VOV4.Bahnar - Đei teh mă ưh gơh ming man, ưh gơh tĕch răt, ưh gơh pơkơ̆ng tŏk iŏk; hnam oei hư răm, phŏ noh ưh đei xơđơ̆ng mă lei ưh gơh hơmet ming, man ‘nao. Noh jing tơdrong đei ƀôh hăm kơ hrĕng unh hnam kon pơlei tơ̆ phương Trà Bá, Hội phú, Ia Kring lơ̆m tơring iŏk teh pơkăp pơjing Tơring oei xa trong Nguyễn Văn Linh (plei tơm Pleiku, Gia Lai) tŏk bŏk oei pă lơ̆m hloh mơjĭt xơnăm kơ âu. Dôm tơdrong tơnap tap, ưh kơ hiôk kơyuơ đơ̆ng tơdrong pơkăp jang kơplăh kơplơt tŏk bŏk oei pơm ăn tơdrong erih kon pơlei tơ̆ tơring tơnap tap hloh.

Oei lơ̆m tơring pơkăp pơjing Tơring oei xa trong Nguyễn Văn Linh, lơ xơnăm kơ âu, bre klo hơkăn ƀok Bùi Văn Năm (trong Châu Văn Liêm, Pleiku) atŭm hăm đe kon athei erih pơcher lơ̆m hnam iĕ ioch hrat hrot. Hnam đơ̆ng rŏng 21 xơnăm oei xa hlôi jê̆ răm. Ăh pơyan ‘mi, hnam hơnơ̆ng kơ hram hơ iuch kơlih đak đơ̆ng ‘nguaih hram lơ̆m chơnĕng; atŭm hăm bơbŭng kem brêng, mă hlôi đei hơtơ̆k 3 tăl, pơchră hăm tơ̆r, mă lei hnam duh oei ro. 3 lơ̆m 6 ‘nu kon kơ ƀok Năm hlôi oei klo hơkăn, athei năm oei thuê hnam đe kơlih ƀok ưh gơh klăh axong teh, man hnam ăn kơ bu, mă hơgăt teh âu xă truh 1000 met vuông: “Kon pơlei nhôn lơ̆m tơring pơkăp jang tơxŭl tơxăl pơgoh lơ̆m erih xa, nhôn drơ̆ng nơ̆r ăn teh đak iŏk teh pơm jang. Mă lei jang noh athei jang mă tenh, vă tơdrong erih nhôn gơh xơđơ̆ng, oei jang thoi âu noh nhôn tơnap tap dêh. Kơlih trong nơnăm ưh kơ đei, ‘mi noh tơblơ̆r, hnam oei noh hyah hyok mă ưh gơh chă hơmet ming, man ‘nao duh ưh ăn man”

Ataih đơ̆ng hnam ƀok Năm pă dôm yơ, unh hnam ƀok Quảng Văn Khiên (rơneh xơnăm 1970) duh tơnap thoi ăi. Ưh adrô̆ gơh chă axong teh ăn 2 ‘nu kon oei thuê, ƀok Khiên oei ƀơm anih mong jên ưh axong pơkơ̆ng teh vă tŏk iŏk jên kơlih akhan teh oei lơ̆m tơring pơkăp jang. Đei teh mă lei tơnap tap găh tơdrong iŏk yua, ƀok Khiên hlôi pơtruh lơ hla bar đơn păng năm truh akŏm lơ tơdrong pơma dơnuh hăm kon pơlei tăh hla vă pơtruh nơ̆r ăn khul kơdră kơpal băt tơdrong tơnap tap kơ unh hnam po:“Đei teh mă ưh gơh chă bơ̆ hnam. Teh duh ưh gơh pơkơ̆ng hăm anih mong jên vă chă tŏk iŏk, duh ưh gơh chă tĕch răt. Kon hơ ioh tih vơ̆ bơih, đei teh mă athei năm oei hnam thuê. Kon pơlei tơ̆ âu pơtruh lơ hla bar đơn ăn Anih vei lăng kon pơlei plei tơm Pleiku lơ ‘măng bơih. Nhôn duh năm akŏm pơma dơnuh hăm khul kơdră kơpal kơ dêh char, dêh char tơl nơ̆r akhan hơmet vă jang, pơkăp tôm tơdrong hăm kon pơlei, mă lei duh ưh kơ ƀôh tơlĕch jang. Inh pơtruh nơ̆r hăm Anih vei lăng kon pơlei dêh char Gia Lai păng Anih vei lăng kon pơlei plei tơm Pleiku mưh iŏk bơ̆ jang tơdrong jang âu noh athei jang mă tơtenh, mưh ưh noh tơdrong pơkăp ƀơm lê̆ hoh, vă kon pơlei nhôn xơđơ̆ng tơdrong erih”

