VOV4.Bahnar - Apu\ng K[ang, pơlei pơla kơ {ok Nu\p nuih mơng ‘no\h m^nh lơ\m dôm apu\ng atăih yăih, tơring tơnap tap hlo\h kơ dêh char Gia Lai păng tơring Tây Nguyên. M^nh lơ\m tơdrong găn ga tơm hlo\h kơ apu\ng ‘no\h trong nơnăm krông krang hang nak hli hlơt. Lơ\m 5 sơnăm kơ au, đei Đảng păng Te\h đak lăng ba păng mă kăl ‘no\h Tơdrong jang Tơ jur dơnu\h tơring Tây Nguyên, apu\ng K[ang hlôi đei dơ\ng kon jên hu va ưtơmơ\t jang, [rư\ [rư\ hơmet pơ ‘lơ\ng dôm tơdrong tơnap tap găh trong nơnăm pơjing hơyak ‘lơ\ng ăn ato\k tơ iung.

Trong nơnăm đei tơmơ\t jên ming mang pơjing hơyak pran ăn rim tơring atăih yăih kơ apu\ng K[ang, pơlei pơla {ok Nu\p nuih mơng ato\k tơ iung mu\k drăm, tơpôl

Năr blu\ng sơnăm ‘nao, ‘nho\ng Đinh Văn Êm, hơdrung Bahnar, oei lơ\m pơlei Tonh, tơring Kon Pne, chơ kon akăn năm ngôi Têt hăm me\ [a\ pơjing oei lơ\m an^h kơdrơ\m tơring Đak Roong, Jăl trong atăih vă je# 25km yak hlo\h dôm bri kơdrơ\ng hơ jưp hơ jap yơ\p rơngơp, trong đei man kơ jăp ‘lơ\ng. ‘Nho\ng Đinh Văn Êm, chơt hơ iă ‘nă hal: jăl trong hơpơi đơ\ng sơ\ dang ei hlôi đei tơpă: “&nh hơnơ\ng yak trong au. Sơ\ trong au chă yak tơnap tap dêh, mă kăl ‘no\h lơ\m pơyan ‘mi, hăp tơse\r tôch kơ dêh, hao gre bơb^t j^ pơ\k tôch môch kơ trong hloi. Dang ei trong hlôi đei tơmơ\t jên jang ming man ‘lơ\ng, chă yak tôch rơvơn. Bơnê kơ Te\h đak hlôi tơgu\m djru ăn kon pơlei nhôn chă yơ yak hiôk hian lơ lau.”

            Kon Pne păng Đak Kroong ‘no\h [ar tơring tơnap tap, atăih hlo\h kơ apu\ng K[ang. Tơdăh đơ\ng tơring Kon Pne năm tơ\ apu\ng ‘no\h yak hlo\h 80km trong nơnăm, găh tơring Đak Kroong atăih hlo\h 55km. Sơ\ trong au ‘no\h trong te\h, chă yak tôch tơnap tap, mă kăl lơ\m pơyan ‘mi. Trong nơnăm hơtăih hơto\ hli hlơt, [ar tơring Kon Pne păng Đak Kroong hlôi đei lăng jing “tơring hơdro# hơdrăn” kơ apu\ng, mu\k drăm ư\h kơ ato\k tơ iung. {ok Đinh Nao, Kơdră che\p pơgơ\r Dơno\ an^h vei lăng kon pơlei tơring Đak Kroong tơbăt, trong nơnăm mơmat tat pơm ăn tơmam drăm cho\h jang sa tơnap mă te\ch mơdro ke\ hlot păng chă te\ch tôch kơ re, kơna kon pơlei găh lơ j^ jang kơd^h sa kơ d^h đe\ch. Tru\h dang ei, jăl trong yak năm tơ\ tơring Kon Pne, Đak Kroong tơ [ư\h hăm trong glung Đông Trường Sơn đei tơmơ\t jên jang, chă te\ch mơdro hlôi đei sơđơ\ng ‘lơ\ng hơ iă hlo\h. Đơ\ng no\h, pơjing rơvơn vă ato\k kơtang pơtru\t kon pơlei jang sa đei tơmam drăm te\ch mơdro, rim kơ loăi ‘long nhen chehphe, tiu, dăh mă kro#i hroi roi năr roi đei lang să chă pơtăm:“đei trong gre ‘lơ\ng kơna chă yơ yak tôch rơvơn, chă chơ tơmam drăm, chă yơ yak, chơ ba kon hơ ‘lơ\p ho\k pơhra\m đơ\ng no\h te\ch mơdro tơmam drăm hlôi rơvơn hlo\h pơtêng hăm sơ\ bơih. Tôch bơnê kơ Đảng, te\h đak hlôi tơmơ\t jên jang pơm trong gre yak tru\h tơ\ tơring.”  

