VOV4.Bahnar - Tru\h khei năr au, Việt Nam hlôi k^ pơkăp 13 tơdrong tơchơ\t mơdro sa hiôk hian chăl hle (FTA). Vă pơge\nh dôm tơdrong rơvơn tơ\ rim tơdrong tơchơ\t mơdro sa au, an^h mơdro sa kăl iung jang vang mơ\t hlôi, hlo#h vao păng đei [lep rim tơdrong pơkăp. Hăm Tơdrong tơchơ\t mơdro sa hiôk hian Việt Nam- EU (EVFTA) ‘nao đei k^ pơkăp, tơdrong pơ koe\l jang gơ\h hơgei sa roi kơtang hlo\h dơ\ng …

Việt Nam đei pran găh tơmam  cho\h jang sa păng tơmam drăm cho\h jang sa te\ch mơdro tơ\ te\h đak đe, [ônh io\k đei dôm nơ\r pơkăp găh tơbăt hơdăh tơm a la chă tơdăh đei iung jang t^h tên, ‘lơ\ng lie\m, [lep trong pơkăp. Mă lei tơ\ yan au, tơmam cho\h jang sa Việt Nam tim mă pơjing đei jơhngơ\m đon lui ngêh hôn bơnê kơtang tơ\ an^h te\ch mơdro châu Âu. Mă hơdăh nhen tơmam chehphe jing tơmam tơm kơ Việt Nam, mă lei tơ\ rim siêu th^, ư\h kơ đei lơ bơngai châu Âu rơih răt io\k chehphe Việt. Kiơ\ kơ yă Miriam Garcia Ferrer, Kơdră che\p pơgơ\r Dơno\ an^h bơ\ jang vei lăng Mu\k drăm păng Mơdro sa Khu\l tang măt Jơnu\m atu\m Châu Au tơ\ Việt Nam, tơdrong kăl hlo\h ‘no\h an^h mơdro sa kăl chă lăng hơlen hơdăh dôm tơdrong pơkăp, ato\k pơm tơle\ch ‘lơ\ng hlo\h dơ\ng vă [lep hăm tơdrong đe ‘me\h vă răt io\k. Yă Miriam Garcia Ferrer pơma:  “Nhôn đei rim tơdrong pơkăp găh ‘lơ\ng păng rơgo\h tôch kơtang tơ\ Jơnu\m atu\m châu Âu păng nhôn ‘me\h vă rim Ko\ng ty te\ch mơdro tơmam drăm tơ\ châu Âu kăl pơm kiơ\. Tơdrong mă au gô plôih ‘măng lơ\m an^h te\ch mơdro châu Âu. Tơdăh dôm tơmam drăm au ‘lơ\ng [lep tơdrong pơkăp kơ châu Âu, mơ\t đei lơ\m châu Âu bơ\ih ‘no\h nhen le\ hlôi mơ\t tru\h rim an^h te\ch mơdro đe răt rơ\ih kơtang hlo\h”. 

Lơ\m rim tơdrong tơchơ\t vă sơng io\k đei trongh tơgu\m ưh kơ thue#, tơ jur thue# đơ\ng rim FTA, đơ\ng ro\ng CPTPP, tru\h tơ\ EVFTA mă kăl ‘no\h găh trong pơkăp tơm a la chă tơmam drăm. ‘Nau jing tơdrong tơchơ\t [ar păh Việt Nam hăm Jơnu\m atu\m châu Âu kơna trong pơkăp au lăp chă pơlăp hăm rim tơmam drăm đei tơm ala chă đơ\ng Việt Nam. Tơdrong mă au pơm ăn rim an^h mơdro sa kăl chăm ‘no\h lơ\m pơm tơle\ch tơmam drăm đei lơ tơmam đơ\ng au đơ\ng to, đei hloi tơmam chă răt đơ\ng te\h đak đe păng kăl hơlen mă hơdăh găh tơdrong lơ to\ se\t tơmam dôm yơ mă tôm ‘lơ\ng vă [lep hăm trong pơkăp au. Pơ đ^ lăng au jing tơdrong tơm hlo\h vă tang găn hơlau tơdrong pơlơ\m, pơgu\m mơdro sa, sơđơ\ng ăn tơpăt, hơto\ hơnơ\ng kơ rim an^h mơdro sa lơ\m tơdrong pơm tơle\ch păng te\ch mơdro tơmam drăm d^h băl.

