tơ drong tơ blăh đơ\ng ayăt.

Truh khei 2 sơ năm 1951, Hop ako\m bơ ngai tang măt lơ\m te\h đak ‘măng mă 2 kơ Đảng tôch g^t kăl lơ\m jơ hnơr erih [ât tơ le\ch đei lơ trong jang rơ gei vă te\h đak bơ\n gơ\h io\k đei jơ nei mă hơ tuch lơ\m tơ drong tơ blăh ayăt Phalăng, hăm tơ drong jơ nei Điện Biên Phủ sơ năm 1954. Tơ drong hơ iă hlo\h đơ\ng Hop ako\m âu ‘no\h j^ io\k yoa ‘lơ\ng hlo\h tơ drong tơ guăt 1 [ơ\r đon đơ\ng đ^ đăng kon pơ lei, yoa thoi no\h Đảng hlôi tơ plih anăn jing Đảng Lao động Việt Nam, krao ako\m rim răih bơ ngai, đ^ đăng kon pơ lei, năm truh 1 tơ drong tơm tih hlo\h ‘no\h io\k rơ ngei ăn hơ dre\ch hơ drung. ‘Nâu j^ Hop ako\m đơ\ng chă tơ guăt đ^ đăng kon pơ lei yoa Đảng Lao động Việt Nam pơm tơm dơ nơm.

        Hop ako\m mă 3 kơ Đảng pơ gơ\r lơ\m khei 9 sơ năm 1960, tơ le\ch đei tơ drong tơ chơ\t tih ‘no\h m^nh bruh bơ\ jang hloi 2 tơ drong tơm đei pơ jing chủ nghĩa xã hội tơ\ tơ ring găh Tu păng tơ blăh io\k rơ ngei tơ ring Pơ băh, tơ [ôh hơ dăh 1 trong jang kăch mang Việt Nam ‘no\h lăp pôm che\p phao iung tơ blăh đe\ch gơ\h io\k rơ ngei ăn tơ ring Pơ băh.

          Dôm trong jang, tơ drong tơ chơ\t tôch tro\ đơ\ng 3 ‘măng Hop ako\m kơ pal hlôi tơ gu\m ăn Đảng bơ\n huơ\r tho\ng nan kăch mang Việt Nam năm truh tơ drong jơ nei mă hơ tuch, pơ jing đei m^nh te\h đak kơ jăp ‘lơ\ng. Khei 12 sơ năm 1976, Hop ako\m bơ ngai tang măt lơ\m te\h đak mă 4 kơ Đảng hlôi pơ tôch tơ drong tơ blăh Mi do\ng te\h đak păng tơ le\ch trong jang tơ iung pơ jing chủ nghĩa xã hội lơ\m te\h đak. Hop ako\m ‘măng mă 4 tơ plih dơ\ng anăn Đảng Lao động Việt Nam jing Đảng Cộng sản Việt Nam. 

        Đơ\ng ro\ng kơ ‘no\h, Hop ako\m 5 kơ Đảng đei pơ gơ\r khei 3 sơ năm 1982, tơ roi hơ dăh 2 tơ drong jang tơm kơ kăch mang te\h đak bơ\n lơ\m jăl ‘nao ‘no\h pơ jing ke\h chủ nghĩa xã hội păng kơ chăng tơ blăh, vei lăng kơ jăp te\h đak Việt Nam xã hội chủ nghĩa; atu\m hăm ‘no\h chih hơ dăh tơ drong pơ vei tôch kơ jăp đơ\ng 2 tơ drong jang g^t kăl lơ\m chăl ‘nao.

