VOV4.Bahnar - ‘Năr blu\ng kơ khei 12 âu ki, lơ\m ‘măng hop ako\m kơ Anih jang atu\m Jơnu\m pơgơ\r teh đak găh vei lăng mu\k drăm joh ayo\ ‘măng mă 10 kơ UNESCO đei pơgơ\r tơ\ Namibia, Khôi xoi tơbeh păng tơdrong pơxuh dui tơlei tơ\ Việt Nam, Campuchia, Hàn Quốc, Philippines hlôi đei UNESCO pôk jing Mu\k drăm joh ayo\ kăp g^t tang măt ăn kon bngai. ‘Nâu jing minh tơdrong chơt hơ iă hăm kon pơlei pơla to\k bo\k oei răk vei păng io\k yua khôi xoi tơbeh tơdrong juăt jue âu.

Kiơ\ Pho\ giáo sư, Tiến sih Nguyễn Văn Huy, jang lơ\m Jơnu\m jang găh mu\k drăm kơ teh đak vang chih ako\m hla bar tơroi găh Khôi xoi tơbeh păng pơxuh dui tơlei kră xơ\ vă pơtruh ăn UNESCO noh dui tơlei jing tơdrong pơxuh đei [ôh ja#p jang tơ\ tơring kon pơlei jang [a, ako\m mă lơ noh tơ\ tơring hle\ch păng hle\ch pơbăh châu Á, hăm tơdrong hơpơi đei hơyuh to# ‘mi xđơ\ng, pơyan jang đei yua lơ, mă tơdrong pơchơt âu đei lơ trong pơgơ\r phara băl, tơroi kơ dôm um ai adro# găh tơdrong erih jang xa, hnưr erih, joh ayo\ kơ rim hơdrung hơdre\ch, rim teh đak vang jang lơ\m jơnu\m: Hăm teh đak Hàn Quốc noh đe rơgei hloh, đe xư hơto\k tơdrong pơxuh dui tơlei kơ đe xư jing minh tơdrong joh ayo\ păng hơvơn lơ bngai vang ako\m pơchơt, oei dui tơlei hăm teh đak Campuchia noh duh oei răk vei nhen um ai xo lơ lăi hăm teh đak bơ\n. Mă lei, mă kiơ\ trong pơgơ\r yơ đei pha ră mă lei tơdrong tơm noh hăp duh đei 2 khul bngai dui ăh 2 păh tơlei păng tơdrong dui tơlei tơbang tơdrong tơre\k găh jơhngơ\m pran tơguăt băl. Noh jing tơdrong kăp g^t hloh lơ\m tơdrong pơxuh dui tơlei kơ dôm teh đak.

Tơ\ teh đak Campuchia, pơxuh dui tơlei đei tơle\ch hơnơ\ng kơlih 3 hơdrung bngai erih tăp dăr dơnâu đak tih Great Lake kơ dơnâu đak nueng Tonle Sap- tơring tơje# hăm anih hơlen joh ayo\ xo xơ\ Angkor. Tơ\ Philippine, dui tơlei đei [ôh lơ tơ\ Hungduan jing minh plei tơm tih kơ Ifugao đei băt truh hăm hơgăt mir na xă xeng. Tơ\ Hàn Quốc, tơdrong pơxuh âu duh đei [ôh yua tơ\ lơ tơring. Tơ\ Việt Nam, dui tơlei đei [ôh lơ tơ\ dêh char Lào Cai, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh păng plei tơm Hà Nội. ‘Nâu jing minh tơdrong pơxuh pơchơt kră xơ\, minh tơdrong tơplo\ng kơdâu kơ khul gru\p păng hơnơ\ng hơvơn lơ bngai vang ako\m pơxuh.

