VOV4.Bahnar - To# pơđang to\k bo\k kơtang tơ\ tơring Tây Nguyên, pơm ăn dôm j^t rơbâu ha ‘long pơtăm [ơm răm. ‘Nâu duh jing tơdrong [ôh hơnơ\ng lơ\m lơ xơnăm păng roi năr roi to\k kơtang hloh, pơkăl Tây Nguyên đei dôm trong jang tơnăp hloh. Vă axong măh ăn dôm tơdrong pơkăl noh, rim dêh char hlôi pơtơm io\k jang kiơ\ tơdrong tơle\ch. {ôm đak to\k tơ\ kông, man dơnâu mong tơ\ anih kơjung dăh mă bơ\t dơnâu đak pơtoi hloi jing trong jang hơ ‘nhăk lơ tơdrong pơyua tơnăp hloh.

Đơ\ng groi kơjung hloh lơ\m hơbon kông Ea Pô, tơje# dơnâu đak hnam kơmăi unh hơyuh Sêrêpôk 3, tơkuh hăm dêh char Đăk Lăk, [ok Hồ Sơn, Kơdră Anih Choh jang xa păng Hơto\k tơring pơxe\l apu\ng Chư\ Ju\t, dêh char Đăk Nông tơ[ang lăng tơ\ hơla hăm tơdrong [rơ\k jơhngơ\m: minh păh noh dơnâu đak Sêrepok [enh [ang kơ đak, oei minh păh noh ‘long pơtăm oei kro honh. Minh [ar tơring, kon pơlei hăt hot chă đak ruih ăn ‘long pơtăm mă lei ưh kơ ye\ng, lơ pơgar ‘long noh hla ruih pơđ^, tơm lôch kro. {ôh đei tơdrong thoi noh, [ok Hồ Sơn pơtơm tơroi găh tơdrong vă jang “[ôm đak to\k tơ\ kông” kơ apu\ng: “Noh xơ\ apu\ng duh đei hla bar pơtruh ăn dêh char, gơnơm dêh char păng trung ương tơgu\m ăn kơmăi [ôm đak đơ\ng krong Sêrêpôk păng [ôm hơto\k. Đak krong Sêrêpôk noh ăh hơla hơbon kông tơ\ kơjung, noh athei [ôm găn hơbong kông âu, păng chor thong đak vă pơchoh nohpơtơm gơh pơro đak truh mir na. Ruih ăn 5.000ha tơ\ 4 xăh noh Nam Dong, Ea Pô păng Đăk Wil, Đăk Đrông. Hơgăt âu mă lơ noh ‘long pơtăm đunh xơnăm păng tơring âu ưh đei hiôk găh đak ruih.”

Kiơ\ trong tơle\ch jang đơ\ng apu\ng Chư\ Jút, ăh đak đei [ơm đơ\ng krong Sêrêpôk to\k tơ\ kông, đei mong lơ\m anih mong đak tơ\ kơjung ‘măn ruih ăn minh [ar ha. Đơ\ng anih mong đak âu, noh đei đing pơro đak jur tơ\ kông, pơdui ja#p jang, pơruih ăn ‘long pơtăm, ưh gan huach jên, păng mong đak đak ruih. Tơdrong axong đak ruih ăn ‘long pơtăm duh nhen pơro đak ‘măn xo\ nhă to\k bo\k oei đei tơle\ch jang tơ\ dôm tơring kơdra#m, tơring kon pơlei oei xa lơ măt bơngai.

         Duh gơnơm đơ\ng trong jang pơro đak đơ\ng anih kơjung, tơ\ dêh char Đăk Lăk, dêh char hlôi tơle\ch pơjing trong ruih đak đơ\ng anih kơjung. Kiơ\ kơ noh, gô ako\m dôm anih [ôm vă [ôm đak đơ\ng dôm dơnâu mong hơto\k tơ\ anoh mong ăh kơjung hloh lơ\m tơring ruih, đơ\ng ro\ng noh pơro kiơ\ đing păng val ‘măn choh jang xa. {ok Khuất Văn Sơn, Kơdră Anih Pơkăp axong jang, Jơnu\m vei hơlen tơdrong ming man trong nơnăm păng choh jang xa hơto\k tơring pơxe\l, duh jing Pho\ Kơdră Tơdrong vă jang ADB8 dêh char Đăk Lăk ăn tơbăt, trong ruih đak mă âu gơh hơto\k pơyua đak ruih đơ\ng dôm dơnâu đak hloh 5 ‘măng hloi: “Trong jang âu pơyua lơ\m 2 tơdrong, mă mônh noh đing pơro đak le\ch duh pran, kon pơlei gơh yua dôm trong ruih đak ‘nao hloh, pơtih nhen ruih kơtoh đak dăh mă pruih. Dôm trong jang noh pơyua păng mong [iơ\ đak. Păng hăm trong jang âu noh vei hơlen pơm jang tơnăp hloh, tôm noh hăm trong jang ‘nao ngăl. Bơngai jang oei minh anih mă yua kơmăi vi t^nh dăh mă đie#n thoăi duh gơh pơih val đak, tơre\k dar deh hăm kơmăi kơmo\k jang 4.0. Hăm dôm dơnâu đak noh ke\ hơto\k pơyua truh 5 ‘măng ăn hơgăt teh kăl đak ruih dang ei.”