‘Nâu duh jing tơdrong đei ƀôh atŭm hăm kơ hrĕng unh hnam kon pơlei đei teh păng hnam oei lơ̆m pơkăp iŏk pơjing tơring oei xa trong Nguyễn Văn Linh. Adrol kơ noh, tơdrong jang âu đei Anih vei lăng kon pơlei dêh char Gia Lai pơkăp păng pơjao ăn Anih Axong jang Saigon Highland tơlĕch jang ăh xơnăm 2009, hăm hơgăt xă 94 ha. Mă lei, truh xơnăm 2015, anih jang pă kĕ tơlĕch ming man trŏ khei năr pơkăp, noh ƀơm thu iŏk. Xơnăm 2017, Anih vei lăng kon pơlei plei tơm Pleiku đei dêh char pơjao hơmet pơkăp jang oei pă 39,7 ha lơ̆m tơring teh kơ dôm phương Trà Bá, Hội Phú păng Ia Kring. Xơnăm 2019, Anih vei lăng kon pơlei dêh char Gia Lai pơtoi pơjao ăn Anih vei lăng kon pơlei plei tơm Pleiku iŏk hơlen tơdrong jang âu hăm jên mong atŭm.  

Ƀok Nguyễn Hữu Quế, Kơdră Anih vei lăng kon pơlei plei tơm Pleiku ăn tơbăt, rim anih jang kơ plei tơm tŏk bŏk oei tơlĕch dômt rong jang kiơ̆ pơkăp. Dang ei, tơring hlôi tơbang kơjă tơgŭm hrŭ găh teh păng mŭk tơmam lơ̆m hơgăt teh iŏk ming man truh hăm Jơnŭm pơkăp kơjă kơ dêh char. Mă lei, ƀok Quế duh ưh kơ băt lai yơ tơdrong jang pơtơm đei tơlĕch, mă adrô̆ pơma gô adrin pơm jang lơ̆m khei năr hrôih hloh:“Đơ̆ng rŏng kơ đei Jơnŭm kơpal pơkăp kơjă kơ dêh char drơ̆ng nơ̆r, plei tơm gô tơlĕch pơkăp jang kiơ̆ ƀlep tơchơ̆t. Nhôn gô adrin tơlĕch ming man lơ̆m khei năr hrôih hloh vă vei xơđơ̆ng tơdrong pơyua ăn kon pơlei lơ̆m tơring iŏk teh ming man”

Tơpă noh, hăm tơdrong tơjur pơkăp pơjing tơring oei xa trong Nguyễn Văn Linh đơ̆ng 94 ha jur oei pă 39,7 ha, dêh char Gia Lai hlôi pơklaih ăn kơ hrĕng unh hnam kon pơlei tơ̆ Pleiku pă đei oei gô chang. Oei kơ hrĕng unh hnam nai lơ̆m tơring pơkăp jang duh pơtoi oei pŭ tơdrong “kơmăng tơtăm, xơnăm oei”. Đe yĕt hơpơi, “khei năr hrôih hloh” mă khul kơpal plei tơm tơrĕk adrô̆ oei jô̆ hăm khei năr, ưh kơxĭ jô̆ hăm xơnăm đunh đai nhen đơ̆ng xơnăm 2009 truh dang ei.

Lan chih păng pơre nơ̆r