VOV4.Bahnar - Oei ar^h sơ\, kơ dră Hồ Chí Minh tôch kơ bơ ngơ\t tru\h tơ drong pơ jing bơ ngai. ‘Ngoăih kơ dôm ‘măng pơ ma dơ nu\h kơ tă tơ\ 1 kơ so# hnam trưng, [ok hlôi ch^h 23 hlak hla ar kơ thơ gơ\ih ăn an^h pơ tho pơ hrăm. Lơ\m no\h, [ok tôch kơ lăng kăl tơ drong ‘ ho\k hăm hơ dai hăm pơm kiơ\” păng hơ năp jang g^t kăl đơ\ng bơ ngai thây lơ\m tơ drong jang pơ tho păng ho\k. Păng dang ei, đon tơ che\ng t^h đơ\ng kơ dră Hồ Chí Minh to\k bo\k đei Đảng, te\h đak, an^h pơ tho pơ hrăm tơ le\ch jang kiơ\ hăm tơ drong tơ pl^h ‘nao ‘lơ\ng păng tôm tơ drong, hăm tơm ‘no\h yak tru\h tơ drong tơm “ pơ tho pơ hrăm kon bơ ngai Việt Nam tôm tơ drong”. 

Kô Nguyễn Kim Anh, kô pơ tho môn văn hnam trưng ho\k jăl 3 Phan Huy Chú pơ ma hơ dăh, đon tơ che\ng ho\k hơ dai hăm pơm kiơ\ đơ\ng [ok Hồ ‘mêm kơ eng, ‘no\h j^ tơ drong ‘lơ\ng vă rim jơ ho\k văn lơ\m prăt 30 sơ năm pơ tho  đơ\ng sư ‘no\h j^ tơ drong băt hơ iă hăm ho\k tro.

Ư|h khan lăp mơn lơ\m jơ hngơ\m, lăng băt păng ar^h hơ dai hăm [ok mă đei [o#h tơ\ ro\ng rim [ai văn ho\k ling lang jing dôm nơ\r pơ tho g^t kăl. Mă lei, lăp đơ\ng ro\ng rim ‘măng năm lăng tơ pă tơ drong ar^h sa, rim tơ drong tơ roi yan âu mă pơm ăn kơ đe o\h lăng mơn g^t kăl hlo\h, tơ iung jơ hngơ\m đon, ar^h ‘lơ\ng păng ‘mêm băl hlo\h.

“Ho\k athei tơ che\ng, ho\k athei [ơm hăm yan âu, athei đei pơ long lăng păng jang kiơ\. Ho\k hăm pơ nam athei hơ dai hăm băl” – trong pơ tho pơ hrăm mă [ok Hồ tơ mơ\t yua mư\h pơ tho ho\k tơ\ hnam trưng Dục Thanh, Phan Thiết to\k bo\k jing tơ drong hơ iă đơ\ng lơ hnam trưng păng thây kô pơ tho hrei ‘nâu. Hăm kô Kim Anh, pơ tho văn ‘no\h j^ pơ tho bơ ngai, pơ tho trong oei sa ‘lơ\ng. Yua thoi no\h, ho\k kiơ\ [ok, [ônh [o\ păng g^t kăl hlo\h, hlo\h kơ ‘no\h rim jơ ho\k athei jing dôm tơ drong lăng băt hơ iă găh tơ drong ar^h sa, tơ drong ‘mêm, jơ hngơ\m ‘lơ\ng păng tơ drong hu\t hơ kâu lơ\m [ai ch^h păng tơ pă yan âu tơ drong ar^h sa: Năm tơ mang tơ\ dôm pơ sat linh, pơ sat đại tướng Võ Nguyên Giáp, tơ mang tơ\ pơ lei yă [ok păh me\ păng păh [a\ kơ [ok kơ dră Hồ Chí Minh...  pơ đ^ măng năm ‘no\h ^nh krao ‘măng năm [lo\k hơ dơ\r. Lơ sơ năm kơ âu hlôi hơ nhăk ăn kơ kon lơ tơ drong hơ iă. {ơ\t lăp bơ\n oei pơ ma hăm băl 100 [ai văn, 100 [ai sử ư\h kơ dang 1 ‘măng năm thoi no\h. Đe kon dơ\ng tơ\ no\h mă hlo#h ‘no\h rơ ngei mă đe kon to\k bo\k đei hlôi athei pơ greo hơ kâu thoi yơ. &nh tơ che\ng ‘no\h môn hơ yơ ku\m thoi no\h, ‘me\h ho\k tro hưch hanh kơ môn ho\k ‘no\h athei ăn kơ đe kon vang ako\m… 

“Ho\k păng jang kiơ\”, “lí luận hơ dai hăm yan âu” ling lang jing tơ drong kăl đơ\ng pơ tho pơ hrăm đei kơ dră Hồ Chí Minh lơ ‘măng tơ tă rim thây kô, ho\k tro păng đ^ đăng an^h pơ tho pơ hrăm. Kiơ\ kơ Pho\ Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Chí Thành, kơ dră khoa Sư phạm, hnam trưng Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, kơ dră Hồ Chí Minh pơ ma dôm tơ drong hmă mă lei tôch kơ ‘lơ\ng păng đei tơ drong hơ iă tơ\ chăl ar^h hrei ‘nâu. {ok Hồ tơ [o#h ăn: Ho\k athei năm hơ dai hăm pơm kiơ\, lí luận athei hơ dai hăm yan âu. Hăm sinh viên, ho\k pơ hrăm kăl kơ klep hăm bơ\ jang kiơ\ vă ning nai kơnh jang kiơ\ tơ drong tơm g^t kăl: pơ yua ăn kon pơ lei. Pho\ Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Chí Thành tơ blang hơ dăh: {ok pơ ma [ônh [o\ ‘no\h ho\k năm hơ dai hăm pơm kiơ\, ho\k ‘no\h ho\k rim tơ drong găh lý thuyết păng athei jang kiơ\. Bơ\ jang kiơ\ mă lei ư\h kơ s^ bơ\n ho\k bơ\ih bơ\n jang kiơ\ rim tơ drong hlôi ho\k. ‘No\h ku\m jing 1 tơ drong tôch kơ g^t kăl bơ\ih. Jang kiơ\ tơ\ âu oei đei tơ drong ‘lơ\ng ‘no\h ‘moi kiơ\ jang kiơ\ bơ\n đei lăng băt, ‘no\h bơ\n gô lăng [o#h dôm tơ drong ‘nao lơ\m lý thuyết. ‘No\h j^ dôm đon tơ che\ng mă hrei ‘nâu lơ\m tơ drong pơ tho ho\k ‘nao hlôi đei tơ le\ch tôch kơ rơ đăh.

