VOV4.Bahnar - Gơ nang đơ̆ng đei tơ drong jang pơ trŭt hơ tŏk tơ iung ŭnh điên măt ‘năr kiơ̆ Tơ chơ̆t 13/2020/QĐ-TTg đơ̆ng Thủ tướng teh đak, lăp lơ̆m 1 sơ năm, kơ sô̆ tơ gŭm ăn ŭnh điên kơ Gia Lai tŏk hloh 600 MWP. Gia Lai lăng ‘nâu jĭ jơ nei kăl kơ chih iŏk găh tơ drong tơ pôl vang jang tơ drong tơ mơ̆t jên jang pơm ŭnh hơ yuh tơ̆ tơ ring. Mă lei, vang tơ gop lơ̆m jơ nei âu, ư̆h kơ đei tŏ sĕt bơ ngai, anih jang mơ dro sa hlôi pơ cheh hơ lĕnh dôm tơ drong jang pơ gar să, hơ nih ya, hơ nih ‘măn răk ya vă pơm tơ lĕch ŭnh điên măt ‘năr, tĕch hăm kơ jă tơ gŭm ‘noh 1.943 hlak jên lơ̆m 1 kWh lơ̆m 20 sơ năm kiơ̆ tơ drong tơ chơ̆t 13/2020.

         Mă đơ̆ng hlôi đei chô̆ tơ goăt păng đơ̆ng sơ̆ hlôi iŏk yua kơ jă răt tơ gŭm tơ mơ̆t ăn tơ drong jang ŭnh điên măt ‘năr lê̆ tơ̆ pơ bŭng kiơ̆ Tơ drong tơ chơ̆t 13/2020/QĐ-TTg ‘năr 6/4/2020 đơ̆ng Thủ tướng teh đak, mă lei tŏk bŏk khei 3/2021, tơ̆ hơ la rim tơ drong jang ŭnh điên măt ‘năr tơ̆ plei Kte, xăh Hbông, apŭng Chư Sê, dêh char Gia Lai oei lăp tă kơ ‘nhĕt đĕch. Kŭm hăm ‘nhĕt, tơ̆ kơ pal ‘noh dôm jĭt tŏ jrăng pơ sey đei hơ met vă tơ jră pơ bŭng hnam păng kơ hrĕng tŏ quang điện tơ̆ pơ pal. Bơ ngai đei thuê vei lăng tơ̆ âu tơ băt, iŏk đơ̆ng đei ming man păng chô̆ tơ goăt truh tơ dang ei, teh âu oei hŭt hoh, tam mă đei pơ tăm dăh mă rong ‘long kiơ, kon kiơ.

         Tơ pă yan âu ăn ƀôh ư̆h kơ đei tơ drong jang pơm tơ lĕch, mă lei oei pơm hla ar hô sơ păng pơm hơ nih vă sa yua kơ jă ŭnh điên tơ gŭm tơ mơ̆t yua ăn Ŭnh điên măt ‘năr lê̆ tơ̆ pơ bŭng hnam kiơ̆ tơ chơ̆t 13 đơ̆ng Thủ tướng teh đak tŏk bŏk jing tơ drong atŭm đơ̆ng kơ tơ drong jang tơ̆ vă đĭ đăng dôm apŭng Chư Sê, Chư Pưh, Chư Prông, Đức Cơ, Phú Thiện (dêh char Gia Lai). Ƀok Hồ Minh Hậu, Kơ dră anih vei lăng Mŭk drăm anih jang kăl apŭng Chư Sê tơ băt, tŏk bŏk sơ năm 2020, ƀơ̆t ‘nao lăp đei 13 tơ drong jang đei jang tơ̆ apŭng, anih jang hlôi pơ jing khŭl dăr hơ len bơ̆ jang yan âu đơ̆ng rim tơ drong jang pơm ŭnh điên măt ‘năr. Tơ drong hơ len lăng ‘nao pơ gơ̆r đei 1 puăt trong ‘noh athei pơ dơ̆h hê̆. Ƀok Hậu tơ băt, 5/7 tơ drong jang hlôi đei hơ len lăng tă kơ đei hla ar hô sơ ‘noh tơ drong jang pơ gar să, dăh mă tơ drong jang choh jang kơ măy kơ mŏk ‘nao. Mă lei, tơ pă yan âu tơ drong jang pơm tơ lĕch lăp vă kơ rŏ đĕch, jang ŭnh điên ‘nŏh tơ pă.

