VOV4.Bahnar - Lơ\m dôm năr âu, lơ\m kplăh ko\ng nhơ\n hăt hot tơle\ch minh xơnăm jang ‘nao noh lơ ko\ng nhơ\n bơ\ jang lơ\m dôm anih mir đak lar kxu tơ\ Gia Lai chih hla bar apinh pơdơh kơ jang yuơ jên khei jang to\ xe\t ưh kơ măh erih xa.

            {lon bơ\ jang mă blu\ng đơ\ng ro\ng kơ Tết Nguyên đán Ất Mùi, [ok Amrưnh (rơneh xơnăm 1963) atu\m hăm [ok Ngleng păng [ok Anơng tơ\ pơlei Plei Breng, xăh Ia Pết, apu\ng Đak Đoa truh anih mir đak lar kxu Hoà Bình (lơ\m ko\ng ti kxu Mang Yang) vă pơtruh hla bar apinh pơdơh kơ jang. {ok Amrưnh ăn tơbăt, lơ\m 10 xơnăm [ok bơ\ jang tơ\ anih mir đak lar, tam mă lai yơ jên khei tơjur hơnơ\ng păng tơjur to\ xe\t hloh nhen dang ei, tam mă truh 2 triu hlak jên minh khei. Jên khei ưh kơ măh vă chă erih xa lơ\m unh hnam, noh [ok pơdơh kơ jang, oei tơ\ hnam tanh jop jru\ng vă te\ch chă jên: “Xơnăm 2014, jên khei to\ xe\t, rim khei xa jên jang 2 triu hlak jên. Blu\ng xơnăm 2015, minh khei jên jang oei pă 1 triu 500 rơbâu hlak jên, tơnap dêh. Răt răh phe xo\ng, răt răh đak xăng, răt pơgang, ka măm, ưh kơ măh jên ôh. Dang ei, inh apinh pơdơh kơ jang, oei tơ\ hnam tanh jop jru\ng te\ch đei 200 rơbâuhlak jên, rim khei duh io\k yua đei 4 triu hlak jên”

Jang ko\ng nhơ\n tơ\ anih mir đak lar kxu Hoà Bình lơ\m 20 xơnăm, păng lăp ‘nao 45 xơnăm, mă pơmai Trần Thị Hoan tơ\ thôn Tân Tiến, xăh Trang, apu\ng Đak Đoa, duh ‘nao bơ\ hla bar apinh pơdơh hưu hrôih. Pơmai ăn tơbăt, bre klo hơkăn adoi jang ko\ng nhơ\n tơ\ mir đak lar. Ăh khei năr kxu đei kjăp kăp, bre klo hơkăn pơmai rim ‘nu jang đei hơpăh jên ăh tết truh 32 triu hlak jên, dôm xơnăm nai noh 10 triu hlak jên. Mă lei Tết Ất Mùi âu ki, rim ‘nu adro# đei io\k hơpăh 1 triu 500 rơbâu hlak jên đe\ch. Atu\m hăm noh, jên khei jang kơ bre klo hơkăn pơmai dang ei adoi to\ xe\t xot, ưh kơ măh jên rong kon hơ ioh năm ho\k. Pơmai apinh pơdơh hưu hrôih, vih pơtăm cà phê vă ato\k mu\k drăm unh hnam. Pơmai Hoan tơroi: “Xơnăm âu ki, jên khei to\ xe\t jat noh 1 triu 500 rơbâu hlak jên, to\ xe\t hloh tơdrong. Dôm xơnăm nai, phơ pho\ duh đei đơ\ng 7 truh 8 triu hlak jên. Adrol ki ba đei mir, ba hơpăh bngai jang. Pơtih jên khei jang đei 5 triu noh ba hơpăh đe jang 2 triu. Rim khei athei axong đơ\ng 8 truh 10 triu hlak jên ăn tơdrong ho\k pơhrăm kơ 3 ‘nu kon. Dôm xơnăm adrol ki, jên khei jang lơ [iơ\  noh măh chă erih xa, dang ei jên khei jang ưh kơ măh ôh”

{ok Hoàng Trung Hưng, Kdră anih jang ko\ng ti kxu Mang Yang ăn tơbăt, xơnăm 2014 jing xơnăm tơnap tap hloh lơ\m hloh 30 xơnăm jo# đơ\ng tơ iung pơjing ko\ng ti. Kxo# ko\ng nhơ\n jang noh kdra#m, to\k truh 699 ‘nu bngai, hơto\ hăm 27% ako\p kxo# ko\ng nhơ\n jang păng kxo# bngai apinh pơdơh kơ jang pơtoi ato\k lơ. Kiơ\ kơ [ok Hưng, mă tơre\k tôch dêh dôm kxo# jên mong vă klă jên khei ăn bngai jang, mă lei kjă kxu tơjur dêh hnang, noh jên khei tơjur kiơ\ mơ\n. Tơdrong mă ko\ng nhơ\n apinh pơdơh kơ jang lơ noh anih jang chiu pu\ đe\ch păng gô adrin io\k bngai jang, atu\m hăm tơplih bngai jang đơ\ng anih jang nai, vă vei xđơ\ng tơdrong pơm jang lơ\m khei năr truh. {ok Hoàng Trung Hưng nói:“Mưh đe ye\t ‘meh pơdơh kơ jang, noh ba athei pơm kiơ\ [lep kơluơ\t ăn đe ye\t pơdơh. Dôm bngai pơdơh kơ jang, nhen le\ đei tơdrong jang nai pơyua ăn unh hnam. Xơnăm 2015, ko\ng ti gô vih pơtăm hloh 800 ha, nhôn gô io\k bngai jang dơ\ng. Axong bngai găh vei lăng, pơtăm ăh xơnăm mă blu\ng. Noh, axong bngai jang đơ\ng ko\ng ti athei xđơ\ng”

Ưh kơ adro# ko\ng ti kxu Mang Yang, dêh char Gia Lai, tơdrong mă jên jang hơnơ\ng tơjur tơ\ dôm anih jang kxu nai tơ\ Tây Nguyên, pơdui kiơ\ kơ noh tơdrong apinh pơdơh kơ jang ato\k lơ. Lơ\m kplăh anih jang kxu kơ teh đak vei lăng, gơnơm đei hơgăt kxu xă tih, noh adoi ke\ vei xđơ\ng jên khei jang ăn bngai jang, oei dôm anih jang tơ ‘ngla pơm tơm, ‘nao pơtăm kxu tơ\ hơgăt bri ưh kơ giơ\ng đơ\ng xơnăm 2008 truh dang ei, tơjra#m lơ tơnap tap. Tơdrong mă anih jang hre jên khei jang, ưh kơ đei jên axong jang vei lăng pơgar ‘long noh [ôh lơ, tơdrong mă âu tơbang nơ\r pơngơ\t tih tên lơ\m khei năr ano# anăp kơnh hăm anih jang găh kxu.

(Lan chih păng rapor)