          M^nh lơ\m dôm hop ako\m đei năng tôch g^t kăl ‘no\h j^ Hop ako\m bơ ngai tang măt lơ\m te\h đak ‘măng mă 6 kơ Đảng, pơ gơ\r lơ\m khei 12 sơ năm 1986. ‘Nâu j^ hop ako\m chih hơ dăh trong jang tơ plih ‘nao kơ te\h đak. Giáo sư, Tiến sĩ Mạch Quang Thắng, [ok thây pơ tho tơm tơ\ Hnam ho\k chinh tr^ kuo#k ya Hồ Chí Minh akhan, hăm jơ hngâm đon năng tơ păt truh dôm tơ drong đei tơ pă, Hop ako\m mă 6 kơ Đảng hlôi lăng tơ păt, roi tơ [ôh dôm tơ drong ưh ‘lơ\ng, ưh hơ iă đơ\ng tơ drong jang mu\k drăm, trong jang ưh đei tơ mam drăm, ưh đei an^h te\ch mơ dro, athei tơ plih ‘nao ming rim tơ drong, athei tơ plih hloi đon tơ che\ng, blu\ng a ‘no\h j^ đon tơ che\ng găh tơ drong jang mu\k drăm. Giáo sư, Tiến sĩ Mạch Quang Thắng akhan, ‘nâu j^ hơ yak to\k tôch g^t kăl lơ\m đon tơ che\ng kơ Đảng, pơih trong ăn tơ drong chih tơ le\ch lơ trong jang tơ plih ‘nao, mă loi j^ tơ plih ‘nao găh mu\k drăm, tơ plih đơ\ng tơ drong jang mu\k drăm b^ ăn te\h đak jing jang mu\k drăm mơ\ng kon pơ lei jang kiơ\ trong xã hội chủ nghĩa:

 “Tơ plih ‘nao đon tơ che\ng đơ\ng Đảng blu\ng a ‘no\h athei hlôh vao tơ drong tơm păng trong yak to\k tơ\ chủ nghĩa xã hội. Lơ\m tơ drong tơ chơ\t kơ Đảng [ât blu\ng sơ năm 1930 ku\m chih hơ dăh trong jang kăch mang tư sản kon pơ lei pơm tơm kăch mang păng groi te\h kăch mang vă gơ\h năm truh hăm tơ pôl cộng sản mă lei vă tơ le\ch đei sư ‘no\h truh hop ako\m Hop ako\m mă 6 ‘mơ\i gơ\h hlôh vao 1 hơ yak dơ\ng, kiơ\ trong tơ plih ‘nao yak kiơ\ chủ nghĩa xã hội le\ch đơ\ng tơ drong jang b^, vei lăng hơ dai rim tơ drong lăp pôm lăp hăm khei ‘năr iung tơ blăh đe\ch. Đon tơ che\ng ‘no\h đei lơ\m tơ drong hlôh vao găh trong vă yak to\k tơ\ chủ nghĩa xã hội, băt hơ dăh dơ\ng tơ drong jang g^t kăl đơ\ng Đảng cộng sản Việt Nam păng tơ drong tôch g^t kăl đơ\ng jang ato\k tơ iung kơ jăp.

Dôm ‘măng Hop ako\m đơ\ng 7 truh Hop ako\m mă 11 hơ nơ\ng ‘moi kiơ\ trong tơ plih ‘nao đơ\ng Hop ako\m mă 6 tơ le\ch, chih răk dôm tơ drong kăl đei tơ\ yăn âu lơ\m khei ‘năr bơ\ jang tơ plih ‘nao, chih hơ met, tơ le\ch dơ\ng trong jang, tơ drong pơ gơ\r kiơ\ khei ‘năr jăl sơ năm tôch rơ đăh. Đơ\ng ro\ng vă je# 30 sơ năm tơ plih ‘nao, te\h đak bơ\n io\k đei lơ tơ drong jơ nei tih găh mu\k drăm tơ pôl, le\ch klăih đơ\ng dôm te\h đak tơ nuh, jing te\h đak pơ dro\ng lăp ai lơ\m apu\ng plenh te\h. Việt Nam oei io\k đei lơ tơ drong tih pran ‘lơ\ng lơ\m tơ drong jang tơ bôl, pơ jing đei tơ drong pơ vei, jang hơ doi jơ\p plei te\h, hơ nhăk mu\k drăm Việt Nam roi đunh roi mât hơ dai kơ jăp lơ\m tơ ring păng lơ\m apu\ng plenh te\h.”