Khôi tơbeh kơ dui tơlei kơ rim tơring phara băl. Tơ\ Hà Nội, đei dui tơlei tơ oei đei pơgơ\r ăh ‘măng ako\m xoi tơbeh tơ\ anih [lo\k tơbăt Trấn Vũ ăh năr 3 khei  3 âm lịch rim xơnăm, tơ\ thôn Ngọc Trì, phường Thạch Bàn, quận Long Biên. {ok Lê Văn Cự, vei lăng anih xoi [lo\k Trấn Vũ, tơ\ pơlei Ngọc Trì ăn tơbăt: đơ\ng kră xơ\, dui tơlei tơ oei hlôi jing minh tơdrong ako\m joh ayo\ ưh kơ gơh k[ah kơ kon pơlei ăh rim ‘măng Tết, puih mak truh. Dui tơlei ưh kơ adro# tơdrong pơxuh pơchơt puih mak mă oei tơbang đon bơnôh kăp g^t kơ kon pơlei, krao apinh yang hơpang tơgu\m vei vêr unh hnam, pơlei pơla. Kơtơ\ng tơdrong pơxuh dui tơlei đei pôk jing Mu\k drăm joh ayo\ kơ apu\ng plenh teh, [ok Cự păng lơ kon pơlei tơ\ âu chơt hơ iă ‘nă hal: ‘Nho\ng oh nhôn pơtơm băt ăh pơgê âu, chhôk kơ jơhngơ\m dêh, rim bngai adoi xo# hơ\k, nhôn pơ ư pơ ang găh tơdrong juăt jue dui tơlei tơ oei đơ\ng xơ\ ki truh dang ei mă yă [ok răk ăn. Đơ\ng xơ\ truh dang ei kon pơlei dui tơlei tơ\ tơring jang găh Đàng Đông axong jing 2 khul mạn Đường, mạn Chợ păng mạn Đìa, adrol kơ pơgơ\r dui tơlei nhôn xoi tơbeh ‘mơ\i păng ăh pơlong dui tơlei đang noh nhôn xoi tơbeh kơ yang mơ\n.

Oei [ok Nguyễn Như Luận, oei tơ\ pơlei Ngọc Trì, phường Thạch Bàn duh chơt hơ iă tơroi: Hơ iă dêh đơ\ng dang ei truh tơ\ Tết xơnăm âu gô pơgơ\r ako\m lêh tih hăm kon pơlei tơ\ tơring xơng [ằng pôk xkơ\t đơ\ng UNESCO.

Khôi xoi tơbeh kơ pơxuh dui tơlei vih tơbăt kơ khôi kră xơ\. {ơ\t ăh pơlei Ngọc Trì [ơm to# pơđang, 12 to\ hơlu\ng đak hrơ\ pơđ^ 11 to\, oei pă minh hơlu\ng đe\ch oei đei đak. Hli kơ ‘nho\ng oh kueng [ôt năm truh, văk đak, noh bngai đei hơlu\ng oei đak adrin vei răk. 2 păh tơdui băl, hli kơ hiong đak noh rim bngai tơ oei tơ\ teh py kơthu\ng đak vă hoai kơ tơ u\k. Đơ\ng ro\ng kơ noh, hơdơ\r kơ tơdrong mă noh, yă [ok kră kơche\ng truh tơdrong dui tơlei vă [lo\k tơbăt. Lơ\m kplăh noh tơ\ Vĩnh Phúc, đe dui tơlei athei to ưoei tơ\ hơlu\ng xir, io\k tơlei ‘monh ‘măn dui. Tơ\ Sóc Sơn noh yua ‘long pơle, oei dui tơlei tơ\ Long Biên noh bngai oei đơ\ng ro\ng kuăr ăh rơ hieo tơneo kơ bngai adrol, pơjing he# khul bngai 2 păh tơdui băl nhen kơ dui tơlei. Kiơ\ dôm bngai jang hơlen noh tơdrong kăp g^t kơ khôi mă âu jing tơdrong hơpơi đei ‘mi kial ‘lơ\ng xđơ\ng, pơyan jang đei yua lơ. Pho\ giáo sư Tiến sih Nguyễn Văn Huy tơroi: Tơdrong kăp g^t găh joh ayo\ dui tơlei noh jing đe ‘meh vă, krao apinh ăn tơdrong erihning nai kơnh ăn kơdih po păng pơlei pơla gơh xđơ\ng jơnap hloh. Noh dôm bngai vang ako\m lơ\m khul dui tơlei âu duh nhen kon pơlei chơt hơ iă tôch dêh. Tơdrong mă đei jơnei dăh mă ưh kơ đei pơkăl kiơ mă kăp g^t noh đe xư vang ako\m tơdrong tơdui âu đe\ch. Tôm tơdrong noh pơjing he# minh um ai joh ayo\ kăp g^t kơ tơdrong dui tơlei hlôi đei pôk pơ ư.

Hăm dôm kjăp kăp g^t noh, Khôi xoi tơbeh păng tơdrong pơxuh dui tơlei hlôi đei UNESCO pơkăp lơ\m ‘măng hop ako\m ăh kxơ\ ‘năr brei tơ\ Namibia pôk jing Mu\k drăm joh ayo\ kơ kon bngai ăh xơnăm 2015, păng jing Mu\k drăm joh ayo\ kăp g^t kơ apu\ng plenh teh mă 10 kơ teh đak Việt Nam.

Lan chih păng rapor