 “Đŏk hla ar hô sơ mă đei pơ gar jang pơ tăm pơ mâu, pơ gang hla ‘long ‘noh pă jor ‘noh jĭ ŭnh điên pơm tơ̆ pơ bŭng ngăl. Hơ len lăng đei pơ tăm đinh lăng, mă lei pơ tăm vă pơ trŏ đĕch, pơ tih gia pơ tăm pơ mâu, mơ̆t hơ len lăng ƀôh 1 hơ nih hnam đei trong pơ mâu, 1 trong hơ tăih băl dang 2 mét. Dăh mă hơ tol jum dăr dôm jră tơ jră, pơm vă tơ jră hăm khŭl hơ len lăng, lăng 10 truh 20% tơ drong jang, uơ oei dơ̆ng ‘noh hŭt teh hoh.”

Tơ̆ hơ la ŭnh điên măt ‘năr pơm tơ̆ apŭng hnam đei pơm hla ar apĭnh pơm pơ gar jang tơ̆ xăh Hbông, apŭng Chư Sê

         Mĭnh ‘nu bơ ngai tơ mơ̆t jên jang pơm ŭnh điên măt ‘năr lê̆ tơ pơ bŭng hnam lơ̆m tơ drong jang choh jang sa tơ băt, Tơ chơ̆t 13/2020/QĐ-TTg đei tơ drong jang pơ trŭt hơ tŏk tơ iung ŭnh điên măt ‘năr. Kiơ̆ tơ drong jang âu, rim tơ drong jang pơm ŭnh điên măt ‘năr lê̆ tơ̆ pơ bŭng hnam đei răt hăm kơ jă măk hlŏh ‘noh 8,38 UScent/kW (hơ tŏ hăm 1.943 hlak jên lơ̆m 1 kW), lơ hloh kơ rim tơ drong jang ŭnh điên măt ‘năr nai. Mă lei, kiơ̆ kơ hla ar kơ sô̆ 7088/BCT-ĐL  ‘năr 22/9/2020 găh pơ tho tơ drong tơ mơ̆t jên jang pơm ŭnh điên măt ‘năr lê̆ tơ̆ pơ bung hnam đơ̆ng Anih tơm vei lăng găh kơ măy kơ mŏk mơ dro sa hơ găt hăm bơ ngai đei sa yua kơ jă tĕch tơ gŭm đơ̆ng khŭl kơ dră teh đak ‘noh rim tơ drong jang ŭnh điên đei ‘măn tơ̆ rim tơ drong jang ming man ( kiơ̆ ƀlep Luơ̆t ming man 2014) păng tơ drong jang âu tŏk bŏk đei iŏk yua ƀlep tơ drong jang. Kiơ̆ kơ bơ ngai âu, yua kơ iŏk yua đơ̆ng pơ hlĕh pơ hloh kơ jă đơ̆ng rim kơ loăi tơ mơ̆t jên jang, kơ na anih jang mơ dro sa gô tơ chă trong păng tơ jră hăm anih jang vei lăng:

 “Lơ bơ ngai tơ jră ding măh rong hloi 2,3 tŏ iĕr. Đei khŭl năm hơ len lăng ‘noh akhan iĕr ‘nao lôch yua đơ̆ng jĭ toi. Oei dang ei ‘meh rong kon kiơ ‘noh kŭm athei đei anih tĕch mơ dro, đei anih tĕch, anih răt. Pơ ma tơ pă hăm băl ‘noh pơ trŏ đĕch, oei dang ei tơ mơ̆t 100% dăh mă hơ met pơ ‘lơ̆ng ƀai toan iŏk yua teh ‘noh jang ưh kơ kĕ.”

