VOV4.Bahnar - Tơdrong ko\h pơra\m ‘long bri, bơb^t io\k te\h bri oe\i [o#h hơnơ\ng roi kơtang tơ\ dêh char Gia lai. Mă kăl, tơ\ dôm pơlei pơla oei kơdrơ\m, tơ je# pơlei tơm, tơdrong kơ hret hăm te\h bri roi kơtang mư\h tơdrong ‘me\h vă đei te\h to\k kơtang. Dôm trong vă tơgar io\k te\h bri roi năr roi pơm tôch kơ hrep hlo\h dơ\ng.

Bri ‘long hơngo đe ko\h tơpăk

Jăl trong ver trong grung Hồ Chí Minh yak hlo\h pơlei tơm Pleiku, dêh char Gia Lai ‘nao pơm keh đang, kơ jă te\h tơ\ au hlôi to\k măt kơtang. {ônh kơ [o#h dôm bri ‘long hơngo tơter trong grung, găh bri ‘long kơ Dơno\ an^h Ve\i lăng Bri găh Tu Biển Hồ ve\i lăng to\k bo\k răm đe koh tơpăk, so\h rơ ông rơ ang. Lơ khe\i ‘năr, ko\h pơra\m ‘long bri, tơgar io\k te\h bri ư\h kơ hli, pơm tôch bơ brơ\t mă lei ư\h kơ [o#h kang bang kơ\l khu\l bơ\ jang ayơ năm chă tang găn [iơ\. To\k bo\k chă ko\h ‘long, tơgar io\k te\h bri, m^nh ‘nu bơngai dro\ nglo oe\i tơ\ pơlei B, tơring Gào, pơlei tơm Pleiku chă pơma se le hăm tơdrong jang kơ po:

“Sơ\ te\h kon pơlei kơna dang ei ba io\k tơ v^h văi, ‘long hơngo ‘no\h găh te\h đak mă lei te\h au ‘no\h te\h kon pơlei. Te\h ba io\k dơ\ng vă chă pơtăm chehphe dăh mă ‘long yă kiơ ‘no\h, tơdăh le# ‘long hơngo chăt lơ lau vă ato\k tơ iung mu\k drăm đei đăi đơ\ng yơ. Kon pơlei ưh kơ đei te\h ‘no\h ko\h hu\t ‘long păng vă glăi ah.”

Tơpă yan au, ư\h kơ lơ dôm hơgăt te\h nhen bơngai dro\ nglo au to\k bo\k ko\h pơra\m ‘long sơ\ te\h đe sư. Đ^ đăng, lăp đơ\ng ro\ng ko\h pơra\m, kon pơlei kơtă te\ch ăn kơ đe ‘me\h răt păng hơnơ\ng năm ko\h pơra\m tơ\ hơgăt te\h anai dơ\ng. 

Ot tơpăk ‘long hơngo đ^ kro

Hăm trong kre\o tơm, so\h dơnơm, dôm dơnơm hơngo dôm j^t sơnăm tơ\ groi te\h tơ ter mir kon pơlei jang sa hơnơ\ng răm păng pă đei. Dôm ‘long bri ko\h pơra\m tru\h dang yơ ‘no\h ‘long pơtăm hle chăt tru\h dang no\h hloi. Lơ tơring dôm bơngai ko\h pơra\m bri hlôi hăt hot pơtăm ‘long pơtăm lơ\m mă tim mă tom so\h hu\t ‘long bri sư ko\h pơra\m au. {ok Trần Ngọc Thanh, Kơdră che\p pơgơ\r Dơno\ an^h ve\i lăng kon pơlei tơring Gào, pơlei tơm Pleiku, dêh char Gia Lai tơbăt, trong chă ko\h pơra\m bri, bơbr^t io\k te\h bri roi năr roi hre\p kơna mă đơ\ng hơdrin tôch kơ dêh ră, tơring jei tơnap mă tang găn ke\:

 “Khei năr au ki lơ\m tơring Gào au, tơdrong chă bơb^t io\k te\h bri tôch tơkang. Trong chă pơra\m đe sư tôch hơ hlơp, đe cho\h ko\h pơra\m ‘long bri lơ\m gơmăng, đe hăp sir tăp dăr dơnơm ‘long, lo\ng kơđo\h ‘long vă kơ ‘long lôch dar deh. Khu\l bơ\ jang kơ Dơno\ an^h ve\i lăng kon pơlei tơring jang hơdoi hăm Dơno\ an^h ve\i lăng bri găh Tu Biển Hồ je\i hơnơ\ng năm dăr joang mă lei tơnap mă [o#h. Dôm khei đơ\ng ro\ng, mư\h [o#h ‘no\h dơnơm ‘long đ^ lôch bơih.”