         {ok Khuất Văn Sơn duh ăn tơbăt, tơdrong pơjing dơnâu mong tơ\ anih kơjung, pơruih đak hlôi đei dêh char tơbang lơ\m tơle\ch Tơdrong jang “Hơto\k pơyua đak ăn dôm dêh char mă to# pơđang pơrăm hlăm” yuơ Anih mong jên Châu Á (ADB) tơgu\m. Hăm kơxo# jên 545 tih hlj, tơdrong man dơnâu tơ\ anih kơjung gô vă tơle\ch jang tơ\ apu\ng Krông Pach, Ea H’leo, Chư\ M’gar, Ea Kar. Kiơ\ đơ\ng noh, vei xơđơ\ng đak ruih ăn pơhlom 2.600ha ‘long pơtăm, mă lơ noh ca phê păng tiu.

         Duh lơ\m tơdrong pơkăp jang “Hơto\k pơyua đak ăn dôm dêh char mă to# pơđang pơrăm hlăm” yuơ Anih mong jên Châu Á (ADB) tơgu\m, dêh char Đăk Nông hlôi pơkăl bơ\t dơnâu đak pơtoi tơ\ đak glu\ng Ea Diêr, apu\ng Chư\ Jút. ‘Nâu jing minh trong jang ‘nao, [ơ\t ming man gô jo# hơlen tơnăp hloh vă dôm dơnâu âu gơh mong đak ăh pơyan ‘mi păng pơyan phang hloi. {ok Lê Trung Kiên, Kơdră Anih jang pơnơ\ đak dêh char Đăk Nông ăn tơbăt, tơdrong vă jang đei jên axong truh 210 tih hlj, hơbo\ truh ăh xơnăm 2024 gô keh đang 10 dơnâu mong đak păng tơgop kăp g^t lơ\m tơdrong vei xơđơ\ng đak ruih ăn 3.000ha ‘long pơtăm tơ\ apu\ng Chư\ Jút: “Tơdrong jang ADB8 noh dêh char Đăk Nông đei 2 tơdrong jang ie\. Mă mônh noh lơ\m tơring teh kơ apu\ng Đăk Mil, mă [ar noh tơ\ apu\ng Chư\ Jút. Kiơ\ kơ teh tơ\ tơring, tơdrong jang tơ\ apu\ng Chư\ Ju\t gô bơ\t dơnâu đak dơng, hơdăh noh 10 dơnâu mong đak ‘măn ăn tơdrong choh jang xa”

Lơ\m khei năr hơyuh to# ‘mi tơplih roi năr roi phara, to# phang roi năr roi kơtang, tơdrong tơjră to# pơđang tơ\ Tây Nguyên roi kăp g^t hloh. Rim unh hnam đei minh hơlu\ng đak, minh pôm kơmăi [ôm păng đing ruih; minh [ar unh hnam yua minh dơnâu đak ie\... to\k bo\k jing trong jang ưh đei tơnăp ôh. {ôm đak to\k tơ\ kông, man dơnâu tơ\ anih kơjung dăh mă bơ\t dơnâu đak, yua đing hlơp lơ\m teh păng val pơtăl kơ hơbong đak, ruih ăn kơ rơbâu ha ‘long pơtăm... jing trong jang kơjăp hloh, tơgu\m ăn tơdrong choh jang xa Tây Nguyên đei yua tơnăp hloh lơ\m tơdrong choh jang kiơ\ trong ‘nao dang ei.

Lan chih păng rapor