Hop ako\m bơ ngai tang măt lơ\m te\h đak ‘măng mă 12 kơ Đảng pơ gơ\r đơ\ng ‘năr 20-28/1/2016, [ât mă te\h đak bơ\n oei dơ\ng tơ\ hơ năp lơ tơ drong ‘lơ\ng, mă lei ku\m nhen hloi lơ tơ drong mơ mat tat, long nol. Giáo sư, Tiến sỹ khoa ho\k Vũ Minh Giang, Kơ dră vei lăng Khul jang Khoa ho\k păng pơ tho pơ hrăm, Hnam trưng Đăi ho\k kuo#k ya Hà Nội tơ blang, đơ\ng ro\ng 30 sơ năm tơ plih ‘nao hăm lơ tơ drong jơ nei, te\h đak bơ\n hlôi yak to\k pran kơ jăp, mă lei mu\k drăm te\h đak ‘nao ‘nao klăih đơ\ng rơ hyu\ng rơ hyăng, ‘nao io\k đei dôm tơ drong jơ nei ‘lơ\ng blu\ng a đe\ch. Tơ drong nol mă 2 ‘no\h đơ\ng ro\ng đunh sơ năm tôch sơ đơ\ng găh tơ drong jang, vei lăng kơ jăp ‘lơ\ng te\h đak, rơ ngei pơm tơm kơ dih ‘no\h dôm tơ drong krê hơ mơt đe phă ngơ\r tơ drong pơm tơm vă đei dơ\ng. Yoa thoi no\h, dôm trong jang đơ\ng Đảng kiơ\ đơ\ng Hop ako\m mă 12 tôch g^t kăl, athei pơm thoi yơ tơ plih le# đ^ đăng tơ drong nol jing tơ drong ‘lơ\ng kiơ\ đơ\ng đon rơ gei, jơ hngâm nuih mơng păng tơ drong adrin tôch ai. ‘Nâu jing tơ drong mơ mat hlo\h tôch lơ pơ têng hăm dôm ‘măng hop ako\m đơ\ng mă 6 truh dang ei. Giáo sư Vũ Minh Giang akhan: tơ dăh Hop ako\m mă 6 pơih đei lơ tơ drong hơ me\ng jang to\k kiơ\ đơ\ng yăih le# tơ lei “cho# krên”, pơih ‘măng jang xa hơ doi ‘lơ\ng hăm te\h đak đe, ‘no\h Hop ako\m mă 12 athei hơ nơ\ng tơ plih ‘nao găh đon tơ che\ng vă gơ\h to\k truh m^nh chăl ‘nao ‘lơ\ng hlo\h dơ\ng:

“Ưh kơ s^ hơ dro# inh mă đ^ đăng kon pơ lei, lơ\m no\h đei khul bơ ngai ho\k jru\ tôch hơ me\ng hăm Hop ako\m mă 12 âu, pơm thoi yơ mă bơ\n đei đon tơ che\ng tơ plih ‘nao mă ‘lơ\ng hlo\h dơ\ng, đon adrin tih hlo\h dơ\ng vă gơ\h rơih đei dôm bơ ngai nuih mơng, rơ gei đei đon ‘lơ\ng vă chơng hơ nhăk te\h đak bơ\n to\k roi kơ jung. Tơ\ âu ưh đei ‘măn ăn đon tơ che\ng so, ưh kơ lăp, ưh đei an^h ‘măn ăn jơ hngâm đon ‘me\h gơ nang yoa, xa hơ păh đơ\ng dôm tơ drong ‘lơ\ng, hiôk hian, ku\m ưh gơ\h gô chang tơ drong tơ gu\m do\ng đơ\ng bơ ngai yơ ‘no\h, mă bơ\n athei adrin jang to\k kơ dih, athei vei kơ jăp trong rơ ngei, pơm tơm kơ dih, mă lei ku\m athei đei đon chu ‘moi kiơ\ dôm tơ drong tơ plih ‘nao, tơ dăh kư\ jang to\k tơ tơng, lăp ai ‘no\h ưh jor gô le\ch dơ\ng hơ dro#, [ât lăp kơnh đei răm tih hăm chăl ‘nao tôch g^t kăl âu dơ\ng.”

          Hlo\h 11 ‘măng Hop ako\m, Đảng bơ\n jang to\k roi đunh roi pran, io\k đei lơ tơ drong jơ nei tih tên, tơ [ôh hơ dăh, tơ drong che\p kơ\l pơ gơ\r đơ\ng Đảng ‘no\h j^ tơ drong tơm vă gơ\h io\k đei rim tơ drong jơ nei đơ\ng kăch mang Việt Nam. ‘No\h jing tơ drong mă kon pơ lei lui, Hop ako\m 12 kơ Đảng gô tơ le\ch đei dơ\ng dôm trong jang tro\ [lep, tơ [ôh hơ dăh tơ drong tơ plih ‘nao găh đon tơ che\ng, mă loi gô rơih đei dôm bơ ngai rơ gei, đei đon ‘lơ\ng sơ đơ\ng vă che\p kơ\l pơ gơ\r, chơng hơ nhăk te\h đak roi đunh roi to\k pơ dro\ng.

Lưu Huyền: Chih

Dơ\ng: Tơ blơ\