Dôm trong kơ jăp ‘lơ\ng tơgu\m ăn rim pơlei pơla atăih yăih kơ apu\ng K[ang yak hlo\h tơdrong “tơring hơdro# hơdrăn”, tơring thu\ng mu\k drăm

Tơdrong chơt hơ iă ‘nă hal jei hlôi yak tru\h hăm kon pơlei oei tơ\ tơring Sơn Lang, apu\ng Kbang, mư\h đ^ đăng trong nơnăm yak hlo\h klo\h kle\ch rim pơlei tơ [ư\h hăm trong glung tơm găn hlo\h kơ tơring ‘no\h trong glung Đông Trường Sơn hlôi đei tơmơ\t jên jang đơ\ng kon jên jang kơ Tơdrong vă jang Tơ jur dơnu\h tơring Tây Nguyên. {ok Lê Duy Học, m^nh ‘nu [o# đo#i so oei lơ\m thôn 1, tơring Sơn Lang, tơbăt, m^nh jăl trong rơvơn ‘no\h jing jơhngơ\m đon hơpơi ‘me\h vă dôm j^t sơnăm au ki kơ kon pơlei tơ\ au: “&nh oei jang sa tơ\ au đ^ tru\h 30 sơnăm kơ au bơih. Trong au sơ\ tim mă pơm ‘no\h chă yak tôch tơ se\r, hlu\t dơ\ng, kôn kon kon sau năm ho\k tôch tơnap tap, kon pơlei jang sa, mă kăl lơ\m khei ‘năr ke\ch yo# [a hơ [o j^ pơ\k tôch môch trong. Dang ei đei Te\h đak, adoi nhen kơdră tơring lăng tông nông gia pơm ăn trong man ‘no\h kon pơlei chhôk hơ iă, hôn bơnê tôch kơ dêh.”

            {ok Lê Công Ngôn, Kơ ie\ng Kơdră che\p pơgơ\r Dơno\ an^h vei lăng kon pơlei apu\ng K[ang, dêh char Gia Lai tơbăt, j^ apu\ng atăih yăih dơnu\h hin hlo\h kơ Gia Lai, lơ\m lơ sơnăm, kon jên tơmơ\t jang pơm trong nơnăm lơ\m tơring j^ tôch kơ [a\h kơ [ôch. Đơ\ng mă Tơdrong jang Tơ jur dơnu\h tơring Tây Nguyên tơle\ch jang, apu\ng đei dơ\ng kon jên vă tơmơ\t jang hơdoi hăm rim tơdrong jang, tơdrong vă jang anai đơ\ng Te\h đak tơmơ\t jên jang dôm trong nơnăm tơ\ rim tơring atăih yăih, pơm jơhngơ\m pran ăn ato\k tơ iung mu\k drăm, tơpôl: “Đơ\ng mă đei Tơdrong jang tơjur dơnu\h tơring Tây Nguyên tơle\ch jang tơ\ apu\ng K[ang ‘no\h hlôi tơmơ\t jên jang păng tơgop lơ\m hơmet pơ ‘lơ\ng trong chă yơ yak ăn kon pơlei sơđơ\ng, mă [ar tơgu\m ăn tơdrong chă chơ tơmam drăm kon pơlei cho\h jang sa sơđơ\ng hlo\h. Hlôi hơmet pơ ‘lơ\ng đei trong pơjing rơvơn mu\k drăm, tơpôl ato\k tơ iung, jang sa io\k đei ăn kon pơlei cho\h jang sa roi năr roi sơđơ\ng hlo\h.”

            M^nh pơyan puih mak ‘nao to\k bo\k v^h hăm pơlei pơla {ok Nu\p nuih mơng, atu\m hăm jơhngơ\m đon chơt hơ iă ‘nă hal mư\h đei yak tơ\ dôm trong ‘nao. Dôm jăl trong to\k bo\k pơih trong rơvơn vă rim pơlei pơla atăih yăih hlo\h kơ dêh char Gia Lai ato\k tơ iung, kiơ\ yok rok jơ\ng joăt joe tơgoăt tơgoăl pôm nơ\r [ơ\r đon nuih mơng pran kơtang lơ\m chăl sơnăm tơblăh vang hrang tơ [et sơ\ vă ato\k kơtang yak hlo\h tơdrong dơnu\h hin păng kơru\n năm tru\h pơjing đei pơdro\ng hơnu\k hơnoa.

Bơngai ch^h: Công Bắc

Tơblơ\ nơ\r: Ama Zưt