Mĭnh tơ drong jang pơm ŭnh điên măt ‘năr lê̆ tơ̆ pơ bŭng hnam tơ̆ xăh Ia Blang, apŭng Chư Sê

Dang ei, dêh char Gia Lai đei 3248 tơ drong jang ŭnh điên măt ‘năr, akŏp kơ sư̆k 604 MWp ( mê ga oat pic). Lơ̆m noh đei dang 400 tơ drong jang pơm lê̆ tơ̆ pơ bung hnam tơ̆ tơ drong jang kơ măy kơ mŏk, pơ gar să, chŏh jang sa hăm kơ măy kơ mŏk ‘nao, hăm akŏp kơ sư̆k hlŏh 400 MWP. Mă lei, ding truh dang ei, rim tơ drong jang ŭnh điên măt ‘năr lê̆ tơ̆ kơ pal pơ bŭng hnam tŏk bŏk đei sa yua tơ gŭm kiơ̆ tơ drong tơ chơ̆t 13 đơ̆ng Thủ tướng teh đak, lăp đei dôm tơ ring păng anih jang găh ŭnh điên vei lăng găh tơ drong hla ar hô sơ. Kŭm hăm ‘noh, rim anih jang ƀơm truh tam mă đei trong jang hơ dai rơ đăh. Ƀok Trần Ngọc Phận, Phŏ Kơ dră Anih vei lăng kon pơ lei apŭng Đức Cơ tơ băt:

 “Sơ năm 2020, apŭng Đức Cơ lăng kiơ̆ lơ̆m trong tơ lĕch jang iŏk yua teh ăn tơ plih 20 hek tar teh choh jang sa jing teh choh jang sa nai, drơ̆ng ăn trong jang lê̆ kơ rim bơ ngai tơ mơ̆t jên jang chŏh jang sa kơ măy kơ mŏk ‘nao lơ̆m teh tơ plih. Bơ ngai tơ mơ̆t jên jang pơm tơ lĕch ‘long pơ gang, pơ mâu. Tơ drong asong phep tĕch mơ dro ŭnh điên ‘noh apŭng ư̆h kơ ăn, mă găh Kŏng ti Ŭnh điên Gia Lai.”

Rim tơ drong jang pơm ŭnh điên măt ‘năr tơ̆ xăh Hbông, apŭng Chư Sê

Apŭng sơ kơ̆t hơ dăh lăp ăn phep tơ plih iŏk yua teh, oei tơ drong pơm tơ lĕch – răt tĕch ŭnh điên ‘noh jĭ tơ drong đơ̆ng anih jang mơ dro sa păng naih jang ŭnh điên. Mă lei ƀok Võ Ngọc Quý, Phŏ kơ dră vei lăng Kŏng ti jang găh ŭnh điên Gia Lai tơ băt, tơ drong set hơ len tơ ‘ngla tơ drong jang hăm đei tơ lĕch jang yan âu dăh ư̆h, tơ drong jang hăm đei vei sơ đơ̆ng kiơ̆ Luơ̆t ming man 2014 nhen Anih tơm vei lăng găh kơ măy kơ mŏk mơ dro sa athei ư̆h, ư̆h kơ găh tơ drong jang đơ̆ng anih jang:

 “Bơ ngai tơ mơ̆t jên jang athei bơ̆ jang hăm anih jang kơ pal teh đak vei lăng găh ming man vă hơ len lăng tơ drong jang ming man . Kŏng ti ŭnh điên Gia Lai lăp jang kiơ̆ hơ len lăng athei ki thuơ̆t hăm tơ drong jang ŭnh điên măt ‘năr lê̆ tơ̆ pơ bŭng hnam. Ƀơ̆t ‘mĕh hơ len lăng thu nôp jên ŭnh điên ‘noh rim bơ ngai tơ mơ̆t jên jang athei pơ trŭh dôm hla ar trŏ luơ̆t.Anih jang Ŭnh điên hơ len lăng lơ̆m hla ar hô sơ bơ ngai tơ mơ̆t jên jang pơ trŭh, oei hơ len lăng găh tơ drong jang ming man ‘noh kŏng ti ŭnh điên ư̆h kơ đei tơ drong jang.”

         Ƀok Phạm Văn Binh kơ dră Anih vei lăng găh kơ măy kơ mŏk mơ dro sa Gia Lai tơ băt, anih vei lăng kon pơ lei dêh char hlôi pơ jao kơ anih jang găh kơ măy kơ mŏk mơ dro sa pơ gơ̆r bơ̆ jang kiơ̆ tơ drong hơ len lăng tơ drong jang yan âu đơ̆ng rim tơ drong jang ŭnh điên  măt ‘năr tơ̆ tơ ring. Tơ drong ‘nâu gô đei tơ lĕch jang hơ tuch khei 3 păng khei 4 sơ năm ‘nâu.

            Nguyễn Thảo: Chih

            Thuem: Tơ blơ̆