Trong pơ tho pơ hrăm păng đon tơ che\ng đơ\ng [ok Hồ găh tơ drong jang pơ jing bơ ngai oei đei tơ [o#h hơ dăh lơ\m 23 hlak kơ thơ gơ\ih ăn an^h pơ tho pơ hrăm [ơ\t oei ar^h. ‘No\h j^ hơ năp jang g^t kăl đơ\ng bơ ngai thây. Lơ\m kơ thơ hơ tuch, gơ\ih kơ an^h pơ tho pơ hrăm sơ năm 1968, {ok tơ [o#h rơ đăh” Hơ năp jang trăp tr^n păng ang hơ dăh đơ\ng bơ ngai thây ‘no\h j^: vei lăng pơ tho pơ lung kon o\h đơ\ng kon pơ lei jing bơ ngai ‘lơ\ng, bơ ngai bơ\ jang ‘lơ\ng, bơ ngai linh ‘lơ\ng, bơ ngai kang [o# ‘lơ\ng kơ te\h đak bơ\n”, hơ dai hăm ‘no\h pơ ma hơ dăh: “ ‘Nho\ng, mo\ o\h ‘no\h j^ dôm bơ ngai ư\h kơ đei hơ năn nu\ih mơng”,...

Păng tru\h dang ei, đơ\ng ro\ng 1 puăt anglo\ pơm kiơ\ hla ar ch^h tơ tă đơ\ng [ok Hồ, dôm trong tơ che\ng, trong jang lơ\m đon tơ che\ng đơ\ng [ok kơ dră Hồ Chí Minh găh pơ tho pơ hrăm oei ling lang jing dôm trong tơ che\ng vă jang t^h, jing tơ drong kăl ăn tơ drong jang tơ pl^h ‘nao ‘lơ\ng păng tôm tơ drong pơ tho pơ hrăm te\h đak bơ\n. Kiơ\ [ok Vũ Đình Chuẩn, kơ dră an^h vei lăng pơ tho pơ hrăm ho\k, an^h tơm vei lăng găh pơ tho pơ hrăm, kơ dră Hồ Chí Minh hlôi tơ re\k tru\h, ư\h kơ đei pơ tho pơ hrăm ‘no\h ư\h kơ đei kang [o#, ‘no\h ku\m ư\h kơ đei kiơ tru\h mu\k drăm, jo\h ayo\. Tru\h dang ei, hơ len lăng đơ\ng [ok Hồ oei đei tôch kăp g^t: &nh tơ che\ng akhan ‘no\h j^ hơ len lăng tôch kơ [lep. Athei hơ năp jang bơ ngai thây ư\h kơ s^ lăp jing tơ drong hơ gei nhen hơ drol sơ\ bơ\n tơ che\ng thây athei băt đ^ đăng”, mă jing bơ ngai pơ gơ\r, hơ len lăng, chă trong vă jang ho\k đơ\ng ho\k tro. Jang ‘lơ\ng hơ năp jang ‘no\h bơ ngai thây hlôi pơm kiơ\ ‘lơ\ng hơ năp jang pơ tho tơ drong hơ iă ăn kơ bơ ngai ho\k.

Đon tơ che\ng ho\k năm hơ dai hăm pơm kiơ\ đơ\ng [ok kơ dră Hồ Chí Minh, dang ei đei UNESCO tơ [o#h jang kiơ\ 4 tơ drong tơm ‘no\h j^: “ Ho\k vă kơ băt”; “ Ho\k vă vang hơ dai ar^h” păng Ho\k vă pơm bơ ngai”. ‘nâu ku\m jing 4 tơ drong jang tơm đơ\ng tơ drong jang tơ pl^h ‘nao ‘lơ\ng păng tôm tơ drong pơ tho pơ hrăm te\h đak bơ\n. Hăm tơm ‘no\h j^ bơ ngai ho\k, hăm tơ drong chông ba đơ\ng bơ ngai thây, vă yak tru\h tơ drong tơm “ Pơ tho pơ hrăm kon bơ ngai Việt Nam hơ to\k tơ iung tôm tơ drong păng hơ to\k ‘lơ\ng hlo\h tơ drong hơ gei đơ\ng rim bơ ngai, ‘mêm kơ u\nh hnam, ‘mêm kơ te\h đak, ‘mêm kơ kon pơ lei, ar^h ‘lơ\ng păg bơ\ jang đei io\k yua”, hơ nhăk te\h đak bơ\n yak hơ dai hăm rim te\h đak pơ dro\ng t^h nhen [ok Hồ ‘me\h vă [ơ\t oei ar^h sơ\ ./.

Lê Thu -  VOV1: Ch^h

Thuem: Tơ blơ\