{ok Jean Jacques Bouflet, Kơ ie\ng Kơdră che\p pơgơ\r EuroCham Việt Nam tơbăt, EVFTA đei trong jang vei lăng ‘lơ\ng hlo\h ăn tơdrong pơm tơm trong tơchăr hơgei, drơ\ng nơ\r anăn tơring tơmam drăm păng rim an^h mơdro sa châu Âu ‘me\h vă hơnhăk kon jên, hơnhăk kmăi kmo\k năm tơ\ Việt Nam tơmơ\t jang lơ\m pơm tơle\ch tơmam drăm cho\h jang sa, gre chơ tơmam drăm păng logistic. {ok Jean Jacques Bouflet pơkă rim an^h mơdro sa Việt Nam: “Tơdrong tơchơ\t au đei m^nh chăl ch^h tơbăt hơdăh găh ato\k tơ iung mơdro sa kơ jăp ‘lơ\ng păng ‘nau jing m^nh tơdrong long tơm hlo\h hăm rim an^h pơm tơle\ch păng te\ch mơdro tơmam drăm tơ\ te\h đak đe kơ Việt Nam. Bơ\n kăl pơm kiơ\ rim nơ\r athei, rim trong pơkăp ve\i lăng cham char, rim tơdrong pơkăp đei [ơm tru\h tơm a la chă tơmam drăm păng băt hơdăh tơm a la chă, tơdrong jang kiơ\ sơnong jang kơ tơpôl đơ\ng an^h mơdro sa, sơđơ\ng rim tơdrong pơkăp sơđơ\ng ‘lơ\ng ăn bơngai jang. Mă tơpă ‘no\h bơngai răt yua kơ châu Âu tôch hơlen, tôch rơ\ih păng lăng tru\h tơdrong ‘nau” 

Việt Nam to\k bo\k đei lơ tơmam drăm te\ch mơdro tơ\ Jơnu\m atu\m châu Âu (EU). Hrei au, tơmam drăm Việt Nam dơ\ng mă 3 te\ch mơdro tơ\ dôm an^h te\ch mơdro ‘nau. Hăm EVFTA, an^h mơdro sa kơ Việt Nam đei rơvơn tơchă tơdrong đei io\k yua đơ\ng rim mơdro sa au hăm iung jang kơtang hlo\h vă jang kiơ\ rim nơ\r pơkoe\l đơ\ng tơdrong tơchơ\t, ư\h khan lăng ‘no\h dur var găn ga ôh. {ok Tạ Hoàng Linh, Kơdră bơ\ jang vei lăng Tơdrong jang te\ch mơdro hăm Châu Âu – Châu Mi găh Dơno\ An^h tơm vei lăng Mơdro sa Việt Nam sơkơ\t hơdăh: “EVFTA ư\h khan tơdrong rơvơn yak tru\h hăm rim bơngai. Tơdrong rơvơn lăp yak tru\h hăm m^nh [ar ‘nu bơngai, m^nh [ar an^h mơdro sa, m^nh [ar tơring đe\ch. Bơngai bu băt hơdăh hlo#h vao lơ\m tơdrong bơ\ jang cho\h jang sa ư\h kơ jor ‘no\h dôm an^h mơdro sa pơm tơle\ch tơmam drăm cho\h jang sa hăm kmăi kmo\k hơgei păng rim dêh char pơjing rim tơring joăt chă cho\h jang sa m^nh kơ loăi tơmam drăm yă kiơ ‘no\h hloi. Kơ yuơ EU pơ koe\l tôch kơtang găh rim tơdrong đei [ơm tru\h tơmam drăm rơgo\h ‘lơ\ng, băt hơdăh tơm a la chă tơmam drăm, ve\i lăng tơdrong rơgo\h ‘lơ\ng”

Vă pơge\nh io\k đei rơvơn mă EVFTA hơnhăk ăn, rim an^h mơdro sa tơm kăl hơmet pơ ‘lơ\ng trong pơm tơle\ch tơmam drăm, jang kiơ\ [lep rim tơdrong pơkăp găh jang, [lep lăp tơdrong pơkăp ‘lơ\ng tơmam drăm te\ch mơdro lơ\m rim te\h đak châu Âu. Trong io\k jơnei hlo\h ‘no\h an^h mơdro sa tơm kăl iung jang hloi chă lăng hơlen băt hơdăh tôm tơdrong lơ\m Tơdrong tơchơ\t au ‘moi kiơ\ lơ\m rim mang kơtơ\ng ang, nơ\r tơbăt đơ\ng bơngai joăt jang kơ rim Khu\l gru\p, đơ\ng ro\ng ‘no\h mă chă đo\k lăng hơlen hơdăh rim chăl, rim apăng ch^h tơbăt hơlen găh tơdrong tơchơ\t au.

Bơngai ch^h : Minh Hạnh

Tơblơ\ nơ\r : Amazưt