Pơlei tơm Pleiku hlôi đei tăp dăr ngăl bri ‘long hơngo să sap păng kiơ\ pơ pro\ hrei au găh să kơ yuơ Dơno\ an^h ve\i lăng bri găh Tu Biển Hồ ve\i lăng. Kiơ\ khei ‘năr, hơgăt te\h bri tăp dăr pơlei tơm au roi năr roi ie\. Lơ\m au tơdrong ko\h pơra\m, bơb^t io\k te\h bri jing m^nh tơdrong tơm pơm ăn, đei [o#h đe pơra\m hơnơ\ng lơ sơnăm hăm tơdrong bơ\ jang vei lăng ư\h kơ ke\ đơ\ng khu\l jang. Đei ‘măng, tơ\ An^h bơ\ jang au, lơ kang [o#, kơdră che\p pơgơ\r an^h jang jei vang bơb^t io\k te\h bri, đei bơngai hlôi đei tơkêng, phak ch^t lơ\m hnam pơnă.

Kre\o ‘long so\h tơm vă bơb^t io\k te\h

{ok Nguyễn Tất Thành, bơngai ‘nao đei pơjao jang Kơ ie\ng Kơdră che\p pơgơ\r Dơno\ an^h ve\i lăng Bri găh Tu Biển Hồ tơpl^h ăn Kơdră che\p pơgơ\r Dơno\ an^h au pơm yoch đ^ rôp phak tơroi, khei năr au ki an^h au hlôi jang hơdoi hăm rim an^h bơ\ jang pơgơ\r dăr lăng hơlen, tơkêng păng hơnhăk xek tơlang m^nh [ar tơdrong pơm glăi pơra\m bri. Mă lei, tơdrong bơb^t io\k te\h bri oe\i đei [o#h hơnơ\ng đe\ch, mă kăl, tơdrong io\k tơv^h te\h bri mă đe bơb^t io\k tôch tơnap tap: “An^h au bơ\ jang hơdoi hăm Dơno\ an^h ve\i lăng bri tơring păng kơdră che\p pơgơ\r tơring hơmet pơ ‘lơ\ng hla bơar vă năm tru\h rim u\nh hnam chă pơro# pơrôp, hơvơn kon pơlei pơdreo hơgăt te\h mă đe sư bơb^t io\k vă an^h au pơtăm ming ‘long dơ\ng. Đei m^nh [ar u\nh hnam hlôi pơdre\o, oe\i lơ u\nh hnam ư\h kơ chu pơdreo hơgăt te\h mă đe sư bơb^t io\k. Khei năr au ki, rim an^h bơ\ jang je\i hlôi tơkêng m^nh [ar tơdrong pơm glăi, đei m^nh [ar tơdrong pơm glăi hlôi xek phak ch^t tơ\ hnam pơnă hăm bơngai pơm glăi.”

Kiơ\ ch^h jo# đơ\ng dơno\ an^h bơ\ jang kơ dêh char Gia Lai, đơ\ng sơnăm 2011 tru\h dang ei, hlôi đei dang 2.500ha lơ\m ako\p hlo\h 9.100ha te\h bri tơ\ Dơno\ an^h ve\i lăng bri găh Tu Biển Hồ ve\i lăng răm đe bơb^t io\k. Lơ bri ‘long đe ko\h pơra\m kơtang păng lơ hơgăt te\h lơ\m kơso# au tă groi te\h tơ je# pơlei tơm Pleiku, hlôi jing te\h oe\i, te\h cho\h jang sa, đe\i ‘măng hnam kơ m^nh [ar ‘nu kang [o#, kơdră che\p pơgơ\r.

Bơngai ch^h: Công Bắc

Tơblơ\ nơ\r: Amazưt